III OSK 504/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółdzielnię Mieszkaniową na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta ustalające cenę za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do systemu kanalizacji deszczowej. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, kwestionując podstawę prawną i sposób ustalenia ceny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że sprawa stała się bezprzedmiotowa. Uzasadniono to faktem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 czerwca 2022 r. (sygn. akt III SA/Po 210/22) prawomocnie stwierdził nieważność tego samego zarządzenia Prezydenta Miasta. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 170 i 171 p.p.s.a.), prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy i organy, a kwestia prawna w nim rozstrzygnięta nie może być ponownie badana. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego od organu na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność zasady prawomocności orzeczeń sądowych i jej wpływ na bezprzedmiotowość późniejszych postępowań dotyczących tych samych kwestii prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ten sam akt prawny był przedmiotem kontroli w dwóch różnych postępowaniach sądowych, z których jedno zakończyło się prawomocnym stwierdzeniem nieważności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawomocne stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego przez sąd administracyjny wyklucza dalsze postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej tego samego aktu, nawet jeśli dotyczy ono innego etapu postępowania lub innego podmiotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego tworzy stan powagi rzeczy osądzonej erga omnes i wyklucza ponowną ocenę jego zgodności z prawem, co skutkuje bezprzedmiotowością dalszego postępowania.
Uzasadnienie
NSA powołał się na art. 170 i 171 p.p.s.a., wskazując, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy i organy, zapewniając spójność systemu prawnego. Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego przez WSA, a następnie prawomocne utrzymanie tego rozstrzygnięcia przez NSA, czyni sprawę dotyczącą tego samego aktu bezprzedmiotową.
Jaki jest zakres kontroli sądowej w przypadku skargi kasacyjnej, gdy przedmiot zaskarżenia obejmuje kilka aktów, a sąd pierwszej instancji rozpoznał tylko jeden z nich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji kontroluje tylko te akty, które zostały mu przedstawione do kontroli. Jeśli przewodniczący zarządził rozdzielenie skarg na poszczególne akty, sąd pierwszej instancji rozpoznaje sprawę w granicach wyznaczonej skargi.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 p.p.s.a., jeśli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt, przewodniczący zarządza rozdzielenie skarg. W tej sprawie skarga została rozdzielona na cztery części, a WSA rozpoznał tylko jedną z nich (zarządzenie Prezydenta Miasta). Pozostałe akty nie stanowiły przedmiotu postępowania przed WSA.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.k. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
u.g.k. art. 4 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
pr. wodne
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.z.w.o.ś.
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § ust. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 161 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 7 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 168
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa stała się bezprzedmiotowa z uwagi na prawomocne stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia przez WSA w innej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe • zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku, bowiem dotyczy on tego, co jest już prawomocnie rozstrzygnięte • Niedopuszczalność ponownego badania zgodności z prawem zarządzenia Nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2020 r. tudzież pozbawienie tego zarządzenia mocy wiążącej ze skutkiem ex tunc powodują też, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady prawomocności orzeczeń sądowych i jej wpływ na bezprzedmiotowość późniejszych postępowań dotyczących tych samych kwestii prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ten sam akt prawny był przedmiotem kontroli w dwóch różnych postępowaniach sądowych, z których jedno zakończyło się prawomocnym stwierdzeniem nieważności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak zasada prawomocności orzeczeń wpływa na bieg postępowań sądowych i może prowadzić do ich umorzenia, co jest istotne z punktu widzenia efektywności wymiaru sprawiedliwości.
“Prawomocność wyroku NSA: Sprawa o wody opadowe umorzona z powodu wcześniejszego rozstrzygnięcia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.