III OSK 2460/25Dostęp do akt postępowania karnego kpk vs u d i p 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wniosła o udostępnienie dokumentów z zakończonego postępowania przygotowawczego, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). WSA w Kielcach uznał, że dostęp do akt postępowania karnego, w tym do poszczególnych dokumentów, reguluje wyłącznie art. 156 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.), który stanowi przepis szczególny w stosunku do u.d.i.p. Zgodnie z tym stanowiskiem, przepisy u.d.i.p. nie mają zastosowania, gdy inna ustawa określa odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, przychylił się do tej interpretacji. Podkreślił, że przepisy k.p.k. (w szczególności art. 156 § 1, § 5, § 5a i § 5b) stanowią kompleksową i wyłączną regulację dostępu do akt spraw karnych, skierowaną do wszystkich osób, nie tylko stron postępowania. W związku z tym, nawet jeśli dokumenty znajdujące się w aktach postępowania karnego mają charakter informacji publicznej, ich udostępnienie następuje wyłącznie na zasadach określonych w k.p.k., a nie w trybie u.d.i.p. NSA powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, która potwierdza, że przepisy k.p.k. wyłączają stosowanie u.d.i.p. do informacji publicznych zawartych w aktach spraw karnych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prymatu przepisów k.p.k. nad ustawą o dostępie do informacji publicznej w kwestii dostępu do akt postępowań karnych.
Dotyczy wyłącznie dostępu do akt postępowań karnych i informacji w nich zawartych. Nie wyłącza stosowania u.d.i.p. w innych sytuacjach.
Zagadnienia prawne (1)
Czy dokumenty z zakończonego postępowania przygotowawczego, zawierające informacje publiczne, mogą być udostępnione na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też dostęp do nich regulują wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dostęp do dokumentów z zakończonego postępowania przygotowawczego, nawet jeśli zawierają informacje publiczne, regulują wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 156 k.p.k.), które stanowią przepis szczególny i wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt spraw karnych są kompleksowe i stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie narusza przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, a przepisy k.p.k. właśnie takie odmienne zasady określają, wyłączając tym samym stosowanie u.d.i.p.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Nie stosuje się ich, gdy są nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych.
k.p.k. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje zasady dostępu do akt sprawy sądowej dla stron, obrońców, pełnomocników i przedstawicieli ustawowych, a za zgodą prezesa sądu także dla innych osób.
k.p.k. art. 156 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Odności się do postępowania przygotowawczego; udostępnianie akt, sporządzanie odpisów lub kopii lub wydawanie uwierzytelnionych odpisów lub kopii następuje w drodze zarządzenia prowadzącego postępowanie. Za zgodą prokuratora akta mogą być udostępnione innym osobom w wyjątkowych wypadkach.
k.p.k. art. 156 § § 5b
Kodeks postępowania karnego
Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 156 k.p.k.) stanowią przepis szczególny w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej i wyłączają jej stosowanie w zakresie dostępu do akt postępowania karnego. • Dostęp do dokumentów z postępowania przygotowawczego, nawet jeśli zawierają informacje publiczne, jest uregulowany wyłącznie przepisami k.p.k., a nie u.d.i.p.
Odrzucone argumenty
Ustawa o dostępie do informacji publicznej powinna mieć zastosowanie do żądania udostępnienia konkretnych dokumentów z akt postępowania karnego, nawet jeśli przepisy k.p.k. regulują dostęp do akt jako całości.
Godne uwagi sformułowania
przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi • przepisy k.p.k. stanowią owe 'przepisy innych ustaw', o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej • Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Rafał Stasikowski
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu przepisów k.p.k. nad ustawą o dostępie do informacji publicznej w kwestii dostępu do akt postępowań karnych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie dostępu do akt postępowań karnych i informacji w nich zawartych. Nie wyłącza stosowania u.d.i.p. w innych sytuacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego konfliktu między dwoma trybami dostępu do informacji: ogólnym (u.d.i.p.) i szczególnym (k.p.k.). Jest to istotne dla praktyków prawa i osób zainteresowanych dostępem do dokumentów urzędowych.
“Czy akta prokuratury to informacja publiczna? NSA wyjaśnia, kiedy przepisy k.p.k. wygrywają z ustawą o dostępie do informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.