Orzeczenie · 2025-09-25

III SAB/Gd 297/25Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-09-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcypobyt czasowybezczynność organuprawo administracyjnepostępowanie administracyjnewojewodaustawa o cudzoziemcachspecustawa ukraińskaprawo do sądu

Skarga została wniesiona przez A. H. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący podniósł, że jego wniosek złożony w marcu 2024 r. nie został rozpatrzony mimo upływu ponad roku, co negatywnie wpływa na jego sytuację życiową i edukacyjną. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt. Sąd administracyjny nie podzielił tej argumentacji, wskazując, że przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym. Sąd podkreślił, że skarżący jest obywatelem Algierii, który przybył do Polski przed wojną, a jego wniosek podlega przepisom ustawy o cudzoziemcach, które przewidują 60-dniowy termin na rozpatrzenie wniosku. Sąd stwierdził, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, i zobowiązał go do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Sąd zasądził również od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście prawa do sądu dla cudzoziemców niebędących obywatelami Ukrainy przybyłymi w związku z konfliktem. Ocena bezczynności organu w sprawach zezwoleń na pobyt.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wykładni przepisów specustawy ukraińskiej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie przepisy te nie mają zastosowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów załatwiania spraw, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, a nie wszystkich cudzoziemców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma charakter szczególny i jej przepisy, w tym dotyczące zawieszenia terminów, dotyczą ściśle określonego kręgu podmiotowego i przedmiotowego. Wykładnia językowa i systemowa prowadzi do wniosku, że nie obejmują one innych cudzoziemców ani obywateli Ukrainy przybyłych przed 24 lutego 2022 r.

Czy przedłużanie stosowania przepisów ograniczających prawo do sądu (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności jest zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wielokrotne przedłużanie stosowania przepisów ograniczających prawo do sądu po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności jest niezgodne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji).

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że po dniu 30 czerwca 2024 r. dalsze przedłużanie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest sprzeczne z Konstytucją, ponieważ przyczyna wprowadzająca ograniczenie prawa do sądu już nie istniała, a sytuacja ta nie może być uznawana za nadzwyczajną.

Czy Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy A. H.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że termin 60 dni na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy został znacznie przekroczony, a organ nie podjął żadnych usprawiedliwionych działań w celu wyjaśnienia sprawy przez ponad rok. Brak było również zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do dokonania czynności w określonym terminie.

ustawa o cudzoziemcach art. 112a § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2012 r. o cudzoziemcach

Termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami strony.

p.p.s.a. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.

k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności organu.

k.p.a. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw.

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie.

ustawa pomocowa art. 100c § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Zawieszenie biegu terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt.

ustawa pomocowa art. 100c § 3

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Niestosowanie przepisów o bezczynności i braku wymierzenia grzywny w okresie zawieszenia.

ustawa pomocowa art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przedłużenie okresu zawieszenia terminów.

ustawa pomocowa art. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy.

ustawa pomocowa art. 2 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Definicja obywatela Ukrainy w kontekście ustawy.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

ustawa o cudzoziemcach art. 112a § 2

Ustawa z dnia 12 marca 2012 r. o cudzoziemcach

Określenie biegu terminu na załatwienie sprawy.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do skarżącego, obywatela Algierii, który przybył do Polski przed wojną. • Termin 60 dni na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy został znacznie przekroczony. • Organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody Pomorskiego o zawieszeniu biegu terminów na podstawie specustawy ukraińskiej.

Godne uwagi sformułowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie podziela powyższego stanowiska, czemu od lat daje wraz w konsekwentnie jednolitym w tym zakresie orzecznictwie. • Nie sposób uznać tego rodzaju regulacji za zgodne z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. • Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Zarówno przyjęcie przyjmowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wykładni przepisów specustawy ukraińskiej ograniczającej krąg podmiotów objętej jej regulacjami do osób wymienionych w jej art. 1, jak i uznanie, że przedłużenie po dniu 30 czerwca 2024 r. mocy obowiązującej ograniczeń przewidzianych w art. 100d ustawy o pomocy jest sprzeczne z Konstytucją, powoduje konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy i zbadania, czy rozpoznający sprawę organ dopuścił się bezczynności.

Skład orzekający

Janina Guść

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sudoł

członek

Maja Pietrasik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście prawa do sądu dla cudzoziemców niebędących obywatelami Ukrainy przybyłymi w związku z konfliktem. Ocena bezczynności organu w sprawach zezwoleń na pobyt."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wykładni przepisów specustawy ukraińskiej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie przepisy te nie mają zastosowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu dla cudzoziemców oraz interpretacją przepisów specustawy ukraińskiej, co ma znaczenie praktyczne i budzi kontrowersje.

Cudzoziemiec czekał rok na decyzję ws. pobytu. Sąd: Specustawa ukraińska nie chroni przed bezczynnością organu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst