III SA/Łd 411/26Uchylenie decyzji wojskowych o uposażeniu bez wniosku strony
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P.L. na decyzję Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wyrównania uposażenia zasadniczego za styczeń 2023 r. oraz odmowy zmiany ostatecznej decyzji ustalającej należności związane ze zwolnieniem ze służby wojskowej. Pełnomocnik skarżącej złożył pismo zatytułowane "Wezwanie do zapłaty", które organy wojskowe potraktowały jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego. Skarżąca domagała się wyrównania uposażenia według stawek obowiązujących od marca 2023 r. oraz zmiany decyzji dotyczącej należności. Organy odmówiły, argumentując, że przepisy ustawy budżetowej na 2023 r. i ustawy o obronie Ojczyzny nie przewidują wstecznego wyrównania uposażenia ani zmiany świadczeń po terminie. WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte z naruszeniem art. 61 § 1 KPA, ponieważ strona nie złożyła wniosku o wszczęcie postępowania, a organ nie wezwał do sprecyzowania żądania ani nie uzyskał zgody na wszczęcie postępowania z urzędu. Sąd podkreślił, że organ jest związany żądaniem strony i nie może dowolnie interpretować jej wniosków. W związku z tym, uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził nieważności decyzji, wskazując na niejednolitość orzecznictwa sądów powszechnych i administracyjnych w podobnych sprawach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów KPA dotyczących wszczynania postępowań administracyjnych na wniosek strony oraz obowiązku organu do wyjaśniania i sprecyzowania żądań stron.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ich uposażeń, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pismo zatytułowane "Wezwanie do zapłaty", zawierające żądanie zapłaty i wniosku o zmianę decyzji, może być potraktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia i zmiany decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie pismo nie może być automatycznie potraktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy strona nie domagała się tego wyraźnie. Organ powinien wezwać do sprecyzowania żądania lub uzyskać zgodę na wszczęcie postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Pismo zawierające wezwanie przedsądowe do zapłaty i wniosek o zmianę decyzji było niejednoznaczne. Organ administracji jest związany żądaniem strony i nie może dowolnie interpretować jego treści. W przypadku wątpliwości, organ powinien wezwać do sprecyzowania żądania na podstawie art. 64 § 2 KPA lub uzyskać zgodę na wszczęcie postępowania z urzędu.
Czy organ administracji może wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie dotyczącej uprawnień strony, bez jej wyraźnej zgody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie dotyczącej uprawnień strony wymaga jej zgody, uzyskanej w toku postępowania. Brak takiej zgody skutkuje obowiązkiem umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 61 § 2 KPA, wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony, wymaga zgody strony. W niniejszej sprawie organ nie uzyskał takiej zgody, co stanowiło naruszenie przepisów.
Czy żołnierz zwolniony ze służby wojskowej przed 1 marca 2023 r. ma prawo do wyrównania uposażenia za styczeń 2023 r. według stawek obowiązujących od 1 marca 2023 r. lub zmiany decyzji dotyczącej należności?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, uchylając decyzje z przyczyn proceduralnych. Organy wojskowe uznały, że przepisy nie przewidują takiego wyrównania.
Uzasadnienie
Organy wojskowe argumentowały, że przepisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r. i ustawy o obronie Ojczyzny różnicują reżim prawny dla okresu do 28 lutego 2023 r. i od 1 marca 2023 r., a późniejsze zmiany nie powodują obowiązku ponownego obliczania świadczeń już ustalonych i wypłaconych, jeśli przepisy wprowadzające zmianę nie przewidują takiego przeliczenia. Sąd skupił się na naruszeniach proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 61 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
u.o.o. art. 430 § ust. 2
Ustawa o obronie Ojczyzny
Przeciętne uposażenie żołnierzy zawodowych stanowi wielokrotność kwoty bazowej.
u.o.o. art. 435 § ust. 4
Ustawa o obronie Ojczyzny
Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz zawodowy został zwolniony.
u.o.o. art. 470 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Organy właściwe w sprawach uposażenia żołnierzy zawodowych.
u.o.b. 2023 art. 41 § ust. 1-3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Regulacje dotyczące stosowania kwoty bazowej przy obliczaniu uposażeń żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w 2023 r.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki określone w art. 145.
Pomocnicze
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku wątpliwości co do rzeczywistej woli wnoszącego podanie organ jest zobligowany wezwać do sprecyzowania żądania.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
u.k.w.p.s.b. art. 6 § ust. 1
Ustawa o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw
Obowiązek waloryzacji uposażenia o średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte bez wniosku strony. • Organ nie wezwał strony do sprecyzowania żądania. • Organ nie uzyskał zgody strony na wszczęcie postępowania z urzędu. • Organ jest związany żądaniem strony i nie może go dowolnie interpretować.
Godne uwagi sformułowania
Organ jest związany żądaniem strony, które wyznacza rodzaj i granice postępowania administracyjnego. • Nie jest natomiast uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. • W przypadku wątpliwości co do rzeczywistej woli wnoszącego podanie organ jest zobligowany wezwać do sprecyzowania żądania. • Niedopuszczalne jest mieszanie form wszczęcia postępowania i mających do nich zastosowanie regulacji procesowych, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak jak postępowania wszczętego z urzędu.
Skład orzekający
Katarzyna Ceglarska-Piłat
przewodniczący
Małgorzata Kowalska
członek
Monika Krzyżaniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących wszczynania postępowań administracyjnych na wniosek strony oraz obowiązku organu do wyjaśniania i sprecyzowania żądań stron."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ich uposażeń, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są procedury administracyjne i jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna pozostaje nierozstrzygnięta. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.
“Błąd formalny w wojsku: Sąd uchyla decyzję o uposażeniu, bo żołnierz nie złożył wniosku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.