Orzeczenie · 2026-04-10

III SAB/Gd 7/26Przewlekłość postępowania cudzoziemca zezwolen pobytowych

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-04-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyprzewlekłość postępowaniazezwolenie na pobyt czasowyprawo administracyjnesądy administracyjneWojewodaterminyskarga na przewlekłość

Skarga została wniesiona przez T. A., obywatela Indii, przeciwko Wojewodzie Pomorskiemu z powodu przewlekłości postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o cudzoziemcach poprzez rażące przekroczenie terminów. Wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy złożył 23 lipca 2025 r., a do dnia wniesienia skargi nie został on załatwiony. Skarżący podniósł, że przepisy specustawy ukraińskiej dotyczące zawieszenia terminów nie mają zastosowania do jego sprawy, a organ nie podjął żadnych istotnych czynności. Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę powołał się na przepisy specustawy ukraińskiej, twierdząc, że bieg terminów został zawieszony, a bezczynność nie miała charakteru rażącego. Sąd, analizując przepisy, uznał, że kolejne przedłużenia obowiązywania art. 100d specustawy ukraińskiej, zwłaszcza po 30 czerwca 2024 r., są sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinny być stosowane. W związku z tym, ocena bezczynności i przewlekłości powinna być dokonywana z uwzględnieniem zdarzeń po tej dacie. Sąd stwierdził, że Wojewoda Pomorski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ nie podjął żadnych czynności w celu nadania biegu wnioskowi skarżącego przez ponad osiem miesięcy. Zobowiązano Wojewodę do dokonania czynności w terminie 14 dni, stwierdzono rażące naruszenie prawa i oddalono żądanie przyznania sumy pieniężnej z powodu braku szczegółowego uzasadnienia uszczerbku przez skarżącego. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w sprawie stosowania przepisów specustawy ukraińskiej po 30 czerwca 2024 r. oraz oceny przewlekłości postępowania w sprawach cudzoziemców.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy i podobnych, gdzie organ administracji publicznej wykazuje się bezczynnością lub przewlekłością.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszające bieg terminów w sprawach cudzoziemców, mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. bez naruszenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dalsze przedłużanie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy po 30 czerwca 2024 r. jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinno być stosowane.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym epizodyczny charakter przepisów specustawy ukraińskiej, wprowadzonych w sytuacji nadzwyczajnej, nie uzasadnia ich dalszego stosowania po upływie rozsądnego okresu, zwłaszcza gdy prowadzi to do naruszenia prawa do sądu.

Czy organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, nie podejmując żadnych istotnych czynności przez ponad osiem miesięcy od złożenia wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie podjął żadnych czynności w celu nadania biegu wnioskowi skarżącego, co stanowi naruszenie zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.) i prowadzi do niezasadnego przedłużenia postępowania. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku powinno nastąpić niezwłocznie.

Czy skarżący wykazał zasadność żądania przyznania sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał zasadności żądania przyznania sumy pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że argumentacja skarżącego dotycząca ograniczeń w zatrudnieniu i możliwościach wyjazdu była ogólnikowa i schematyczna, nie odnosiła się do jego realnej sytuacji życiowej, a z akt wynikało, że skarżący zmieniał pracę, a brak zezwolenia nie pozbawiał go możliwości wyjazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano Wojewodę Pomorskiego do dokonania czynności dotyczącej wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni. Stwierdzono, że Wojewoda Pomorski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Skarga w pozostałej części została oddalona.

Przepisy (19)

Główne

u.p.o.u. art. 100d § ust. 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten, przedłużający okres zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców, jest stosowany do dnia 4 marca 2026 r. (lub 2027 r. w zależności od nowelizacji), jednakże jego dalsze stosowanie po 30 czerwca 2024 r. jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

k.p.a. art. 35 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje możliwość przedłużenia terminów załatwiania spraw.

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakłada na organ obowiązek szybkiego i wnikliwego działania.

u.o.c. art. 112a § ust. 1-2

Ustawa o cudzoziemcach

Określa termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, który biegnie od momentu spełnienia określonych warunków.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zobowiązania organu do dokonania czynności w sprawie.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi w pozostałej części.

Pomocnicze

u.o.c. art. 105 § ust.1 i 2

Ustawa o cudzoziemcach

Określa wymóg osobistego składania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy.

u.o.c. art. 106 § ust. 2, 2a, 2b, 5

Ustawa o cudzoziemcach

Reguluje kwestię dołączania dokumentów do wniosku i wzywania cudzoziemca do ich uzupełnienia.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, obejmujący skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg poprzedzenia skargi na bezczynność lub przewlekłość ponagleniem.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznawania spraw ze skarg na bezczynność lub przewlekłość w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zawieszenia postępowania, pozostawiona uznaniu sądu.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy specustawy ukraińskiej dotyczące zawieszenia terminów nie mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na naruszenie prawa do sądu. • Organ dopuścił się przewlekłości postępowania, nie podejmując żadnych czynności przez ponad osiem miesięcy. • Naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o zastosowaniu przepisów specustawy ukraińskiej do zawieszenia biegu terminów. • Żądanie przyznania sumy pieniężnej z powodu ogólnikowego uzasadnienia skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

dalsze przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. do dnia 4 marca 2026 r., a także następne - do dnia 4 marca 2027 r. - należy także ocenić jako sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w związku z czym nie powinno ono być stosowane. • organ nie podjął żadnych czynności w celu nadania sprawie biegu naruszył zasadę określoną w art. 12 § 1 k.p.a. • organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. • argumentacja skarżącego mająca uzasadnić żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 6000 zł jest zatem w istocie ogólnikowa i schematyczna

Skład orzekający

Alina Dominiak

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sudoł

sędzia

Maja Pietrasik

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w sprawie stosowania przepisów specustawy ukraińskiej po 30 czerwca 2024 r. oraz oceny przewlekłości postępowania w sprawach cudzoziemców."

Ograniczenia: Dotyczy spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy i podobnych, gdzie organ administracji publicznej wykazuje się bezczynnością lub przewlekłością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i nadużywaniem przepisów specustawy ukraińskiej przez organy administracji, co ma bezpośredni wpływ na sytuację cudzoziemców w Polsce.

Cudzoziemcy w Polsce: Czy przepisy specustawy ukraińskiej blokują prawo do sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst