Orzeczenie · 2025-10-10

III OSK 713/25

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-10-10

NSAAdministracyjneWysokansa

dostęp do informacji publicznejakta sprawykodeks postępowania karnegoustawa o dostępie do informacji publicznejprokuraturapostanowienie kończące postępowanieanonimizacjaorzecznictwo NSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku M. S. o udostępnienie zanonimizowanych kopii postanowień kończących 15 postępowań przygotowawczych, prowadzonych przez Prokuratora Rejonowego w W. Organ odmówił udostępnienia informacji, wskazując, że dostęp do akt spraw karnych regulowany jest przepisami Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.), a nie ustawą o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał jednak, że żądane dokumenty są informacją publiczną, a organ pozostaje w bezczynności. WSA zobowiązał Prokuratora do rozpatrzenia wniosku. Prokurator Rejonowy w W. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i uznając, że przepisy k.p.k. (w szczególności art. 156) wyłączają stosowanie u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale składu 7 sędziów NSA z 2013 r. (I OPS 7/13) oraz własnym orzecznictwie, przychylił się do stanowiska Prokuratora. NSA stwierdził, że przepisy k.p.k. w sposób pełny i wyłączny regulują zasady dostępu do akt spraw karnych oraz znajdujących się w nich informacji publicznych, zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i po jego zakończeniu. Podkreślono, że art. 156 k.p.k. ma zastosowanie do wszystkich, nie tylko do stron postępowania, i że wydawanie dokumentów z akt sprawy należy traktować jako wydawanie odpisów lub kopii, a nie udostępnianie informacji publicznej w trybie u.d.i.p. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że Prokurator nie pozostawał w bezczynności w rozumieniu u.d.i.p.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie relacji między przepisami k.p.k. a ustawą o dostępie do informacji publicznej w kontekście udostępniania akt spraw karnych i dokumentów z nich pochodzących.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji żądania udostępnienia dokumentów z akt spraw karnych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy żądanie udostępnienia zanonimizowanych kopii postanowień kończących postępowanie w sprawach karnych, jako informacji publicznej, podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też przepisom szczególnym Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 156, w sposób wyłączny regulują zasady i tryb dostępu do akt spraw karnych oraz znajdujących się w nich informacji publicznych, co wyklucza zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

NSA oparł się na uchwale składu 7 sędziów NSA (I OPS 7/13) i własnym orzecznictwie, wskazując, że art. 156 k.p.k. adresowany jest do wszystkich, zawiera zamkniętą regulację dostępu do akt i stanowi przepis szczególny w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Wydawanie dokumentów z akt sprawy należy traktować jako wydawanie odpisów/kopii, a nie udostępnianie informacji publicznej w trybie u.d.i.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga Prokuratora Rejonowego w W. została oddalona.

Przepisy (17)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej.

k.p.k. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom.

k.p.k. art. 156 § § 5

Kodeks postępowania karnego

W toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie, jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa.

k.p.k. art. 156 § § 5b

Kodeks postępowania karnego

Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.k. art. 321

Kodeks postępowania karnego

p.p.s.a. art. 149 § § 1