III SA/Łd 266/19Uchylenie kosztow egzekucyjnych niekonstytucyjność opłat 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 651,85 zł. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było wobec "A" Sp. z o.o., które zostało wykreślone z rejestru przedsiębiorców. Mimo bezskuteczności egzekucji i braku majątku u zobowiązanego, organy administracji obciążyły wierzyciela kosztami, powołując się na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w tym art. 64c § 4 u.p.e.a. (koszty nieściągalne od zobowiązanego) oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. (opłata manipulacyjna). Wierzyciel zarzucił organom m.in. brak wskazania podstawy prawnej wysokości kosztów, sposób ich naliczenia oraz obciążenie kosztami za czynności podjęte po wykreśleniu spółki z KRS. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Kluczowym argumentem sądu było nieuwzględnienie przez organy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), który stwierdził niezgodność art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją RP w zakresie, w jakim nie określa on maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Sąd podkreślił, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i organy nie mogą powoływać się na pominięcie prawodawcze jako usprawiedliwienie stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Sąd wskazał, że organy powinny wykazać racjonalną zależność między wysokością opłat a czynnościami organu, tak aby opłaty te nie przekroczyły rozsądnej wielkości i nie stanowiły kary. W związku z naruszeniem przepisów, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przez organy administracji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, zasady naliczania kosztów egzekucyjnych w administracji.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogą ulec zmianie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli egzekucja okazała się bezskuteczna, a przepisy dotyczące opłat manipulacyjnych zostały uznane za niezgodne z Konstytucją z powodu braku określenia ich maksymalnej wysokości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie może obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sposób nieadekwatny do czynności organu i z naruszeniem standardów konstytucyjnych, zwłaszcza po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisów dotyczących opłat manipulacyjnych z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie uwzględniły wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 31/14), który stwierdził niezgodność art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją RP z powodu braku określenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Organy nie wykazały racjonalnej zależności między wysokością naliczonych opłat a podjętymi czynnościami egzekucyjnymi, co narusza zasady konstytucyjne.
Jakie są skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego o charakterze "wyroku zakresowego o pominięciu prawodawczym" dla stosowania przepisów prawa przez organy administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy stosujące prawo nie mogą powoływać się na pominięcie prawodawcze jako okoliczność usprawiedliwiającą stosowanie niekonstytucyjnych przepisów. Przepisy te, mimo że nadal obowiązują, muszą być traktowane jako niezgodne z Konstytucją w zakresie określonym przez Trybunał i interpretowane zgodnie z jego wskazaniami.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Organy nie mogą ignorować orzeczeń Trybunału, nawet jeśli ustawodawca nie wprowadził jeszcze zmian legislacyjnych. Bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej.
Czy wierzyciel może być obciążony kosztami egzekucyjnymi, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu bezskuteczności, a zobowiązany został wykreślony z rejestru?
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel może być obciążony kosztami egzekucyjnymi, jeśli koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.). Jednakże wysokość tych kosztów musi być zgodna z prawem, w tym z zasadami konstytucyjnymi.
Uzasadnienie
Sąd nie kwestionował samej zasady obciążenia wierzyciela kosztami, gdy są one nieściągalne od zobowiązanego. Kluczowe było jednak to, że sposób naliczenia tych kosztów (opłata manipulacyjna) naruszał Konstytucję z powodu braku określenia ich maksymalnej wysokości.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne, które nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, mogą obciążać wierzyciela.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata manipulacyjna w wysokości 1% kwoty egzekwowanych należności, nie mniej niż 1 zł 40 gr. Przepis ten został uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64 § § 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 59 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 200
Kodeks postępowania administracyjnego
Orzekanie o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 205 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasądzanie kosztów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki usuwania naruszenia prawa przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia aktu lub czynności.
k.c. art. 42
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i inne prawa majątkowe.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14 poprzez stosowanie przepisów dotyczących opłat manipulacyjnych bez uwzględnienia ich niekonstytucyjności w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości. • Brak wykazania przez organy racjonalnej zależności między wysokością naliczonych kosztów egzekucyjnych a podjętymi czynnościami organu egzekucyjnego. • Naruszenie zasady proporcjonalności i zakazu nadmiernej ingerencji w prawa wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji, że do czasu wprowadzenia nowych przepisów przez ustawodawcę, należy stosować obowiązujące regulacje ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mimo ich niekonstytucyjności w określonym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
organy stosujące prawo nie mogą powoływać się na pominięcie prawodawcze jako okoliczność usprawiedliwiającą stosowanie niekonstytucyjnych przepisów • bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej • zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów
Skład orzekający
Janusz Nowacki
przewodniczący
Małgorzata Kowalska
sprawozdawca
Janusz Furmanek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przez organy administracji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, zasady naliczania kosztów egzekucyjnych w administracji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogą ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują i egzekwują orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w praktyce administracyjnej, co jest istotne dla zrozumienia granic działania organów państwa.
“Sąd Administracyjny: Organy nie mogą ignorować wyroków Trybunału Konstytucyjnego!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.