Orzeczenie · 2021-09-22

III SA/Po 856/21Uchylenie postanowienia o kosztach egzekucyjnych naruszenie reformationis in peius

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2021-09-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
koszty egzekucyjnepostępowanie egzekucyjnereformationis in peiuskodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjisądy administracyjneorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Ministra Zdrowia na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i obciążył wierzyciela kosztami w kwocie [...] zł, powołując się na zmianę przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), ponieważ zwiększył kwotę kosztów postępowania egzekucyjnego w stosunku do postanowienia organu pierwszej instancji, bez wykazania rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego. Sąd podkreślił, że organ pierwszej instancji działał zgodnie z wytycznymi sądów i Trybunału Konstytucyjnego dotyczącymi miarkowania kosztów, a nowe przepisy nie eliminowały potrzeby takiego miarkowania w odniesieniu do kosztów powstałych przed ich wejściem w życie. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady reformationis in peius w kontekście zmiany stanu prawnego dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji oraz stosowania przepisów przejściowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji i zastosowania przepisów przejściowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ odwoławczy może wydać postanowienie na niekorzyść strony odwołującej się (wierzyciela), zwiększając kwotę kosztów postępowania egzekucyjnego w stosunku do postanowienia organu pierwszej instancji, powołując się na zmianę stanu prawnego i rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może wydać postanowienia na niekorzyść strony odwołującej się, zwiększając kwotę kosztów, jeśli organ pierwszej instancji działał zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami i wytycznymi sądów, a zmiana stanu prawnego nie uzasadnia odstąpienia od zakazu reformationis in peius.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ drugiej instancji naruszył zakaz reformationis in peius, zwiększając kwotę kosztów egzekucyjnych w stosunku do postanowienia organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy uwzględniając wytyczne sądów i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące miarkowania kosztów. Zmiana stanu prawnego nie dawała podstaw do odstąpienia od zakazu reformationis in peius w tej sytuacji.

Jak należy interpretować przepisy przejściowe ustawy nowelizującej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście kosztów egzekucyjnych powstałych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, w szczególności w odniesieniu do zasady miarkowania kosztów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy przejściowe (art. 6, 7, 8, 10 ustawy zmieniającej) nakazują stosowanie dotychczasowych przepisów z modyfikacjami. W przypadku kosztów powstałych przed nowelizacją, nawet po zastosowaniu limitów z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej, należy uwzględnić zasadę miarkowania kosztów zgodnie z wytycznymi sądów i Trybunału Konstytucyjnego, aby zachować racjonalną zależność między wysokością opłat a czynnościami organów.

Uzasadnienie

Sąd nie podzielił stanowiska organu, że nowe przepisy w pełni zrealizowały zasady miarkowania kosztów. Nawet przy stosowaniu przepisów dotychczasowych i limitów z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej, należy miarkować koszty, aby nie przekroczyły one rozsądnego pułapu i nie stanowiły jedynie sankcji pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w części dotyczącej ustalenia opłaty za zajęcie ruchomości, uznając naruszenie zakazu reformationis in peius.

Przepisy (29)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowany przez organ II instancji do uchylenia postanowienia organu I instancji.

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zakazu reformationis in peius przez organ odwoławczy.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania egzekucyjnego, w tym zakazu reformationis in peius.

u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do ustalenia opłaty za zajęcie ruchomości. Interpretacja przepisów w brzmieniu przed i po nowelizacji.

u.p.e.a. art. 64 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do ustalenia opłaty manipulacyjnej. Interpretacja przepisów w brzmieniu przed i po nowelizacji.

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 6 § ust. 1

Przepis przejściowy dotyczący stosowania dotychczasowych przepisów u.p.e.a. do kosztów egzekucyjnych powstałych przed nowelizacją.

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 1

Przepis przejściowy dotyczący wysokości opłaty manipulacyjnej po nowelizacji.

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 8 § ust. 1

Przepis przejściowy dotyczący wysokości opłaty za czynności egzekucyjne po nowelizacji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 64 § § 9 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 56 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do ponownego zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 10

Przepis przejściowy dotyczący stosowania dotychczasowych przepisów do opłat egzekucyjnych.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 121

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie organów oceną prawną sądu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 c

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Ustawa o finansach publicznych art. 11

Definicja państwowej jednostki budżetowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy zakazu reformationis in peius poprzez zwiększenie kwoty kosztów postępowania egzekucyjnego w stosunku do postanowienia organu pierwszej instancji. • Organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy uwzględniając wytyczne sądów i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące miarkowania kosztów.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego, że zmiana stanu prawnego uzasadniała odstąpienie od zakazu reformationis in peius i ustalenie wyższej kwoty kosztów. • Argumentacja organu odwoławczego, że nowe przepisy w pełni zrealizowały zasady miarkowania kosztów wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie zakazu reformationis in peius • miarkowanie kosztów egzekucyjnych • zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów • rażące naruszenie prawa

Skład orzekający

Izabela Paluszyńska

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Górecka

sędzia

Robert Talaga

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady reformationis in peius w kontekście zmiany stanu prawnego dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji oraz stosowania przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji i zastosowania przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – zakazu pogarszania sytuacji strony w postępowaniu odwoławczym (reformationis in peius) w kontekście zmian przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy przejściowe i jak chronią strony przed niekorzystnymi zmianami.

Czy zmiana prawa może pogorszyć Twoją sytuację? Sąd administracyjny wyjaśnia zakaz reformationis in peius w sprawach o koszty egzekucyjne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst