Orzeczenie · 2025-10-29

III OSK 796/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-29
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejadwokaturaRODOochrona danych osobowychbezczynność organuskarga kasacyjnasamorząd adwokackiinformacja publiczna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Okręgowej Rady Adwokackiej w Kielcach (ORA) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który zobowiązał ORA do udostępnienia informacji publicznej na temat adwokata T. A. Wniosek dotyczył m.in. ukończenia studiów, aplikacji, wyników egzaminów, postępowań dyscyplinarnych, funkcji w samorządzie oraz danych kontaktowych adwokata. ORA odmówiła udostępnienia informacji, twierdząc, że nie stanowią one informacji publicznej i że wnioskodawca (M. W.) nęka izby adwokackie w celu tworzenia baz danych i uzyskania korzyści majątkowej, co naruszałoby RODO. WSA w Kielcach uznał jednak, że większość wnioskowanych informacji to informacja publiczna i stwierdził bezczynność organu. ORA złożyła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. (nierozpoznanie sprawy w granicach) oraz art. 5 RODO i art. 1-2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznanie sprawy następuje w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bada jedynie nieważność postępowania. NSA uznał zarzuty procesowe za bezzasadne, stwierdzając, że kwestia tworzenia baz danych przez rodzinę W. pozostaje bez wpływu na przedmiot sprawy, który dotyczy bezczynności organu. Sąd przypomniał, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika z Konstytucji i u.d.i.p., a ograniczenia muszą wynikać z ustawy. Podkreślono, że nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego od wnioskodawcy, a sposób wykorzystania informacji po jej uzyskaniu nie jest przedmiotem postępowania o dostęp. NSA zaznaczył, że adwokaci, jako osoby wykonujące zawód zaufania publicznego, nie mogą powoływać się na prywatność w celu ograniczenia dostępu do informacji publicznej. Zarzuty dotyczące naruszenia RODO i u.d.i.p. również uznano za chybione. Sąd stwierdził, że WSA nie upoważnił skarżącego do przetwarzania danych, a kwestia przetwarzania danych jest irrelewantna dla oceny bezczynności organu. NSA podkreślił, że udostępnianie informacji publicznych zawierających dane osobowe jest zgodne z RODO, jeśli odbywa się zgodnie z prawem. Sąd nie dopatrzył się nadużycia prawa do informacji, gdyż ORA nie przedstawiła wystarczającej argumentacji, a w przypadku nadużycia prawa powinna wydać decyzję odmowną. NSA uznał, że wnioski dotyczyły informacji prostych, a nie przetworzonych, i nie wykazał, aby skarżący działał wyłącznie w celu uzyskania korzyści majątkowej. Sąd nie znalazł podstaw do przedstawienia zagadnień poszerzonemu składowi NSA. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a wniosek o zasądzenie kosztów oddalony z uwagi na brak wykazania poniesienia kosztów i samodzielne sporządzenie odpowiedzi na skargę przez skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że wnioski dotyczące adwokatów w zakresie wykonywania zawodu, odpowiedzialności dyscyplinarnej i działalności samorządowej są informacją publiczną. Ugruntowanie stanowiska, że organ musi udowodnić nadużycie prawa do informacji publicznej i wydać decyzję odmowną, a nie pismo informacyjne.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosków o informacje dotyczące adwokatów i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych zawodów zaufania publicznego, choć zasady ogólne pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wnioski dotyczące informacji o adwokacie (wykształcenie, aplikacja, egzaminy, postępowania dyscyplinarne, funkcje w samorządzie) stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wnioski dotyczące spełnienia warunków umożliwiających wpis na listę adwokatów, wiedzy o wykonywaniu zawodu, odpowiedzialności dyscyplinarnej, możliwości kontaktu z adwokatem oraz działalności w samorządzie adwokackim stanowią informację publiczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacje dotyczące wykonywania zawodu adwokata, odpowiedzialności dyscyplinarnej i działalności w samorządzie adwokackim mają charakter informacji publicznej, ponieważ adwokat wykonuje zawód zaufania publicznego i realizuje zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej nie może być ograniczane celem wykorzystania informacji, a ograniczenia muszą wynikać wprost z Konstytucji lub ustawy.

