III OSK 1031/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby skarg osadzonych uznanych za zasadne przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej. Dyrektor Aresztu Śledczego odmówił udzielenia informacji, twierdząc, że nie posiada takich danych i nie jest zobowiązany do ich wytworzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał organ za bezczynny i zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku. Dyrektor Aresztu Śledczego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów o dostępie do informacji publicznej oraz naruszenie przepisów postępowania przez zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku w sytuacji domniemanego nadużycia prawa do informacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że nawet jeśli organ nie posiada fizycznie nośnika informacji, ale ma do niej dostęp (np. poprzez systemy informatyczne), to jest zobowiązany ją udostępnić zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA zaznaczył, że nadużycie prawa do informacji publicznej nie może być podstawą do odmowy udostępnienia informacji bez wydania formalnej decyzji odmownej, a organ nie może domagać się od wnioskodawcy wyjaśnienia motywów wniosku. Sąd uznał również, że zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. był niezasadny, ponieważ przepis ten ma charakter ogólny i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej bez powiązania z naruszeniem innych przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku udostępniania informacji publicznej przez organy, które mają do niej dostęp, nawet jeśli nie posiadają fizycznie nośnika. Ugruntowanie stanowiska, że nadużycie prawa do informacji nie jest podstawą do odmowy udostępnienia bez decyzji odmownej.
Dotyczy sytuacji, gdy organ twierdzi, że nie posiada informacji, ale ma do niej dostęp. Interpretacja nadużycia prawa do informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej, który twierdzi, że nie posiada fizycznie żądanej informacji publicznej, ale ma do niej dostęp (np. poprzez systemy informatyczne), jest zobowiązany do jej udostępnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jeśli ma do niej dostęp, nawet jeśli nie posiada fizycznie nośnika tej informacji, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w dobie informatyzacji dostęp do treści informacji, a nie fizyczne posiadanie nośnika, jest kluczowe dla uznania posiadania informacji w rozumieniu ustawy.
Czy organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na nadużycie prawa do informacji przez wnioskodawcę, bez wydania formalnej decyzji odmownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na nadużycie prawa, bez wydania formalnej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji.
Uzasadnienie
Nadużycie prawa do informacji publicznej nie jest podstawą do odmowy realizacji roszczenia wynikającego z tego prawa, lecz wymaga wydania decyzji odmownej. Organ nie może również żądać od wnioskodawcy wyjaśnienia motywów wniosku.
Czy zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. ma charakter ogólny i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Musi być powiązany z naruszeniem konkretnych przepisów materialnych lub procesowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że naruszenie art. 149 p.p.s.a. jest zazwyczaj następstwem uchybienia innym przepisom, a NSA nie jest uprawniony do przypisywania stronie zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej.
Przepisy (12)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4 § 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Posiadanie informacji oznacza również posiadanie dostępu do treści informacji, nie tylko fizyczne posiadanie nośnika.
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej, jeśli ma do niej dostęp, nawet jeśli nie posiada fizycznie nośnika. • Nadużycie prawa do informacji publicznej nie jest podstawą do odmowy udostępnienia informacji bez wydania decyzji odmownej. • Zarzut naruszenia art. 149 p.p.s.a. nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Organ nie miał obowiązku udzielenia informacji, ponieważ skarżący nadużył prawa do informacji publicznej. • Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ w terminie 14 dni od otrzymania wniosku zostało wystosowane pismo informujące o rozpatrzeniu wniosku.
Godne uwagi sformułowania
w dobie powszechnej obecnie informatyzacji (cyfryzacji) działalności organów administracji publicznej należy racjonalnie przyjąć, że coraz częściej to właśnie dostęp do treści informacji (...) a nie fizyczne posiadanie nośnika, na którym zostaje utrwalona informacja, będzie zasadniczym determinantem uznania, że w określonym stanie faktycznym adresat obowiązku udostępnienia informacji publicznej znajduje się w jej posiadaniu • zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej • Odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, (...) lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Skład orzekający
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku udostępniania informacji publicznej przez organy, które mają do niej dostęp, nawet jeśli nie posiadają fizycznie nośnika. Ugruntowanie stanowiska, że nadużycie prawa do informacji nie jest podstawą do odmowy udostępnienia bez decyzji odmownej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ twierdzi, że nie posiada informacji, ale ma do niej dostęp. Interpretacja nadużycia prawa do informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do informacji publicznej – co oznacza 'posiadanie' informacji przez organ i jak radzić sobie z zarzutem nadużycia prawa. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy brak fizycznego dokumentu zwalnia urzędnika z obowiązku udostępnienia informacji?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.