III SAB/Gd 435/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę V. G. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 112a ustawy o cudzoziemcach poprzez niewydanie decyzji w terminie 60 dni. Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę powołał się na przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać biegi terminów dla wszystkich cudzoziemców do 4 marca 2026 r., argumentując, że opóźnienia wynikają z dużej liczby spraw i ograniczeń kadrowych. Sąd, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz analizy celów i brzmienia przepisów, odrzucił tę argumentację. Sąd uznał, że przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym, a nie wszystkich cudzoziemców. Podkreślono, że rozciąganie tych przepisów na wszystkich cudzoziemców naruszałoby konstytucyjne prawo do sądu i zasadę państwa prawnego. Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa przez Wojewodę Pomorskiego, zobowiązał go do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 30 dni, przyznał skarżącej 1000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz zasądził 100 zł kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście ich zakresu podmiotowego i czasowego obowiązywania, a także ochrona prawa do sądu w przypadku bezczynności organów administracji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej interpretacją w kontekście ogólnych przepisów dotyczących cudzoziemców. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po wygaśnięciu przepisów specustawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów w postępowaniach administracyjnych, dotyczą wszystkich cudzoziemców, czy tylko obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, a nie wszystkich cudzoziemców.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na analizie językowej i systemowej przepisów, celach ich wprowadzenia oraz orzecznictwie NSA, wskazując, że rozciąganie tych przepisów na wszystkich cudzoziemców naruszałoby konstytucyjne prawo do sądu i zasadę państwa prawnego.
Czy bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, spowodowana powołaniem się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu w tej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie wykazał obiektywnych przyczyn usprawiedliwiających stan bezczynności, a długotrwałe oczekiwanie na rozstrzygnięcie, przekraczające wielokrotnie ustawowe terminy, jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym i podważa zaufanie do organów administracji.
Czy ograniczenie prawa do sądu poprzez przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Długotrwałe i wielokrotnie przedłużane wyłączenie prawa do skutecznego środka prawnego przeciwdziałającego opieszałości organów administracji dla wszystkich cudzoziemców, ze względów organizacyjnych lub ekonomicznych, jest sprzeczne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3) oraz prawem UE (prawo do dobrej administracji).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące na epizodyczny charakter tych regulacji i konieczność ich stosowania tylko w sytuacji nadzwyczajnej. Podkreślono, że przedłużanie tych przepisów po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności narusza prawo do sądu i zasadę pewności prawa.
Przepisy (21)
Główne
u.o.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
u.o.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin biegnie od dnia złożenia wniosku osobiście lub jego osobistego stawiennictwa, złożenia wniosku bez braków formalnych lub uzupełnienia braków, lub przedłożenia wymaganych dokumentów.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zobowiązanie organu do dokonania czynności w określonym terminie.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość orzeczenia o przyznaniu sumy pieniężnej od organu.
u.p.o.u. art. 100c § ust. 1, 3, 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów i wyłączenie przepisów o bezczynności w sprawach dotyczących cudzoziemców do określonego terminu.
u.p.o.u. art. 100d § ust. 1, 3, 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Analogiczne rozwiązanie jak w art. 100c, przedłużone na dalszy okres.
Pomocnicze
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są podejmować czynności w celu załatwienia sprawy w terminie.
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przedłużenia terminu załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunek dopuszczalności skargi - wyczerpanie środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wniesienia skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami strony.
u.p.o.u. art. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przedmiot regulacji ustawy - szczególne zasady pobytu i pomocy obywatelom Ukrainy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym, a nie wszystkich cudzoziemców. • Długotrwałe przedłużanie stosowania przepisów ograniczających prawo do sądu, po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności, narusza Konstytucję RP i prawo UE. • Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, przekraczając ustawowe terminy bez uzasadnionej przyczyny.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody Pomorskiego, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają biegi terminów dla wszystkich cudzoziemców do 2026 roku.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać tego rodzaju regulacji za zgodne z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego • ochrona sądowa czysto iluzoryczną • zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej • czasowe ograniczenie prawa do sądu było uzasadnione sytuacją kryzysową [...] a ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący
Jolanta Sudoł
sprawozdawca
Maja Pietrasik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście ich zakresu podmiotowego i czasowego obowiązywania, a także ochrona prawa do sądu w przypadku bezczynności organów administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej interpretacją w kontekście ogólnych przepisów dotyczących cudzoziemców. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po wygaśnięciu przepisów specustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i interpretacją przepisów specustawy ukraińskiej, które miało istotne implikacje dla wielu cudzoziemców. Pokazuje konflikt między potrzebą usprawnienia administracji a ochroną praw jednostki.
“Czy przepisy anty-COVIDowe dla Ukraińców blokują prawo do sądu dla wszystkich cudzoziemców? WSA w Gdańsku odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.