# Za jaki okres policjant może domagać się wyrównania ekwiwalentu za urlop?

*Data publikacji: 2026-05-31 · obszar prawa: administracyjne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/ekwiwalent-policjant-okres-do-roszczenia*

## Krótka odpowiedź (TL;DR)

Policjant może domagać się wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za każdy okres służby, w którym naliczono go według niekonstytucyjnego przelicznika 1/30 — również za lata sprzed wyroku TK z 6 listopada 2018 r. Roszczenie o wyrównanie przedawnia się z upływem 3 lat od dnia wejścia w życie wyroku TK (art. 107 ust. 1 ustawy o Policji z 1990 r.), czyli co do zasady od 6 listopada 2018 r. Działania organów Policji mogą jednak przerwać bieg przedawnienia lub uzasadnić odstąpienie od niego.

---

## Czy wyrównanie ekwiwalentu przysługuje również za okres sprzed wyroku TK?

Tak. NSA wielokrotnie potwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15), uznający przelicznik 1/30 za niezgodny z Konstytucją, ma skutek retroaktywny. Przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach z 14 sierpnia 2020 r.) należy interpretować prokonstytucyjnie — nie mogą one ograniczać skutków orzeczenia TK. „nie do zaakceptowania jest dokonana przez organy Policji literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach" ([III OSK 1969/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-1969-22/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-888611)). NSA podkreślił, że „nie można modyfikować momentu ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej" ([III OSK 1543/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-1543-22/ekwiwalent-za-niewykorzystany-urlop-policjanta-1-21-271086)). W konsekwencji ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. należy przeliczyć według współczynnika 1/21 i wypłacić różnicę.

## Od kiedy liczy się termin przedawnienia roszczenia o wyrównanie?

Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu uposażenia i świadczeń przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności. NSA uznał, że roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu stało się wymagalne dopiero z dniem wejścia w życie wyroku TK — 6 listopada 2018 r. „Bieg terminu przedawnienia roszczeń wynikających z wyroku TK rozpoczął się od dnia wejścia w życie tego wyroku" ([III OSK 6740/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6740-21/ekwiwalent-za-urlop-policjanta-interpretacja-przepisow-2285010)). Podobnie w sprawie [III OSK 556/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-556-22/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-765418), co oznacza, że 3-letni termin upływa co do zasady 6 listopada 2021 r.

## Czy przedawnienie może zostać przełamane lub nie uwzględnione?

Tak, w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, art. 107 ust. 2 ustawy o Policji pozwala organowi nie uwzględnić przedawnienia, gdy opóźnienie jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Po drugie, bieg przedawnienia może zostać przerwany przez działania organu. WSA w Łodzi orzekł, że „to organ bezpośrednio przyczynił się do tego, że skarżący nie dochodził swoich praw" ([III OSK 6143/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6143-21/uchylenie-odmowy-wyplaty-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-255004)) — pisma informujące o oczekiwaniu na nowe regulacje i zapewnienia o braku konieczności ponownego składania wniosku stanowiły nadużycie prawa ze strony organu. Z kolei „przez instytucję przedawnienia nie można unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności" ([II SA/GO 744/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-go-744-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-niekonstytucyjny-przepis-2782416)) — przedawnienie nie może blokować realizacji praw wynikających z wyroku TK.

## Co jeśli wniosek o wyrównanie złożono po upływie 3 lat?

Jeśli policjant nie wykonał żadnej czynności w celu dochodzenia roszczenia przez ponad 3 lata od 6 listopada 2018 r., a organy nie podejmowały działań przerwałowych, roszczenie może zostać uznane za przedawnione. „Wymagalność roszczenia skarżącego o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przypada w dniu 6 listopada 2018 r." ([II SA/Wa 1688/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-1688-24/odmowa-wyplaty-ekwiwalentu-za-urlop-przedawnienie-roszczenia-policjanta-429806)) — sąd oddalił skargę policjanta, który złożył wniosek dopiero w maju 2024 r. Wyrok TK i trudności interpretacyjne nie stanowią samodzielnie wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 107 ust. 2 ustawy o Policji.

