III KKN 459/99Uchylenie wyroku rozbój niezastosowanie ustawy nowej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę z kasacji obrońcy skazanego W. B. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 lutego 1999 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 czerwca 1998 r. W obu niższych instancjach W. B. został uznany za winnego popełnienia rozboju na osobie Z. W. w dniu 30 czerwca 1996 r., polegającego na użyciu gwałtu i zabraniu pieniędzy, zegarka oraz sygnetu o łącznej wartości 219 zł. Skazano go na karę 3 lat pozbawienia wolności i 1000 zł grzywny na podstawie art. 210 § 1 d.kk i 36 § 2 i 3 d.kk. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego (nie wyznaczenie obrońcy z urzędu, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, skazanie na podstawie wyjaśnień bez porównania z innymi dowodami) oraz prawa materialnego (niezastosowanie art. 4 § 1 kk). Sąd Najwyższy uznał kasację za słuszną, przede wszystkim w części dotyczącej naruszenia prawa materialnego. Stwierdzono, że ustawa obowiązująca w chwili popełnienia czynu była surowsza niż nowa, a sąd okręgowy nie zastosował przepisu art. 4 § 1 kk, który nakazuje stosowanie ustawy nowej, chyba że poprzednia jest względniejsza dla sprawcy. Uchybienie to mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, co skutkowało koniecznością uchylenia wyroku. Sąd Najwyższy zauważył również, że autor kasacji błędnie cytował przepisy kpk z 1969 r., podczas gdy wyrok zapadł pod rządami nowego kpk z 1997 r. Odnosząc się do zarzutów procesowych, Sąd Najwyższy uznał za słuszny zarzut dotyczący niezasadnego odmówienia obrońcy z urzędu. Podkreślono, że fakt ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu międzyinstancyjnym nie oznacza, że oskarżony był w stanie ponieść koszty obrony bez uszczerbku w postępowaniu przed sądem I instancji, gdyż jego sytuacja materialna mogła się zmienić. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania, zarządzając jednocześnie zwrot opłaty od kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie zasady względniejszej ustawy nowej (art. 4 § 1 kk) oraz prawa do obrony z urzędu w kontekście sytuacji materialnej oskarżonego.
Dotyczy stanu prawnego z okresu popełnienia czynu i orzekania, ale zasady interpretacji przepisów pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd powinien zastosować względniejszą ustawę nową, jeśli w czasie orzekania obowiązuje inna ustawa niż w czasie popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 4 § 1 k.k., jeśli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, chyba że poprzednia ustawa jest względniejsza dla sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ustawa obowiązująca w chwili popełnienia czynu była surowsza niż nowa, a sąd okręgowy nie zastosował przepisu art. 4 § 1 kk, co stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego.
Czy oskarżony, który ustanowił obrońcę z wyboru w postępowaniu międzyinstancyjnym, jest w stanie ponieść koszty obrony bez uszczerbku w postępowaniu przed sądem I instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fakt ustanowienia obrońcy z wyboru w późniejszym etapie postępowania nie jest równoznaczny z możliwością poniesienia kosztów obrony bez uszczerbku w postępowaniu przed sądem I instancji, gdyż sytuacja materialna oskarżonego mogła się zmienić.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja materialna oskarżonego mogła ulec zmianie, a zatem nie można automatycznie zakładać, że był w stanie ponieść koszty obrony w pierwszej instancji tylko dlatego, że ustanowił obrońcę z wyboru później.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| Z. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| A. B. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa stosuje się ustawę nową, chyba że poprzednia ustawa jest względniejsza dla sprawcy.
d.kk art. 210 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
d.kk art. 36 § § 2 i 3
Kodeks karny wykonawczy
Pomocnicze
kpk art. 9
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 69
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 85
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 3 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 313 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 3 § § 3
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 357
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 372 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 406 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 69
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 78 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie względniejszej ustawy nowej (art. 4 § 1 kk). • Naruszenie prawa procesowego przez niezasadne odmówienie obrońcy z urzędu (art. 69 d.kpk).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nieprawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych w oparciu o przeprowadzone dowody.
Godne uwagi sformułowania
Kasacji trudno odmówić słuszności szczególnie w części dotyczącej rażącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 4 § 1 kk. • Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa stosuje się ustawę nową, chyba że poprzednia ustawa jest względniejsza dla sprawcy. • Błędny jest pogląd, iż w sytuacji gdy oskarżony ustanowił obrońcę z wyboru, „który występował podczas rozprawy apelacyjnej” to stać go było również na ustanowienie obrońcy w toku postępowania w czasie postępowania przed Sądem Rejonowym.
Skład orzekający
Ewa Gaberle
przewodniczący
Wiesław Kozielewicz
sędzia
Józef Musioł
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zasady względniejszej ustawy nowej (art. 4 § 1 kk) oraz prawa do obrony z urzędu w kontekście sytuacji materialnej oskarżonego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z okresu popełnienia czynu i orzekania, ale zasady interpretacji przepisów pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad prawa karnego materialnego (ustawa względniejsza) i procesowego (prawo do obrony), które są kluczowe dla każdego prawnika karnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy niższych instancji.
“Sąd Najwyższy: Ustawa nowa zawsze względniejsza? Niekoniecznie! Kluczowa interpretacja art. 4 kk.”
Dane finansowe
WPS: 219 PLN
grzywna: 1000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.