III OSK 2127/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjantowi A. P. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych, poprzez jego pominięcie i uznanie, że jest on wtórnie niekonstytucyjny w związku z wyrokiem TK K 7/15. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wyrok TK z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) stwierdził niezgodność art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu określającym ekwiwalent jako 1/30 miesięcznego uposażenia) z Konstytucją RP, uznając, że nie stanowi on ekwiwalentnej rekompensaty. Ustawa o szczególnych rozwiązaniach z 14 sierpnia 2020 r. wprowadziła nowy współczynnik 1/21 i przepis intertemporalny (art. 9 ust. 1), który budził wątpliwości interpretacyjne. NSA przyjął prokonstytucyjną wykładnię art. 9 ust. 1, zgodnie z którą ekwiwalent za urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK. Oznacza to, że należy stosować zasady obliczania ekwiwalentu jako wynagrodzenia za jeden dzień roboczy, a nowy współczynnik 1/21 jest uznawany za ekwiwalentny. Sąd uznał, że taka interpretacja jest zgodna z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą równości (art. 32), i zapobiega nierównemu traktowaniu funkcjonariuszy zwolnionych przed i po 6 listopada 2018 r. NSA nie dopatrzył się również naruszenia art. 193 Konstytucji RP, wskazując, że WSA prawidłowo dokonał prokonstytucyjnej wykładni przepisu, a wystąpienie z pytaniem prawnym do TK było zbędne, zwłaszcza że podobne postępowanie zostało już umorzone. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop funkcjonariuszy służb mundurowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasada równości wobec prawa, bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i kwestii obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych, w związku z art. 115a ustawy o Policji, powinien być stosowany do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop policjanta zwolnionego ze służby przed 6 listopada 2018 r., uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ekwiwalent za niewykorzystany urlop policjanta zwolnionego przed 6 listopada 2018 r. należy obliczać na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK K 7/15 i nowego współczynnika 1/21, co zapewnia zgodność z Konstytucją i zasadę równości.
Uzasadnienie
NSA uznał, że prokonstytucyjna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach jest konieczna, aby zapewnić ekwiwalentność rekompensaty za urlop i zgodność z Konstytucją RP, w tym zasadą równości. Pominięcie wyroku TK i stosowanie niekonstytucyjnego współczynnika 1/30 byłoby niedopuszczalne.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 193 Konstytucji RP poprzez niezwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA nie naruszył art. 193 Konstytucji RP, ponieważ dokonał prokonstytucyjnej wykładni przepisu, a wystąpienie z pytaniem prawnym było zbędne, gdyż podobne postępowanie było już w toku lub zostało umorzone.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji miał obowiązek stosować Konstytucję bezpośrednio i dokonał prokonstytucyjnej wykładni przepisu. Wystąpienie z pytaniem prawnym do TK było zbędne, ponieważ istniała świadomość analogicznego postępowania przed TK, które zostało następnie umorzone.
Przepisy (17)
Główne
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.
u.o. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Określa wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. W brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. określał ekwiwalent w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia, co zostało uznane za niezgodne z Konstytucją. Po nowelizacji (ustawą z 14 sierpnia 2020 r.) określa ekwiwalent w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia.
Konst. RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do urlopu płatnego, które nie może być arbitralnie ograniczone.
Konst. RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia.
Konst. RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Konst. RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd może zwrócić się do TK z pytaniem prawnym.
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
P.p.s.a. art. 182 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skład sądu na posiedzeniu niejawnym.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki uzasadniające nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi lub umorzenie postępowania.
u.o.i.t.p. TK art. 33 § ust. 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Konst. RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek bezpośredniego stosowania Konstytucji.
Konst. RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezawisłość sędziowska i podleganie Konstytucji i ustawom.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prokonstytucyjna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, uwzględniająca wyrok TK K 7/15, zapewniająca ekwiwalentność ekwiwalentu za urlop i zgodność z zasadą równości. • Obowiązek stosowania przez organy Policji wyroku TK i prawidłowej wykładni przepisów prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez jego pominięcie i uznanie za wtórnie niekonstytucyjny. • Zarzut naruszenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach jest wtórnie niekonstytucyjny. • Zarzut naruszenia art. 193 Konstytucji RP w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym polegający na pominięciu przedstawienia TK pytania prawnego.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. • niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania w procesie stosowania prawa niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału czy też zaistniałego po tej dacie. • nie można modyfikować momentu ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej. • nie do zaakceptowania jest dokonana przez organy Policji literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, która uniemożliwia zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego. • zastosowanie art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach zgodnie z zapatrywaniami organu prowadziłoby do naruszenia wyrażonej w art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa. • nie sposób także zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 193 Konstytucji RP w zw. z 33 ust. 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym polegające na pominięciu przedstawienia TK pytania prawnego.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop funkcjonariuszy służb mundurowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasada równości wobec prawa, bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i kwestii obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praw funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacji przepisów po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne i pokazuje, jak sądy egzekwują zgodność prawa z Konstytucją.
“Policjanci walczą o pełny ekwiwalent za urlop: NSA wyjaśnia, jak liczyć należność po wyroku TK.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.