III OSK 4844/21Bezczynność organu udostępnienie informacji publicznej zakład karny 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R.S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. R.S. wnioskiem z 31 grudnia 2018 r. domagał się kopii dokumentów dotyczących zgód na wnoszenie, spożywanie oraz propagowanie picia alkoholu na terenie ZK w okresie od listopada 2015 r. do grudnia 2018 r. Zastępca Dyrektora ZK udzielił lakonicznej odpowiedzi na wniosku, powołując się na przepisy kkw dotyczące zakazu spożywania alkoholu przez skazanych. R.S. złożył skargę na bezczynność organu do WSA w Opolu. WSA wyrokiem z 4 lutego 2021 r. zobowiązał Dyrektora ZK do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku (poza informacją dotyczącą osadzonych), stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i oddalił dalej idącą skargę. WSA uznał, że informacje te stanowią informację publiczną, a organ był zobowiązany do ich udostępnienia. Stwierdził jednak, że organ udzielił częściowej odpowiedzi (dotyczącej osadzonych) i nie pozostawał w całkowitej bezczynności. Brak odpowiedzi na pozostałe pytania wynikał z nieprecyzyjnego sformułowania wniosku i braku reakcji skarżącego. R.S. złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów P.p.s.a. i u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących rażącego naruszenia prawa oraz zaniechanie wymierzenia grzywny i zasądzenia sumy pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. NSA podkreślił, że wiąże go zakres skargi kasacyjnej i z urzędu bada nieważność postępowania. Stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (wady uzasadnienia) są niezasadne, gdyż uzasadnienie WSA zawierało wszystkie obligatoryjne elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną. Zarzuty dotyczące art. 149 § 1a P.p.s.a. (brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa) również uznał za niezasadne. NSA przywołał orzecznictwo, zgodnie z którym rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie, a w tej sprawie organ zareagował na wniosek, a niepełna odpowiedź wynikała z błędów interpretacyjnych i braku reakcji skarżącego, a nie złej woli. Ponadto, wymierzenie grzywny lub sumy pieniężnej jest fakultatywne i zazwyczaj stosowane przy rażącym naruszeniu prawa, którego w tej sprawie nie stwierdzono. NSA nie orzekł o kosztach pomocy prawnej z urzędu, odsyłając do WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście bezczynności organu w sprawach o udostępnienie informacji publicznej oraz fakultatywność stosowania środków finansowych (grzywna, suma pieniężna).
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację publiczną skierowanego do zakładu karnego i interpretacji przepisów P.p.s.a. w kontekście bezczynności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, polegająca na nieudzieleniu odpowiedzi w pełnym zakresie, może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ zareagował na wniosek, udzielił częściowej odpowiedzi, a niepełna odpowiedź wynikała z nieprecyzyjnego sformułowania wniosku i braku reakcji strony, a nie ze złej woli organu.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA, że bezczynność organu nie była rażąca, ponieważ organ podjął działania, udzielił częściowej odpowiedzi, a brak pełnej odpowiedzi wynikał z błędów interpretacyjnych i braku reakcji skarżącego, a nie z celowego działania organu.
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do wymierzenia grzywny lub zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w przypadku stwierdzenia bezczynności organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ma takie uprawnienie, ale nie obowiązek. Jest to fakultatywne i zazwyczaj stosowane w przypadkach rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że przepisy P.p.s.a. stanowią, iż sąd 'może' orzec o grzywnie lub zasądzić sumę pieniężną, co oznacza fakultatywność tych środków. Ponadto, praktyka orzecznicza wskazuje, że są one stosowane głównie w przypadkach rażącego naruszenia prawa, którego w tej sprawie nie stwierdzono.
Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, które nie uwzględnia żądań strony, ale zawiera wszystkie obligatoryjne elementy i pozwala na kontrolę instancyjną, może stanowić podstawę skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uzasadnienie pozwala na jednoznaczną ocenę podstaw rozstrzygnięcia i nie ma wad konstrukcyjnych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie WSA było prawidłowe, ponieważ zawierało wszystkie wymagane elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną, nawet jeśli nie zgadzało się z żądaniami skarżącego kasacyjnie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
P.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 154 § 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k.w. art. 116a § 4
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 116b
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 117
Kodeks karny wykonawczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż organ zareagował na wniosek, udzielił częściowej odpowiedzi, a niepełna odpowiedź wynikała z nieprecyzyjnego sformułowania wniosku i braku reakcji strony, a nie ze złej woli organu. • Uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe, zawierało wszystkie obligatoryjne elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną. • Wymierzenie grzywny lub sumy pieniężnej jest fakultatywne i stosowane głównie w przypadkach rażącego naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. • WSA zaniechał wymierzenia organowi grzywny lub zasądzenia sumy pieniężnej. • Uzasadnienie wyroku WSA było lakoniczne i ogólnikowe, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Nie każde zatem naruszenie terminów udzielenia informacji publicznej stanowi podstawę do uznania, że ma ono charakter rażący. • Rażącym naruszeniem prawa – w rozumieniu art. 149 § 2 P.p.s.a. – jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. • Skoro przepis stanowi, że 'sąd może' przyznać sumę pieniężną, a nie, że 'sąd przyznaje' sumę pieniężną, to do wyłącznej oceny sądu pozostaje czy w okolicznościach sprawy zasadne było zastosowanie art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
sędzia
Mariusz Kotulski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście bezczynności organu w sprawach o udostępnienie informacji publicznej oraz fakultatywność stosowania środków finansowych (grzywna, suma pieniężna)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację publiczną skierowanego do zakładu karnego i interpretacji przepisów P.p.s.a. w kontekście bezczynności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej, a także interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' przez organy. Choć dotyczy zakładu karnego, mechanizmy prawne są uniwersalne.
“Czy milczenie urzędnika to zawsze 'rażące naruszenie prawa'? NSA wyjaśnia granice bezczynności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.