III SA/Łd 276/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. i obciążyło ZUS kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 13 414,90 zł. Sprawa dotyczyła egzekucji należności wobec A Sp. z o.o. w likwidacji, która okazała się bezskuteczna. Naczelnik Urzędu Skarbowego pierwotnie umorzył postępowanie egzekucyjne, a następnie obciążył ZUS kosztami. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił to postanowienie i sam obciążył ZUS kosztami. Sąd administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora, uznając, że kluczowym problemem jest interpretacja art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Sąd, powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że opłata egzekucyjna może być pobrana tylko w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnych, a nie samego zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było środków. Sąd podkreślił również znaczenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego braku maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych, wskazując, że organy powinny badać adekwatność kosztów do faktycznie poniesionych wydatków i czynności, aby uniknąć nadmiernego fiskalizmu. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji, w szczególności warunków pobierania opłat za zajęcie wierzytelności oraz konieczności uwzględniania wyroków TK przez organy stosujące prawo.
Dotyczy specyficznej sytuacji bezskutecznej egzekucji i obciążenia wierzyciela kosztami. Wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być stosowana do innych przypadków zajęcia rachunków bankowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opłata egzekucyjna z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnych może być pobrana, gdy na zajętym rachunku bankowym nie było żadnych środków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata egzekucyjna może być pobrana tylko w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnych, a nie samego zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było środków.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wykładni językowej art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz utrwalonego orzecznictwa NSA, zgodnie z którym warunkiem pobrania opłaty jest faktyczne zajęcie wierzytelności, a nie samo doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, jeśli nie było na nim środków.
Czy organy egzekucyjne mogą stosować przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją w zakresie braku maksymalnej wysokości opłat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy powinny stosować obowiązujące przepisy, ale jednocześnie brać pod uwagę stanowisko Trybunału Konstytucyjnego i nie dopuszczać do nadmiernego fiskalizmu, dbając o racjonalną zależność między wysokością opłat a rzeczywistymi kosztami i nakładem pracy.
Uzasadnienie
Choć przepisy nie zostały zmienione, organy stosujące prawo muszą uwzględniać wyrok TK, który wskazał na potrzebę określenia maksymalnych pułapów opłat, aby uniknąć sytuacji, w której opłaty stają się dodatkową sankcją pieniężną, a nie zryczałtowanym wynagrodzeniem za czynności.
Jaki jest właściwy moment stosowania przepisów intertemporalnych w przypadku postępowań wpadkowych w toku postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 68 ustawy o administracji podatkowej dotyczy postępowań 'wpadkowych' (np. skarg na czynności egzekucyjne) zainicjowanych przed wejściem w życie nowelizacji, które nie zostały zakończone do tego czasu. W tej sprawie nie było takich postępowań zainicjowanych przez stronę.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni NSA, zgodnie z którą art. 68 ustawy stosuje się do postępowań 'wpadkowych' toczących się w ramach postępowania głównego, które nie zostało ukończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji. W analizowanej sprawie nie było takich postępowań zainicjowanych przez stronę, dlatego zastosowanie miały nowe przepisy.
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § 1, 4 i 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy te regulują kwestię kosztów egzekucyjnych i odpowiedzialności wierzyciela za te koszty w przypadku umorzenia postępowania.
u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa wysokość opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych (5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej niż 4,20 zł). Sąd uznał, że opłata ta może być pobrana tylko przy faktycznym zajęciu wierzytelności.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji/postanowienia.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy opłaty manipulacyjnej.
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek organu egzekucyjnego do osiągnięcia celu egzekucji.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje możliwość uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia w całości lub części i orzeczenia co do istoty sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.
Ustawa o administracji podatkowej art. 39
Zmiany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym dotyczące art. 64c.
Ustawa o administracji podatkowej art. 68
Przepisy intertemporalne dotyczące postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata egzekucyjna z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana tylko w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności, a nie samego zajęcia rachunku bankowego bez środków. • Organy stosujące prawo powinny uwzględniać wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący braku maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i dbać o racjonalność kosztów.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów intertemporalnych w sposób wskazany przez organ odwoławczy. • Obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji bezskutecznej egzekucji, gdy zajęcie rachunku bankowego nie przyniosło żadnych środków.
Godne uwagi sformułowania
opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych • brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji • organy powinny zbadać adekwatność ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności
Skład orzekający
Małgorzata Łuczyńska
przewodniczący sprawozdawca
Janusz Furmanek
przewodniczący
Irena Krzemieniewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji, w szczególności warunków pobierania opłat za zajęcie wierzytelności oraz konieczności uwzględniania wyroków TK przez organy stosujące prawo."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezskutecznej egzekucji i obciążenia wierzyciela kosztami. Wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być stosowana do innych przypadków zajęcia rachunków bankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kosztów egzekucyjnych w administracji i interpretacji przepisów w świetle orzecznictwa TK i NSA, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Czy zajęcie pustego konta bankowego generuje koszty egzekucyjne? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.