III SA/Kr 1634/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza K. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem, M. D. Ojciec skarżącej był osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagającą całodobowej opieki. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (którego niekonstytucyjność była kwestionowana) oraz na brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką, a także na fakt posiadania przez ojca syna, który również mógłby realizować obowiązek alimentacyjny. Skarżąca argumentowała, że opiekuje się ojcem całodobowo od 2019 r. i nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Sąd wskazał, że organy nie ustaliły w sposób wystarczający historii zatrudnienia skarżącej, przyczyn niepodejmowania pracy, zakresu opieki ani nie poinformowały skarżącej o niespełnionych przesłankach zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. Dodatkowo, organy nie odniosły się do faktu pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim okresie. Z uwagi na śmierć ojca skarżącej po wydaniu decyzji przez SKO, Sąd uchylił decyzję, nakazując organowi uzupełnienie materiału dowodowego i ponowne rozpatrzenie sprawy, uwzględniając nowe okoliczności i przepisy przejściowe dotyczące świadczenia wspierającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażne orzeczenie dotyczące prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach o świadczenia pielęgnacyjne, zwłaszcza w kontekście obowiązku wyjaśniania stanu faktycznego, informowania strony o niespełnionych przesłankach oraz oceny związku przyczynowo-skutkowego między opieką a rezygnacją z pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej. Z uwagi na śmierć ojca, ponowne rozpoznanie sprawy może prowadzić do innych ustaleń. Należy uwzględnić zmiany przepisów dotyczące świadczeń opiekuńczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad niepełnosprawnym ojcem uzasadnia odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający braku takiego związku, a także nie poinformowały strony o konieczności jego udowodnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego w zakresie historii zatrudnienia skarżącej i przyczyn niepodejmowania pracy, co uniemożliwiło prawidłową ocenę przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.
Czy organy administracji prawidłowo poinformowały stronę o przesłankach zależnych od niej, które nie zostały wykazane, zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie poinformowały skarżącej o niespełnionych przesłankach, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że brak takiej informacji uniemożliwił stronie skuteczne przedstawienie dowodów i mogło skutkować zaskoczeniem negatywnym rozstrzygnięciem.
Czy fakt posiadania przez ojca niepełnosprawnego syna może a priori stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce sprawującej opiekę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt posiadania innego zobowiązanego do alimentacji członka rodziny nie może stanowić podstawy odmowy bez ustalenia jego faktycznej sytuacji.
Uzasadnienie
Organ powinien zbadać sytuację faktyczną brata skarżącej i jego możliwości realizacji obowiązku alimentacyjnego, a nie opierać się na samym jego istnieniu.
Przepisy (14)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § 5 pkt 2 lit. a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.ś.w. art. 63 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (art. 7, 77 § 1, 79a § 1 k.p.a.). • Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. • Brak poinformowania strony o przesłankach zależnych od niej, które nie zostały wykazane. • Dowolność ustaleń organu II instancji w zakresie braku związku przyczynowo-skutkowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na braku związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką. • Argumentacja organów oparta na istnieniu brata zobowiązanego do alimentacji. • Zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. (choć kwestionowano jego konstytucyjność).
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia zastosowania normy prawnej będącej podstawą decyzji, odmówiono przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. • Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. • Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy. • Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. strona nie powinna zostać zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy.
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący
Marta Kisielowska
sprawozdawca
Tadeusz Kiełkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach o świadczenia pielęgnacyjne, zwłaszcza w kontekście obowiązku wyjaśniania stanu faktycznego, informowania strony o niespełnionych przesłankach oraz oceny związku przyczynowo-skutkowego między opieką a rezygnacją z pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej. Z uwagi na śmierć ojca, ponowne rozpoznanie sprawy może prowadzić do innych ustaleń. Należy uwzględnić zmiany przepisów dotyczące świadczeń opiekuńczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w sprawach o świadczenia socjalne, gdzie skomplikowane przepisy i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy prowadzą do uchylenia decyzji. Wartość dodaje aspekt ludzki i konsekwencje błędów proceduralnych dla obywatela.
“Błędy urzędników kosztują prawo do świadczenia? Sąd wyjaśnia, jak powinno wyglądać postępowanie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.