III SAB/Gd 532/25Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca L.H. złożyła skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać biegi terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt do dnia 4 marca 2026 r. Sąd, analizując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że wielokrotne przedłużanie okresów zawieszenia terminów, wynikające z przepisów epizodycznych wprowadzonych w związku z kryzysem migracyjnym, narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu. NSA wielokrotnie stwierdzał, że po pewnym okresie nadzwyczajne okoliczności nie mogą już uzasadniać ograniczenia prawa do sądu, a organy powinny dostosować swoje struktury do bieżących potrzeb. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania przepisów ograniczających prawo do sądu i ocenił sprawę według zasad ogólnych. Stwierdzono, że Wojewoda Pomorski pozostaje w bezczynności, gdyż nie rozpoznał wniosku skarżącej w ustawowym terminie 60 dni od jego złożenia. Sąd uznał tę bezczynność za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę brak usprawiedliwionych przyczyn zwłoki i brak podjęcia przez organ czynności wyjaśniających. Na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdzono rażące naruszenie prawa przez bezczynność. Dodatkowo, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., zasądzono od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 zł jako rekompensatę za czas oczekiwania i zdyscyplinowanie organu. Skargę w pozostałym zakresie oddalono, a Wojewodę Pomorskiego obciążono kosztami postępowania w kwocie 597 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania przepisów ogólnych P.p.s.a. i k.p.a. w przypadku bezczynności organów, mimo istnienia przepisów szczególnych ograniczających prawo do sądu, gdy okoliczności nadzwyczajne ustały. Podkreślenie znaczenia prawa do sądu i zasady pewności prawa.
Dotyczy spraw związanych z bezczynnością organów w kontekście przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, ale może być analogicznie stosowane do innych przepisów epizodycznych ograniczających prawa obywatelskie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wprowadzające zawieszenie terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, mogą być stosowane w nieskończoność i usprawiedliwiać bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wielokrotne przedłużanie okresów zawieszenia terminów, wynikające z przepisów epizodycznych, narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu, jeśli nadzwyczajne okoliczności, które je uzasadniały, już nie istnieją lub stały się normą.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym czasowe ograniczenie prawa do sądu jest dopuszczalne tylko w sytuacji nadzwyczajnej i proporcjonalne tylko wtedy, gdy te okoliczności trwają. Po ponad dwuletnim okresie od wybuchu wojny w Ukrainie, napływ wniosków stał się normą, a organy powinny dostosować swoje struktury. Wielokrotne przedłużanie przepisów epizodycznych prowadzi do stałego ograniczenia praw, co jest sprzeczne z Konstytucją.
Czy bezczynność Wojewody Pomorskiego w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzona bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ znacznie przekroczył ustawowy termin bez usprawiedliwionych przyczyn, nie podjął czynności wyjaśniających i nie zawiadomił strony o przedłużeniu terminu.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa charakteryzuje się ciężkością, oczywistością i wyraźną sprzecznością z prawem. W tej sprawie przekroczenie terminu było znaczne i niezaprzeczalne, a brak obiektywnych przyczyn zwłoki, w tym braki kadrowe, nie usprawiedliwia bierności organu. Długi czas oczekiwania strony na rozstrzygnięcie jest nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa.
Czy sąd administracyjny może zobowiązać organ do rozpoznania wniosku i zasądzić sumę pieniężną w przypadku stwierdzenia bezczynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie oraz zasądzić sumę pieniężną jako sankcję za wadliwe prowadzenie postępowania i rekompensatę dla strony.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 149 P.p.s.a., sąd może zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności oraz stwierdzić bezczynność. Art. 149 § 2 P.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania stronie sumy pieniężnej jako swoistej sankcji dla organu i rekompensaty dla strony za negatywne przeżycia związane z opieszałością organu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (33)
Główne
P.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 112a § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawa o pomocy art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.c. art. 106 § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 106 § 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o pomocy art. 1 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 1 § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. • Naruszenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu przez wielokrotne przedłużanie przepisów ograniczających możliwość zaskarżenia bezczynności organu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o zawieszeniu terminów załatwiania spraw na podstawie specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Godne uwagi sformułowania
czasowe ograniczenie prawa do sądu było uzasadnione sytuacją kryzysową • rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają • nadzwyczajne okoliczności nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy • rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem • nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący-sprawozdawca
Janina Guść
członek
Adam Osik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów ogólnych P.p.s.a. i k.p.a. w przypadku bezczynności organów, mimo istnienia przepisów szczególnych ograniczających prawo do sądu, gdy okoliczności nadzwyczajne ustały. Podkreślenie znaczenia prawa do sądu i zasady pewności prawa."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z bezczynnością organów w kontekście przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, ale może być analogicznie stosowane do innych przepisów epizodycznych ograniczających prawa obywatelskie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Pokazuje, jak sądy interpretują granice dopuszczalnych ograniczeń praw obywatelskich w sytuacjach kryzysowych.
“Prawo do sądu kontra specustawa: Czy bezczynność urzędników może trwać wiecznie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.