III SA/Po 1402/14Odmowa wszczęcia postępowania niz stwierdzenie nieważności decyzji celnej 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca B. J. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] 2007 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] 2005 r. uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne skarżącej z 2002 r. w procedurze uproszczonej. Organ celny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazując na upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego (art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego) oraz na prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] 2009 r., sygn. akt [...], który oddalił skargę na decyzję z 2007 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA, błędną interpretację prawa i utrudnianie dostępu do odszkodowania. Pełnomocnik skarżącej argumentował, że termin do złożenia wniosku powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku WSA, a także podniósł nowe okoliczności. WSA w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy Kodeksu celnego miały zastosowanie, a 3-letni termin od powstania długu celnego (który powstał w 2002 r.) był terminem nieprzywracalnym, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania. Ponadto, sąd wskazał na przesłankę z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą organ odmawia wszczęcia postępowania, gdy sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję, co miało miejsce w tej sprawie. Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego, uznając przepis art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego za zgodny z Konstytucją, pełniącym funkcję gwarancyjną dla strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów dotyczących terminów do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnych, w tym art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego oraz art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Potwierdzenie znaczenia prawomocności orzeczeń sądów administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej materii celnej i terminów wynikających z Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej. Interpretacja przepisów o prawomocności jest ogólna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ celny ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od dnia powstania długu celnego upłynęły 3 lata, zgodnie z art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ celny odmawia wszczęcia postępowania w takiej sytuacji, ponieważ jest to termin nieprzywracalny.
Uzasadnienie
Przepis art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego stanowi samodzielną regulację szczególną, wyłączającą stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie odmowy wszczęcia postępowania z powodu upływu terminu. Termin ten jest nieprzywracalny.
Czy sąd administracyjny, który oddalił skargę na decyzję ostateczną, może być podstawą do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odmawia wszczęcia postępowania, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję, chyba że żądanie opiera się na art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Przepis art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie w sprawach celnych, ponieważ Kodeks celny nie reguluje tej kwestii odmiennie. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże inne sądy i organy, a jego przedmiotem jest legalność działania administracji.
Czy sąd administracyjny powinien wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z takim pytaniem, ponieważ nie miał uzasadnionych wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją.
Uzasadnienie
Termin 3 lat od powstania długu celnego pełni funkcję gwarancyjną dla strony, chroniąc ją przed wzruszaniem decyzji po upływie tego terminu. Ponadto, nawet gdyby przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją, odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona inną przesłanką (prawomocny wyrok sądu).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
k.c. art. 2652 § pkt. 1
Kodeks celny
Organ celny nie wszczyna lub odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od daty powstania długu celnego upłynęły 3 lata.
o.p. art. 249 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Pomocnicze
k.c. art. 262
Kodeks celny
Do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
k.c. art. 11
Kodeks celny
Terminy nieprzywracalne.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
P.p.s.a. art. 250
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Opłaty za czynności adwokackie i koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne art. 25
Stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed dniem akcesji Polski do UE.
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne art. 26
Stosowanie przepisów dotychczasowych (procesowych i materialnych) do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed dniem akcesji Polski do UE.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów państwowych.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.c. art. 2622 § § 1
Kodeks celny
Właściwość organu w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora izby celnej.
k.c. art. 2621 § § 1 zd. 1
Kodeks celny
Prawo do zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
P.p.s.a. art. 171
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres przedmiotowy prawomocności.
P.p.s.a. art. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada niezwiązania sądu granicami skargi.
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu.
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zwierzchnictwa Konstytucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego). • Prawomocny wyrok WSA oddalający skargę na decyzję jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności (art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 6, 8, 107 § 3 KPA poprzez odmowę merytorycznego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. • Zarzut wydania decyzji w postępowaniu dwuinstancyjnym przez ten sam organ, który dopuścił się błędnej interpretacji prawa. • Zarzut utrudniania prawa do skorzystania z przywileju ubiegania się o odszkodowanie. • Argument, że termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku WSA oddalającego skargę. • Argument, że wniosek o stwierdzenie nieważności opiera się na nowych okolicznościach niebadanych przez WSA. • Zarzut naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego w zw. z art. 28 KPA poprzez bezpodstawne uznanie agencji celnej za stronę postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Trzyletni termin uregulowany w art. 2652 pkt. 1 Kodeksu celnego jest przy tym terminem nieprzywracalnym. • Normatywną podstawę powagi rzeczy osądzonej, która stanowi ratio legis rozwiązania przyjętego w art. 249 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, stanowią przepisy art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. • Wskazany przepis kreuje termin, w którym możliwe jest uruchomienie nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznej organu celnego. Termin ten ma charakter nieprzywracalny (przedawniający – art. 11 Kodeksu celnego). Podkreślenia wymaga to, że cezura czasowa zakreślona w tym przepisie spełnia rolę gwarancyjną dla strony postępowania celnego – adresata decyzji ostatecznej, w tym sensie, że chroni go przed wzruszaniem tej decyzji z urzędu przez organ celny po upływie trzyletniego terminu od chwili powstania długu celnego.
Skład orzekający
Tadeusz M. Geremek
przewodniczący
Maria Lorych-Olszanowska
sędzia
Szymon Widłak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących terminów do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnych, w tym art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego oraz art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Potwierdzenie znaczenia prawomocności orzeczeń sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii celnej i terminów wynikających z Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej. Interpretacja przepisów o prawomocności jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu celnym, w tym terminów i prawomocności, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i administracyjnym.
“Termin 3 lat kluczowy w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji celnych – sąd wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.