## Czy prawo do wyrównania dotyczy również policjantów zwolnionych wiele lat przed wyrokiem TK?

Tak. NSA potwierdził, że nawet policjant zwolniony ze służby w 2010 r. ma prawo do wyrównania ekwiwalentu. [III OSK 201/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-201-22/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-690575). Podobnie „nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu zgodnym z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP" ([III OSK 7710/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7710-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-2753873)). Kluczowy jest moment wymagalności roszczenia, a nie data zwolnienia ze służby.

## Jak obliczyć kwotę wyrównania?

Ekwiwalent za każdy dzień niewykorzystanego urlopu należy przeliczyć według współczynnika 1/21 (zamiast niekonstytucyjnego 1/30). Różnica między kwotą należną a kwotą wypłaconą stanowi wyrównanie. „ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego jest 'zastępczą formą' wykorzystania urlopu" ([III OSK 6421/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6421-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-574514)) — NSA podkreślił, że należność za jeden dzień urlopu według stawki 1/30 nie może być uznana za rekompensatę ekwiwalentną.

---

**Źródła:**
- Wyrok TK z 30.10.2018 r., sygn. K 7/15
- Art. 107 ust. 1 i 2 oraz art. 115a ustawy o Policji *(nie zweryfikowano — ustawa poza bazą zindeksowanych aktów)*
- Art. 9 ust. 1 ustawy z 14.08.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych
- III OSK 1969/22 (NSA, 11.06.2024)
- III OSK 1543/22 (NSA, 15.05.2024)
- III OSK 6740/21 (NSA, 10.01.2024)
- III OSK 556/22 (NSA, 21.02.2024)
- III OSK 6143/21 (WSA Łódź, 18.12.2024)
- II SA/GO 744/21 (WSA Gorzów Wlkp., 14.10.2021)
- II SA/Wa 1688/24 (WSA Warszawa, 22.04.2025)
- III OSK 201/22 (NSA, 09.02.2024)
- III OSK 7710/21 (NSA, 09.02.2024)
- III OSK 6421/21 (NSA, 26.01.2024)

## Źródła (orzeczenia)

- [III OSK 1969/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-1969-22/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-888611) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-06-11
  > „nie do zaakceptowania jest dokonana przez organy Policji literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach"
- [III OSK 1543/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-1543-22/ekwiwalent-za-niewykorzystany-urlop-policjanta-1-21-271086) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-05-15
  > „nie można modyfikować momentu ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej"
- [III OSK 6740/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6740-21/ekwiwalent-za-urlop-policjanta-interpretacja-przepisow-2285010) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-01-10
  > „bieg terminu przedawnienia roszczeń wynikających z tego wyroku. Konsekwencją przedstawionego wyżej stanowiska"
- [III OSK 556/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-556-22/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-765418) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-02-21
- [III OSK 6143/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6143-21/uchylenie-odmowy-wyplaty-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-255004) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi — wyrok z 2025-02-13
  > „to organ bezpośrednio przyczynił się do tego, że skarżący nie dochodził swoich praw"
- [II SA/GO 744/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-go-744-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-niekonstytucyjny-przepis-2782416) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim — wyrok z 2021-10-14
  > „przez instytucję przedawnienia nie można unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności"
- [II SA/Wa 1688/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-1688-24/odmowa-wyplaty-ekwiwalentu-za-urlop-przedawnienie-roszczenia-policjanta-429806) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2025-04-22
  > „wymagalność roszczenia skarżącego o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przypada w dniu 6 listopada 2018 r."
- [III OSK 201/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-201-22/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-690575) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-02-09
- [III OSK 7710/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-7710-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-po-wyroku-tk-2753873) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-02-09
  > „nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu zgodnym z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP"
- [III OSK 6421/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6421-21/wyrownanie-ekwiwalentu-za-urlop-policjanta-574514) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-01-26
  > „Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcz"

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt
