III OSK 820/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta J. M. WSA uznał, że część art. 115a ustawy o Policji, określająca współczynnik ekwiwalentu na 1/30 miesięcznego uposażenia, została wyeliminowana z obrotu prawnego przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP), a przepisy, które utraciły moc obowiązującą, nie mogą stanowić podstawy orzekania. Pomimo wejścia w życie nowelizacji ustawy o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610) i art. 9 ust. 1 tej ustawy regulującego zasady stosowania przepisów przejściowych, NSA uznał, że literalna wykładnia organów, która uniemożliwiała zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy zwolnionych przed 6 listopada 2018 r., jest błędna. Sąd przyjął prokonstytucyjną wykładnię, zgodnie z którą ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać na zasadach obowiązujących przed tą datą, uwzględniając wyrok TK, a nie powtarzając niekonstytucyjne zapisy. NSA odrzucił zarzuty naruszenia prawa procesowego, uznając je za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zasady obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych po utracie mocy obowiązującej przepisu.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i okresu przed 6 listopada 2018 r., ale zasady interpretacji przepisów przejściowych i wyroków TK mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (5)
Czy przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., w części dotyczącej współczynnika ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, mógł stanowić podstawę orzekania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego eliminującym ten współczynnik z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten został wyeliminowany z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny. Przepis uznany za niekonstytucyjny traci moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania, niezależnie od daty stanu faktycznego.
Jak należy interpretować art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610) w kontekście obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres sprzed 6 listopada 2018 r., po wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., ale z wyłączeniem części uznanej za sprzeczną z Konstytucją RP, wypełniając ją treścią wyroku TK.
Uzasadnienie
Literalna wykładnia przepisów przejściowych przez organy, która uniemożliwia zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu, jest błędna. Odwołanie się do 'zasad' oznacza konieczność uwzględnienia wyroku TK i wyłączenia niekonstytucyjnych zapisów.
Czy sąd administracyjny może ocenić zgodność przepisu rangi ustawowej z Konstytucją RP w ramach kontroli legalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest zobowiązany do stosowania prawa zgodnie z Konstytucją RP, w tym orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenia TK stanowią podstawę do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji. Sądy są związane mocą obowiązującą orzeczeń TK.
Czy postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania z powodu kwestii prejudycjalnej, wydane przed uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie prejudycjalne, może mieć wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie stanowi uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd I instancji miał podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania, a sposób konstrukcji art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. pozwala na takie działanie.
Czy wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania pytania prawnego przez TK stał się bezprzedmiotowy, gdy TK umorzył postępowanie w tej sprawie?
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek stał się bezprzedmiotowy.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania przez TK oznacza, że nie ma już potrzeby oczekiwania na jego rozstrzygnięcie.
Przepisy (19)
Główne
u. Policji art. 115a
Ustawa o Policji
Część przepisu dotycząca współczynnika 1/30 została wyeliminowana z obrotu prawnego przez wyrok TK. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. należy obliczać na zasadach obowiązujących przed tą datą, uwzględniając wyrok TK.
ustawa nowelizująca art. 9 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Reguluje zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu. Wskazuje, że ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., co należy interpretować z uwzględnieniem wyroku TK.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału o niezgodności z Konstytucją RP aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do urlopu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 191
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. Policji
Ustawa o Policji
Dz.U. 2020 poz 360
u. Policji
Ustawa o Policji
Dz.U. 2020 poz 1610
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uchylił decyzję organu, uznając, że przepis określający współczynnik ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (art. 115a ustawy o Policji) został wyeliminowany z obrotu prawnego przez wyrok TK. • Ekwiwalent za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. należy obliczać na zasadach obowiązujących przed tą datą, uwzględniając wyrok TK, a nie literalną wykładnię przepisów przejściowych. • Sądy administracyjne są zobowiązane do stosowania prawa zgodnie z Konstytucją RP i orzeczeniami TK.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przypisanie sobie przez Sąd I instancji prawa do oceny zgodności z Konstytucją przepisu rangi ustawowej. • Zarzut naruszenia art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP przez wyprowadzenie przez Sąd błędnej wykładni zwrotu zawartego w przepisie art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej.
Godne uwagi sformułowania
część art. 115a ustawy o Policji (...) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania • niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania w procesie stosowania prawa niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, czy też zaistniałego po tej dacie. • Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organ oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. 'wtórnej niekonstytucyjności'. • ustawodawca w art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy nowelizującej w przypadku ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. nakazał przyjąć zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., czyli te które przez Trybunał w wyroku z 30 października 2018 r. uznane zostały za sprzeczne z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. • Skoro orzeczenie Trybunału usunęło z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej sformułowaniem 'na zasadach wynikających z przepisów ustawy' oznacza, że należy stosować art. […]
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Małgorzata Masternak - Kubiak
członek
Arkadiusz Windak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zasady obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych po utracie mocy obowiązującej przepisu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i okresu przed 6 listopada 2018 r., ale zasady interpretacji przepisów przejściowych i wyroków TK mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją przepisów po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne i precedensowe.
“Policjanci mają prawo do wyższego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop? NSA rozstrzyga spór o interpretację przepisów po wyroku TK.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.