III SA/Po 1367/14Odmowa wszczęcia postępowania niewaznosc zgłoszenia celnego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B J na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2014 r., która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dług celny powstał w dniu 5 listopada 2002 r. Organ celny odmówił wszczęcia postępowania, opierając się na art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, który stanowi, że organ celny odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od daty powstania długu celnego upłynęły 3 lata. Strona skarżąca podnosiła, że termin ten został zastosowany niezasadnie, a decyzja ostateczna zawierała poważne wady prawne. Kwestionowała również zastosowanie przepisów Kodeksu celnego zamiast Ordynacji podatkowej oraz zarzucała naruszenie przepisów KPA. Dodatkowo, strona wniosła o zbadanie zgodności art. 2652 Kodeksu celnego z Konstytucją RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że 3-letni termin z Kodeksu celnego jest przepisem szczególnym, nieprzywracalnym i wyłączającym stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. Podkreślono, że termin ten ma charakter gwarancyjny dla strony. Sąd wskazał również, że w sprawie zaistniała dodatkowa przesłanka negatywna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania, wynikająca z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odmawia wszczęcia postępowania, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję, której stwierdzenia nieważności się domaga. W tym przypadku WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2009 r. oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że przepis art. 2652 Kodeksu celnego jest zgodny z Konstytucją RP, nie narusza prawa do sądu ani zasady równego traktowania. Rozstrzygnięcie o kosztach dotyczyło zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie 3-letniego terminu do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnych, a także znaczenie prawomocności orzeczeń sądowych w kontekście wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, które mogą być zmienione lub uchylone. Termin 3 lat od powstania długu celnego jest kluczowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ upłynął 3-letni termin od powstania długu celnego, określony w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Termin ten jest nieprzywracalny i wyłącza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego jest przepisem szczególnym, który ma pierwszeństwo przed przepisami Ordynacji podatkowej. Termin 3 lat od powstania długu celnego jest terminem prawa materialnego, nieprzywracalnym, a jego upływ powoduje odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Czy prawomocne oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie opiera się na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, której stwierdzenia nieważności domagała się strona. Żądanie nie opierało się na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) wyklucza ponowne badanie kwestii już rozstrzygniętych.
Czy przepis art. 2652 Kodeksu celnego jest zgodny z Konstytucją RP?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że przepis jest zgodny z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie ma uzasadnionych wątpliwości co do zgodności art. 2652 Kodeksu celnego z art. 2, art. 32 oraz art. 8 § 2 w zw. z art. 45 i art. 77 Konstytucji RP. Termin ten ma charakter gwarancyjny, nie narusza zasady równego traktowania ani prawa do sądu, ponieważ decyzje wydawane na jego podstawie podlegają kontroli sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
k.c. art. 2652 § pkt 1
Kodeks celny
Organ celny odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od daty powstania długu celnego upłynęły 3 lata. Termin ten jest nieprzywracalny.
op art. 249 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Pomocnicze
k.c. art. 262
Kodeks celny
Do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm. art. 25
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne
Dotychczasowe przepisy celne utraciły ważność z dniem 1 maja 2004 r.
Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm. art. 26
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne
Przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem akcesji Polski do UE (przed 1 maja 2004 r.).
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisu.
k.c. art. 65 § § 5
Kodeks celny
Zarzut naruszenia przepisu.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisu.
op art. 247 § § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 4 - podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
p.p.s.a. art. 250
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Dz. U. z 2013 r., poz. 461 art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit. c )
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
k.c. art. 11
Kodeks celny
Terminy nieprzywracalne.
k.c. art. 2622 § § 1
Kodeks celny
Właściwość Dyrektora Izby Celnej w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji.
k.c. art. 2621 § § 1 zd. 1
Kodeks celny
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Izby Celnej.
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równego traktowania i zakaz dyskryminacji.
Konstytucja RP art. 8 § § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada pomocniczości.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do odszkodowania.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
P.p.s.a. art. 171
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozstrzygnięcia wyroku prawomocnego.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada niezwiązania sądu granicami skargi.
P.p.s.a. art. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola legalności działania administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola legalności działania administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. • Prawomocne oddalenie skargi na decyzję przez WSA jako przesłanka negatywna do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. • Art. 2652 Kodeksu celnego jako przepis szczególny wyłączający stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 6, 8, 107 § 3 kpa poprzez odmowę merytorycznego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. • Zarzut wydania decyzji w postępowaniu dwuinstancyjnym przez ten sam organ, który dopuścił się błędnej interpretacji prawa. • Zarzut utrudniania skarżącej prawa do skorzystania z przywileju ubiegania się o odszkodowanie. • Zarzut naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego w zw. z art. 28 kpa poprzez bezpodstawne uznanie agencji celnej za stronę postępowania. • Argumentacja, że termin do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności winien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę. • Argumentacja, że ostatnia przesłanka negatywna (oddalenie skargi) nie ma zastosowania, gdyż podniesiono nowe okoliczności. • Wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania zgodności art. 2652 Kodeksu celnego z Konstytucją RP.
Godne uwagi sformułowania
„Jest to niewątpliwie przepis szczególny, zawierający samodzielne uregulowanie, wyłączające stosowanie przepisów Działu IV Ordynacji podatkowej” • „Powyższy 3 - letni termin jest terminem nieprzywracalnym” • „Możliwość wszczęcia takiego postępowania istniała wyłącznie do dnia 5 listopada 2005 r.” • „Na tym wstępnym etapie postępowania nie bada się, czy rzeczywiście istniały jakiekolwiek przesłanki merytoryczne do stwierdzenia nieważności decyzji.” • „Normatywną podstawę powagi rzeczy osądzonej, która stanowi ratio legis rozwiązania przyjętego w art. 249 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, stanowią przepisy art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi” • „Termin ten ma charakter nieprzywracalny (przedawniający – art. 11 Kodeksu celnego). Podkreślenia wymaga to, że cezura czasowa zakreślona w tym przepisie spełnia rolę gwarancyjną dla strony postępowania celnego”
Skład orzekający
Szymon Widłak
przewodniczący
Ireneusz Fornalik
sędzia
Beata Sokołowska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie 3-letniego terminu do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnych, a także znaczenie prawomocności orzeczeń sądowych w kontekście wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, które mogą być zmienione lub uchylone. Termin 3 lat od powstania długu celnego jest kluczowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie celnym, takich jak terminy i prawomocność orzeczeń, które mają znaczenie dla praktyków. Wniosek o zbadanie zgodności przepisu z Konstytucją dodaje jej głębi.
“Czy 3 lata to za długo, by dochodzić swoich praw w sprawie celnej? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.