Orzeczenie · 2026-03-13

III OSK 2125/25Odmowa wszczęcia postępowania powrot do służby policja

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-13
NSAAdministracyjneWysokansa
policjazwolnienie ze służbyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegoart. 155 KPAart. 61a KPAprawomocność orzeczeńzwiązanie wyrokiem sąduinteres społecznysłuszny interes strony

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.N. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji. K.N. został zwolniony ze służby w 2020 r., a jego wcześniejsze skargi i skarga kasacyjna zostały oddalone przez WSA i NSA. Następnie zwrócił się do organu o rozważenie powrotu do służby w trybie art. 155 KPA, powołując się na swój staż, doświadczenie i chęć dalszej służby. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że wniosek zmierza do podważenia prawomocnych wyroków sądów administracyjnych, które już oceniły legalność zwolnienia i związały organy oceną prawną. WSA i NSA podzieliły to stanowisko, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona "innymi uzasadnionymi przyczynami" w rozumieniu art. 61a § 1 KPA, ponieważ wniosek skarżącego stanowił próbę obejścia zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądowym. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że sądy i organy administracji są związane oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach, a próba ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, która została już prawomocnie rozstrzygnięta, jest niedopuszczalna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 61a § 1 KPA w kontekście odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 155 KPA, gdy wniosek zmierza do podważenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania lub zmianę decyzji w trybie nadzwyczajnym jest próbą obejścia zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji w trybie art. 155 KPA może zostać odrzucony z powodu "innych uzasadnionych przyczyn", gdy zmierza do podważenia prawomocnego wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek taki może zostać odrzucony, ponieważ stanowi próbę podważenia związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, co jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne są związane oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach (art. 153 i 170 p.p.s.a.). Wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 KPA, który de facto kwestionuje ustalenia prawomocnego wyroku, stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA.

Czy art. 155 KPA może być podstawą do ponownego rozpatrzenia sprawy, która została już prawomocnie zakończona wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 155 KPA nie może być wykorzystany do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, która została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny, jeśli taki wniosek zmierza do podważenia związania tym wyrokiem.

Uzasadnienie

Postępowanie w trybie art. 155 KPA jest postępowaniem nadzwyczajnym, które nie służy ponownemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, lecz weryfikacji decyzji ostatecznej. Jeśli wniosek w tym trybie podważa prawomocny wyrok sądu, stanowi to przeszkodę do wszczęcia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Ministra SWiA o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji.

Przepisy (23)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.P. art. 41 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 155 KPA zmierzał do podważenia prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, co stanowiło "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA. • Organy administracji i sądy są związane oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych (art. 153 i 170 p.p.s.a.). • Art. 155 KPA nie może być wykorzystany do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, która została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zmianę rozkazu personalnego w trybie art. 155 KPA nie zmierzał do podważenia oceny prawnej dokonanej przez sądy administracyjne, a jedynie do wykazania przesłanek z art. 155 KPA i poddania pod rozwagę organu przywrócenia do służby. • Art. 155 KPA dopuszcza możliwość zmiany decyzji ostatecznej w każdym czasie, nawet po kontroli sądowej, w celu oceny interesu społecznego i słusznego interesu strony. • Wcześniejsze orzeczenia sądowe nie eliminują możliwości zbadania przesłanek z art. 155 KPA, gdyż tryb ten służy elastycznemu reagowaniu na uzasadnione przypadki. • Sąd I instancji wadliwie utożsamił instytucję odmowy wszczęcia postępowania z zakazem merytorycznej oceny przesłanek z art. 155 KPA.

Godne uwagi sformułowania

próba podważenia związania treścią prawomocnego wyroku i wynikającą z niego oceną prawną • inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania • zasada trwałości decyzji ostatecznych • związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Wojciech Jakimowicz

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61a § 1 KPA w kontekście odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 155 KPA, gdy wniosek zmierza do podważenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania lub zmianę decyzji w trybie nadzwyczajnym jest próbą obejścia zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują zasady trwałości decyzji ostatecznych i związania prawomocnymi wyrokami w kontekście prób ponownego otwarcia zakończonych postępowań. Jest to istotne dla zrozumienia granic prawa do wznowienia postępowań.

“Czy można "obejść" prawomocny wyrok sądu? NSA wyjaśnia granice art. 155 KPA.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst