III SA/Kr 2278/24Uchylenie postanowienia o odmowie udostępnienia akt 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odmawiające udostępnienia kopii wybranych dokumentów z akt sprawy dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej granicę działek. Skarżąca domagała się wydania kserokopii akt drogą mailową, argumentując, że są one niezbędne do wniesienia skargi do sądu. Kolegium odmówiło, wskazując, że skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami i wykonania zdjęć telefonem, co wypełniło obowiązek udostępnienia akt. Sąd administracyjny uznał stanowisko Kolegium za błędne. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r. (sygn. I OPS 1/18), Sąd stwierdził, że w ramach udostępnienia akt na podstawie art. 73 § 1 KPA mieści się sporządzenie przez organ, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, jeśli pozwalają na to jego możliwości techniczne i organizacyjne. Sąd podkreślił, że prawo dostępu do akt jest fundamentalną gwarancją procesową, zgodną z Konstytucją RP, a interpretacja przepisów powinna uwzględniać postęp technologiczny i zasady ogólne postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że odmowa wydania kserokopii nie była uzasadniona brakiem sprzętu czy nadużyciem prawa przez stronę, a argumentacja organu dotycząca ustanowienia pełnomocnika była nieuprawniona. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie SKO, zasądzając jednocześnie od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa strony do żądania od organu sporządzenia kopii akt sprawy, nawet jeśli strona wykonała zdjęcia dokumentów telefonem, w świetle uchwały NSA z 2018 r.
Dotyczy spraw administracyjnych regulowanych przez KPA; wymaga wykazania przez organ braku możliwości technicznych lub nadużycia prawa przez stronę, aby odmówić wydania kopii.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w ramach udostępnienia akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 KPA mieści się żądanie strony o sporządzenie przez organ kopii dokumentów z akt sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w ramach udostępnienia akt na podstawie art. 73 § 1 KPA mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA z 2018 r., która interpretuje art. 73 § 1 KPA w sposób rozszerzający, uwzględniając postęp technologiczny i potrzebę zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Wykonanie zdjęć telefonem przez stronę nie zwalnia organu z obowiązku sporządzenia kopii, jeśli jest to technicznie możliwe i nie stanowi nadużycia prawa.
Czy wykonanie przez stronę zdjęć dokumentów z akt sprawy telefonem komórkowym zwalnia organ z obowiązku wydania kserokopii na żądanie strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonanie przez stronę zdjęć telefonem komórkowym nie zwalnia organu z obowiązku wydania kserokopii, jeśli strona o to wnosi i organ ma takie możliwości techniczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do wglądu i sporządzania kopii jest odrębne od prawa do żądania wydania kserokopii przez organ. Sam fakt wykonania zdjęć przez stronę nie oznacza, że organ został zwolniony z obowiązku udostępnienia dokumentów w formie kserokopii, zwłaszcza gdy żądanie dotyczy niewielkiej liczby stron i nie wykazano utrudnień po stronie organu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów obejmuje również żądanie sporządzenia przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 74 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 74 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości i prostoty postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 51 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
O.p. art. 178
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Prawo uzyskania kopii z akt w postępowaniu podatkowym.
k.p.a. art. 262 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do obciążenia strony kosztami sporządzenia kopii dokumentacji.
k.p.a. art. 32
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do ustanowienia pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo strony do wglądu w akta sprawy obejmuje również żądanie sporządzenia przez organ kopii dokumentów, jeśli jest to technicznie możliwe i nie stanowi nadużycia prawa. • Wykonanie zdjęć telefonem przez stronę nie zwalnia organu z obowiązku wydania kserokopii. • Interpretacja art. 73 § 1 KPA powinna uwzględniać postęp technologiczny i zasady ogólne postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Organ prawidłowo odmówił wydania kserokopii, ponieważ strona miała możliwość wykonania zdjęć telefonem. • Strona nadużyła prawa do dostępu do akt, żądając kserokopii po wykonaniu zdjęć. • Strona powinna była ustanowić pełnomocnika, aby uzyskać dostęp do akt.
Godne uwagi sformułowania
W ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. • Przepis art. 73 § 1 k.p.a. powinien być tak odczytywany i stosowany, by odpowiadał nie tylko postępowi technicznemu, ale również powszechnej praktyce utrwalonej zarówno w stosunkach społecznych, jak i procedurach prawnych nowoczesnego państwa demokratycznego. • Odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania.
Skład orzekający
Ewelina Dziuban
sprawozdawca
Janusz Kasprzycki
członek
Marta Kisielowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa strony do żądania od organu sporządzenia kopii akt sprawy, nawet jeśli strona wykonała zdjęcia dokumentów telefonem, w świetle uchwały NSA z 2018 r."
Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych regulowanych przez KPA; wymaga wykazania przez organ braku możliwości technicznych lub nadużycia prawa przez stronę, aby odmówić wydania kopii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie uchwały NSA i interpretację przepisu KPA, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje też, jak sądy podchodzą do praw obywateli w dostępie do informacji publicznej.
“Czy zdjęcia telefonem wystarczą? Sąd wyjaśnia prawo do kserokopii akt sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.