Orzeczenie · 2026-07-30

III SAB/Gd 233/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-07-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezczynność organucudzoziemcyzezwolenie na pobyt czasowyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o pomocy obywatelom Ukrainykonstytucjaprawo do sądurażące naruszenie prawaterminy administracyjne

Skarżąca K. K., obywatelka Białorusi, złożyła skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosek został złożony w październiku 2024 r., a skarga wniesiona została w marcu 2026 r., po 17 miesiącach oczekiwania. Wojewoda Pomorski argumentował, że bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt został zawieszony na mocy przepisów specustawy ukraińskiej (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), które wielokrotnie przedłużano, ostatnio do 4 marca 2027 r. Sąd uznał jednak, że przepisy te, w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia po 30 czerwca 2024 r., są sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prawem do skutecznego środka prawnego (art. 47 Karty Praw Podstawowych UE). Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym przedłużanie tych przepisów po tej dacie nie znajduje uzasadnienia i narusza prawo do sądu. W związku z tym, sąd uznał, że termin 60 dni na rozpatrzenie wniosku skarżącej, wynikający z ustawy o cudzoziemcach (art. 112a), rozpoczął bieg w październiku 2024 r. i został przez organ naruszony. Sąd stwierdził bezczynność Wojewody Pomorskiego z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni, przyznał skarżącej 1000 zł tytułem rekompensaty oraz zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych o niezgodności z Konstytucją RP przedłużania przepisów zawieszających biegi terminów załatwiania spraw cudzoziemców po 30 czerwca 2024 r. oraz o rażącym naruszeniu prawa przez bezczynność organów w takich sytuacjach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale jego argumentacja dotycząca konstytucyjności przepisów ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) zawieszające biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców, w brzmieniu przedłużonym po 30 czerwca 2024 r., są zgodne z Konstytucją RP i prawem do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia po 30 czerwca 2024 r. są sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prawem do skutecznego środka prawnego (art. 47 KPP), w związku z czym nie powinny być stosowane.

Uzasadnienie

Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, uznał, że przedłużanie okresu zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. nie znajduje uzasadnienia w nadzwyczajnych okolicznościach i narusza prawo do sądu. W związku z tym, termin na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy należy oceniać na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach.

Czy bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy skarżącej K. K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzono bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie podjął merytorycznych czynności w sprawie przez 21 miesięcy, błędnie stosując przepisy specustawy ukraińskiej i nie informując strony o opóźnieniach. Opóźnienia w wysyłaniu standardowych zapytań do służb oraz brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, mimo że wniosek był kompletny, świadczą o rażącym naruszeniu prawa.

Jaki jest termin na załatwienie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przez wojewodę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zgodnie z art. 112a ustawy o cudzoziemcach, decyzję wydaje się w terminie 60 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku lub jego uzupełnienia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że po odrzuceniu argumentacji o zawieszeniu terminów na mocy specustawy ukraińskiej, zastosowanie ma termin 60 dni określony w ustawie o cudzoziemcach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zobowiązano do wydania aktu
Wojewoda Pomorski zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącej K. K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 112a § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o pomocy art. 100c § ust. 1-4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa o pomocy art. 100d § ust. 1-4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Sąd uznał przepisy w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia po 30 czerwca 2024 r. za niezgodne z Konstytucją RP i prawem do sądu, w związku z czym nie stosował ich.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy specustawy ukraińskiej zawieszające biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców, w brzmieniu przedłużonym po 30 czerwca 2024 r., są sprzeczne z Konstytucją RP i prawem do sądu. • Bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy skarżącej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody Pomorskiego o zawieszeniu biegu terminów na mocy specustawy ukraińskiej.

Godne uwagi sformułowania

przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy (...) stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości • przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. (...) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 ustawy o pomocy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 15 maja 2024 r. (...) w świetle którego cudzoziemiec przez jeszcze kolejne okresy, nie mógłby skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący

Maja Pietrasik

sprawozdawca

Bartłomiej Adamczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych o niezgodności z Konstytucją RP przedłużania przepisów zawieszających biegi terminów załatwiania spraw cudzoziemców po 30 czerwca 2024 r. oraz o rażącym naruszeniu prawa przez bezczynność organów w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale jego argumentacja dotycząca konstytucyjności przepisów ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście przedłużających się procedur administracyjnych dla cudzoziemców, co ma znaczenie społeczne i prawne.

“Prawo do sądu kontra biurokracja: Sąd administracyjny stawia granice dla przedłużania terminów dla cudzoziemców.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst