III OSK 2338/25Dostęp do akt postępowania karnego kpk vs u d i p 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M.M. o udostępnienie informacji publicznej z akt postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuratora Rejonowego w [...]. Skarżący żądał kopii dokumentów takich jak zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, notatki służbowe, protokoły przesłuchań czy postanowienia dotyczące zakończenia lub zawieszenia postępowania. Prokurator odmówił udostępnienia informacji, powołując się na art. 156 k.p.k. i art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), zgodnie z którym przepisy u.d.i.p. nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują tryb dostępu do informacji zawartych w aktach postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę skarżącego na bezczynność organu, podzielając stanowisko Prokuratora, że dostęp do akt postępowania karnego regulują przepisy k.p.k., a nie u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2026 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przepisy art. 156 k.p.k. stanowią przepisy szczególne, które w całości wyłączają zastosowanie u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej, niezależnie od tego, czy postępowanie jest w toku, zawieszone czy zakończone. Sąd powołał się na uchwałę składu 7 sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, zgodnie z którą żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. NSA uznał, że nawet żądanie konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej powinno być rozpatrywane w trybie k.p.k., a nie u.d.i.p. Sąd oddalił również zarzut dotyczący braku obowiązku wydania decyzji administracyjnej, wskazując, że taki obowiązek powstaje tylko wtedy, gdy wniosek dotyczy informacji publicznej udostępnianej w oparciu o u.d.i.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że dostęp do akt postępowania karnego jest regulowany wyłącznie przez k.p.k., a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma w tym zakresie zastosowania.
Dotyczy spraw, w których żądana jest informacja z akt postępowania karnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) mają zastosowanie do żądania udostępnienia informacji z akt postępowania karnego, czy też wyłączają je przepisy szczególne kodeksu postępowania karnego (k.p.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy k.p.k. regulujące dostęp do akt postępowania karnego stanowią przepisy szczególne, które w całości wyłączają zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej do informacji znajdujących się w aktach spraw karnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę składu 7 sędziów NSA, zgodnie z którą żądanie udostępnienia akt sprawy karnej nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Przepisy k.p.k. są odmienne od u.d.i.p. i wyłączają jej stosowanie, nawet jeśli postępowanie jest zawieszone lub dotyczy konkretnych dokumentów.
Czy dokumenty zgromadzone w aktach zawieszonego postępowania przygotowawczego, takie jak zawiadomienie o przestępstwie czy protokoły przesłuchań, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dokumenty te nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., ponieważ dostęp do nich regulują przepisy k.p.k.
Uzasadnienie
Nawet jeśli dokumenty te mają walor informacji publicznej, ich udostępnianie jest uregulowane przepisami k.p.k., które mają pierwszeństwo przed u.d.i.p. Zawieszenie postępowania nie zmienia tego faktu.
Czy organ odmawiający udostępnienia informacji publicznej, która nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p., ma obowiązek wydać decyzję administracyjną o odmowie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma obowiązku wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeśli wniosek nie dotyczy informacji podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
Uzasadnienie
Obowiązek wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wynika z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i dotyczy tylko wniosków, które podlegają rozpoznaniu na gruncie tej ustawy. W tej sprawie wniosek nie podlegał u.d.i.p.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisów ustawy nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej lub umorzenie postępowania następuje w drodze decyzji administracyjnej, jeśli wniosek dotyczy informacji publicznej udostępnianej na podstawie u.d.i.p.
k.p.k. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje udostępnianie akt sprawy sądowej stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym, a za zgodą prezesa sądu także innym osobom.
k.p.k. art. 156 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy dostępu do akt postępowania przygotowawczego.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
k.p.k. art. 22 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje zawieszenie postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy k.p.k. regulujące dostęp do akt postępowania karnego są przepisami szczególnymi, które wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Dostęp do akt postępowania karnego, w tym do poszczególnych dokumentów, regulowany jest wyłącznie przepisami k.p.k., niezależnie od statusu postępowania (w toku, zawieszone, zakończone). • Organ odmawiający udostępnienia informacji, która nie podlega u.d.i.p., nie ma obowiązku wydania decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Przepisy k.p.k. regulują dostęp do akt wyłącznie dla stron postępowania, a nie dla osób trzecich. • Dokumenty zgromadzone w aktach zawieszonego postępowania przygotowawczego stanowią informację publiczną, której udostępnienia można domagać się w trybie u.d.i.p. • Organ, odmawiając udostępnienia informacji, był zobowiązany wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej • przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych • powyżej wskazane przepisy k.p.k. stanowią owe 'przepisy innych ustaw', o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów tejże ustawy do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
członek
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dostęp do akt postępowania karnego jest regulowany wyłącznie przez k.p.k., a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma w tym zakresie zastosowania."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których żądana jest informacja z akt postępowania karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów prawa, które ma znaczenie praktyczne dla dostępu do informacji publicznej w kontekście postępowań karnych.
“Czy ustawa o dostępie do informacji publicznej pozwala na wgląd w akta śledztwa? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.