Czy składanie przez wnioskodawcę licznych, podobnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej dotyczących różnych adwokatów może być uznane za nadużycie prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo składanie licznych wniosków lub twierdzenie o chęci uzyskania korzyści majątkowej nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania nadużycia prawa, jeśli organ nie przedstawi niebudzącej wątpliwości argumentacji i nie wyda decyzji odmawiającej udostępnienia informacji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że Okręgowa Rada Adwokacka nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że działanie wnioskodawcy stanowi nadużycie prawa. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że wnioski są podobne, dotyczą różnych adwokatów i sugeruje tworzenie baz danych oraz chęć uzyskania korzyści majątkowej. W przypadku nadużycia prawa, organ powinien wydać decyzję odmowną, a nie pismo informacyjne. Sąd nie znalazł dowodów na materialne pobudki działania wnioskodawcy.

Czy udostępnienie danych osobowych adwokata w ramach dostępu do informacji publicznej narusza przepisy RODO?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udostępnienie danych osobowych zawartych w dokumentach urzędowych, które posiada organ w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym, może nastąpić zgodnie z prawem Unii lub państwa członkowskiego, dla pogodzenia publicznego dostępu do dokumentów z prawem do ochrony danych osobowych.

Uzasadnienie

NSA powołał się na art. 86 RODO, który stanowi, że dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych mogą być ujawniane zgodnie z prawem, aby pogodzić dostęp do dokumentów z ochroną danych. Oznacza to, że udostępnienie informacji publicznej zawierającej dane osobowe jest dopuszczalne, a ich przechowywanie przez wnioskodawcę odbywa się w zgodzie z RODO.

Czy ocena z ukończenia studiów prawniczych przez adwokata stanowi informację publiczną?

Odpowiedź sądu

Nie, ocena z ukończenia studiów prawniczych nie stanowi informacji publicznej w kontekście wykonywania zawodu adwokata.

Uzasadnienie

WSA uznał, że pytanie nr 3 wniosku, dotyczące oceny z ukończenia studiów prawniczych, nie posiada waloru informacji publicznej, ponieważ nie jest związane z wykonywaniem zawodu adwokata w świetle wymogów uzyskania wpisu na listę adwokacką.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Okręgowej Rady Adwokackiej w Kielcach od wyroku WSA w Kielcach.

Przepisy (21)

Główne

u.d.i.p. art. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podstawa prawna dostępu do informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Okręgowa Rada Adwokacka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach jej zakreślonych przez skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

W przypadku informacji przetworzonej organ może żądać wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podstawa do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji w przypadku nadużycia prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 204

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2-4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 207 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 187 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wystąpienia z zagadnieniem prawnym do poszerzonego składu NSA.

Prawo o adwokaturze

Ustawa Prawo o adwokaturze

Przepisy dotyczące wymogów uzyskania wpisu na listę adwokacką.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioski dotyczące wykonywania zawodu adwokata, odpowiedzialności dyscyplinarnej i działalności w samorządzie stanowią informację publiczną. • Prawo dostępu do informacji publicznej nie może być ograniczane celem wykorzystania informacji. • Adwokaci nie mogą powoływać się na prywatność w celu ograniczenia dostępu do informacji publicznej. • Organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę.

Odrzucone argumenty

Wnioski o udostępnienie informacji o adwokacie nie stanowią informacji publicznej. • Wnioskodawca działa w złej wierze, w celu tworzenia baz danych i uzyskania korzyści majątkowej, co narusza RODO i stanowi nadużycie prawa. • Udostępnienie danych osobowych adwokata narusza RODO. • WSA nierozpoznał sprawy w granicach sprawy, nie uwzględniając kwestii nadużycia prawa i tworzenia baz danych.

Godne uwagi sformułowania

Informacje publiczne tracą walor takiej informacji, gdy prima facie nie są pozyskiwane w celu ochrony interesu publicznego, a jedynie w interesie prywatnym. • Każdy ma prawo dostępu do informacji publicznej niezależnie od tego jakimi motywami lub pobudkami się kieruje. • Sposób wykorzystania żądanej informacji publicznej po jej uzyskaniu jak też i zgodność takich działań z prawem nie wynika natomiast z przepisów regulujących materię dostępu.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Artur Kuś

członek

Sławomir Pauter

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wnioski dotyczące adwokatów w zakresie wykonywania zawodu, odpowiedzialności dyscyplinarnej i działalności samorządowej są informacją publiczną. Ugruntowanie stanowiska, że organ musi udowodnić nadużycie prawa do informacji publicznej i wydać decyzję odmowną, a nie pismo informacyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosków o informacje dotyczące adwokatów i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych zawodów zaufania publicznego, choć zasady ogólne pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście adwokatury i potencjalnego nadużycia prawa, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i osób zajmujących się ochroną danych osobowych.

Czy można żądać informacji o adwokacie? NSA rozstrzyga spór o dostęp do danych i nadużycie prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst