III OSK 556/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję odmawiającą byłemu funkcjonariuszowi Policji wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. WSA uznał, że przepisy wprowadzające nową regulację ekwiwalentu (ustawa z 14 sierpnia 2020 r.) są wtórnie niekonstytucyjne, ponieważ nie uwzględniają w pełni skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który zakwestionował dotychczasowy sposób obliczania ekwiwalentu (1/30 miesięcznego uposażenia). NSA, oddalając skargę kasacyjną, stwierdził, że wyrok WSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia dotyczącego wtórnej niekonstytucyjności, odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu stało się wymagalne dopiero z dniem wejścia w życie wyroku TK (6 listopada 2018 r.), co oznacza, że nie uległo przedawnieniu. NSA zinterpretował art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w sposób prokonstytucyjny, wskazując, że należy stosować zasady ustalania ekwiwalentu obowiązujące przed 6 listopada 2018 r., ale z uwzględnieniem aktualnego brzmienia art. 115a ustawy o Policji. Sąd odrzucił zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji i prawa procesowego, wyjaśniając, że sądy mają obowiązek stosowania Konstytucji bezpośrednio i dokonywania prokonstytucyjnej wykładni prawa. NSA sprostował również oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zasady przedawnienia roszczeń aktywowanych wyrokiem TK, obowiązek sądów w zakresie stosowania Konstytucji.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i kwestii wyrównania ekwiwalentu za urlop.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych, w zakresie w jakim nakazuje stosowanie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. (zakwestionowanym przez TK), jest wtórnie niekonstytucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie jest wtórnie niekonstytucyjny, ale należy go interpretować w sposób prokonstytucyjny, uwzględniając zasady ustalania ekwiwalentu obowiązujące przed 6 listopada 2018 r. oraz aktualne brzmienie art. 115a ustawy o Policji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie odnosi się do wysokości samego współczynnika ekwiwalentu, lecz do zasad jego ustalania, które należy interpretować zgodnie z Konstytucją i wyrokiem TK. Sąd podkreślił, że sądy mają obowiązek stosowania Konstytucji bezpośrednio i dokonywania prokonstytucyjnej wykładni prawa.
Czy roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie stało się wymagalne dopiero z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (6 listopada 2018 r.), a zatem termin przedawnienia rozpoczął bieg od tej daty.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przed wydaniem i ogłoszeniem wyroku TK, skarżący nie mógł skutecznie dochodzić wyrównania. Roszczenie aktywowało się dopiero z chwilą wejścia w życie wyroku TK, co wyznacza początek biegu terminu przedawnienia.
Czy sąd administracyjny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznanego za wtórnie niekonstytucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd jest uprawniony do dokonania prokonstytucyjnej wykładni prawa, eliminując wariant rozumienia przepisu sprzeczny z Konstytucją, ale nie orzeka o jego niekonstytucyjności.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że sądy mają obowiązek stosowania Konstytucji bezpośrednio i strzeżenia jej zgodności z prawem. WSA dokonał prokonstytucyjnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie ingerując w kompetencje Trybunału Konstytucyjnego.
Przepisy (22)
Główne
u.o. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o. Policji art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
ustawa z 14 sierpnia 2020 r. art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o. Policji art. 82 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o. Policji art. 107 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o. Policji art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
ustawa z 14 sierpnia 2020 r. art. 1 § pkt 16
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 268a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu nie uległo przedawnieniu, gdyż stało się wymagalne dopiero z dniem wejścia w życie wyroku TK. • Sądy mają obowiązek stosowania Konstytucji bezpośrednio i dokonywania prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa. • Przepis art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej należy interpretować w sposób uwzględniający zasady ustalania ekwiwalentu obowiązujące przed 6 listopada 2018 r. oraz aktualne brzmienie art. 115a ustawy o Policji.
Odrzucone argumenty
Przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. jest wtórnie niekonstytucyjny i nie powinien być stosowany. • Sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli konstytucyjności przepisu prawa i odmowy jego zastosowania. • Roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu uległo przedawnieniu z dniem zwolnienia ze służby.
Godne uwagi sformułowania
wtórna niekonstytucyjność • prokonstytucyjna wykładnia prawa • roszczenie aktywowało się dopiero z chwilą wejścia w życie wyroku TK • sądy mają obowiązek strzeżenia konstytucyjności prawa • zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego
Skład orzekający
Maciej Kobak
sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zasady przedawnienia roszczeń aktywowanych wyrokiem TK, obowiązek sądów w zakresie stosowania Konstytucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i kwestii wyrównania ekwiwalentu za urlop.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i skutkami wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy, aby zapewnić zgodność z Konstytucją.
“Policjanci walczą o wyrównanie ekwiwalentu za urlop po latach: NSA rozstrzyga kluczową kwestię.”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.