III SA/Kr 1740/25Uchylenie postanowienia egzekucyjnego umorzenie postępowania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 21 października 2025 r., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie oddalające zarzut W. G. w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia należności składkowych, które były zabezpieczone hipoteką przymusową na nieruchomości. Postępowanie egzekucyjne zostało pierwotnie umorzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Myślenicach w 2018 r. z powodu niecelowości i bezskuteczności. Następnie ZUS wystąpił o prowadzenie egzekucji wobec dłużnika rzeczowego – Spółki [...]. W trakcie postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie postanowieniem z dnia 16 września 2025 r. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na niedopuszczalność spowodowaną brakiem zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji. Mimo tego umorzenia, organ I instancji postanowieniem z dnia 1 października 2025 r. oddalił zarzut Skarżącego, a Prezes ZUS postanowieniem z dnia 21 października 2025 r. utrzymał je w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił oba postanowienia, uznając, że postępowanie w sprawie zarzutów stało się bezprzedmiotowe z chwilą umorzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego, niezależnie od jego przyczyny (w tym przypadku formalnej), skutkuje zakończeniem egzekucji administracyjnej i czyni rozpoznanie zarzutów bezprzedmiotowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że umorzenie postępowania egzekucyjnego czyni bezprzedmiotowym rozpoznawanie zarzutów wniesionych w jego ramach, niezależnie od przyczyny umorzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zarzutów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny może merytorycznie rozpoznać zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przed wydaniem postanowienia w przedmiocie tych zarzutów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie zarzutów egzekucyjnych staje się bezprzedmiotowe z chwilą umorzenia postępowania egzekucyjnego, a organ powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie zarzutów na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku NSA II FSK 1607/12, wskazując na funkcjonalny związek między postępowaniem egzekucyjnym a postępowaniem w sprawie zarzutów. Umorzenie postępowania egzekucyjnego automatycznie umarza egzekucję, czyniąc rozpoznanie zarzutów bezprzedmiotowym, niezależnie od przyczyny umorzenia.
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn formalnych (np. brak zawiadomienia o ponownym wszczęciu) wyłącza zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. w postępowaniu zarzutowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania egzekucyjnego z jakiejkolwiek przyczyny, w tym formalnej, czyni postępowanie w sprawie zarzutów bezprzedmiotowym.
Uzasadnienie
Sformułowanie 'z jakiejkolwiek przyczyny' w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu na bezprzedmiotowość postępowania zarzutowego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę w granicach jej przedmiotu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w u.p.e.a.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83c § 1a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.p.e.a. art. 34 § 2 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu wygaśnięcia obowiązku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie zarzutów egzekucyjnych stało się bezprzedmiotowe z uwagi na umorzenie postępowania egzekucyjnego przed wydaniem postanowień merytorycznych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że umorzenie postępowania egzekucyjnego miało charakter formalny i nie wyłączało merytorycznego rozpoznania zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie zarzutów jest postępowaniem wtórnym (incydentalnym) wobec postępowania egzekucyjnego: wszczyna się je i prowadzi wyłącznie w powiązaniu z istniejącym postępowaniem egzekucyjnym. • Wraz z umorzeniem postępowania egzekucyjnego automatycznie i jednocześnie zostaje umorzona egzekucja prowadzona w ramach tego postępowania, zatem rozpoznanie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego staje się bezprzedmiotowe. • Umorzenie postępowania egzekucyjnego, niezależnie od jego przyczyny, skutkuje zakończeniem egzekucji administracyjnej. • Organ, który w takiej sytuacji wydaje rozstrzygnięcie merytoryczne, narusza art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Skład orzekający
Katarzyna Marasek-Zybura
przewodniczący
Grzegorz Karcz
sprawozdawca
Ewelina Dziuban
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że umorzenie postępowania egzekucyjnego czyni bezprzedmiotowym rozpoznawanie zarzutów wniesionych w jego ramach, niezależnie od przyczyny umorzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zarzutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje pułapki proceduralne w postępowaniu egzekucyjnym i podkreśla znaczenie kolejności czynności procesowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Umorzone postępowanie egzekucyjne? Zarzuty już nie mają znaczenia!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.