III OSK 2752/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjantowi. Skarga kasacyjna kwestionowała interpretację przepisów przejściowych dotyczących obliczania ekwiwalentu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał współczynnik 1/30 miesięcznego uposażenia za niezgodny z Konstytucją. NSA, podzielając jednolite stanowisko w swoim orzecznictwie, uznał, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop policjanta zwolnionego ze służby przed 6 listopada 2018 r. powinien być obliczany na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK. Oznacza to konieczność stosowania zasad zgodnych z Konstytucją, a nie wadliwego współczynnika 1/30. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, uznając je za niezasadne. Podobnie odrzucono zarzut naruszenia art. 193 Konstytucji RP, wskazując na możliwość bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy i zbędność kolejnego pytania prawnego do TK w sytuacji, gdy sprawa była już przedmiotem analizy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, nakazując organom Policji ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wykładni prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zasady obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i specyfiki przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop policjanta zwolnionego ze służby przed 6 listopada 2018 r. powinien być obliczany według zasad obowiązujących przed tą datą, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, czy według przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., co implikuje obowiązek obliczenia go według zasad podanych w tej ustawie w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w zdaniu drugim, nakazuje stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., co oznacza konieczność uwzględnienia wyroku TK eliminującego współczynnik 1/30. Literalna wykładnia organów Policji, która uniemożliwia zastosowanie zgodnych z Konstytucją zasad obliczania ekwiwalentu, jest nieakceptowalna i prowadziłaby do naruszenia zasady równości.
Czy sąd administracyjny, stosując przepisy prawa, ma obowiązek badać ich zgodność z Konstytucją i czy w przypadku stwierdzenia niezgodności, powinien wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sędziowie mają obowiązek stosować Konstytucję bezpośrednio. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją, sąd może zastosować inne metody wykładni lub zwrócić się do TK z pytaniem prawnym. W tej sprawie WSA dokonał prokonstytucyjnej wykładni, co mieściło się w jego kompetencjach, a ponowne wystąpienie z pytaniem prawnym było zbędne, zwłaszcza że analogiczne pytanie było już przedmiotem analizy TK.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że sądy mają kompetencję do kontroli konstytucyjności przepisów. WSA dokonał prokonstytucyjnej wykładni, co nie narusza kompetencji TK. Wniesienie analogicznego pytania prawnego do TK było zbędne, a umorzenie postępowania przez TK w podobnej sprawie potwierdza zasadność takiego podejścia.
Przepisy (20)
Główne
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 1 § pkt 16
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
u. o Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Konst. RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u. o Policji art. 33 § ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u. o Policji art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konst. RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u. o TK art. 33 § ust. 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Konst. RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 32 § ust. 1 i ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w związku z art. 115a ustawy o Policji poprzez jego pominięcie. • Naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach jest wtórnie niekonstytucyjny. • Naruszenie art. 193 Konstytucji RP w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym polegające na pominięciu przedstawienia Trybunałowi pytania prawnego.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. [...] do stanów faktycznych zaistniałych przed tym dniem • niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania w procesie stosowania prawa niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału czy też zaistniałego po tej dacie. • nie do zaakceptowania jest dokonana przez organy Policji literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, która uniemożliwia zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego • nie ma wątpliwości co do tego, że tego typu działanie narusza wyrażoną w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sędzia del. WSA
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zasady obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i specyfiki przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją przepisów po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Policjanci walczą o sprawiedliwy ekwiwalent za urlop: NSA rozstrzyga spór o przepisy przejściowe po wyroku TK.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.