Orzeczenie · 2026-08-12

III KK 659/25Uchylenie wyroku razaaca obraza przepisow 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-08-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższynienależyta obsada sąduniezawisłość sędziowskaKrajowa Rada Sądownictwaprawo procesowe karneart. 155 k.k.art. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. K., który został uznany za winnego przestępstwa z art. 155 k.k. przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie, a następnie utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. Obrońca zarzucał rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym przekroczenie swobodnej oceny dowodów i brak należytego rozważenia zarzutów dotyczących związku przyczynowego między działaniem skazanego a śmiercią pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził z urzędu zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu odwoławczego. Uzasadnienie opierało się na tzw. „teście niezawisłości”, wskazując na wadliwy proces powoływania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy uznał, że sędziowie zasiadający w składzie Sądu Apelacyjnego byli poddawani testom, które wypadły negatywnie, a ich zależność od Ministra Sprawiedliwości była bezsprzeczna, co zaprzecza kryterium niezależności sędziowskiej. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, ograniczając rozpoznanie do stwierdzonego uchybienia proceduralnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uchylenie orzeczeń z powodu nienależytej obsady sądu wynikającej z wadliwego procesu nominacji sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustrojowej i prawnej związanej z nominacjami sędziowskimi w Polsce.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwego procesu nominacji sędziów, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwego procesu nominacji sędziów, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., nakazującą uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na uchwały własne oraz orzecznictwo ETPCz i TSUE, stwierdził, że wadliwy proces nominacji sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. prowadzi do naruszenia prawa krajowego i braku niezawisłości oraz bezstronności sędziów. W konsekwencji, skład sądu orzekającego może być uznany za nienależycie obsadzony, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą.

Czy Sąd Apelacyjny dostatecznie rozważył zarzuty apelacji dotyczące oceny dowodów i związku przyczynowego między działaniem skazanego a śmiercią pokrzywdzonego?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta, ponieważ Sąd Najwyższy uchylił wyrok z powodu nienależytej obsady sądu odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy ograniczył rozpoznanie kasacji do kwestii nienależytej obsady sądu, uznając inne zarzuty za przedwczesne do rozpatrzenia w obecnej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaskazany
Jerzy Kopciainneprokurator

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależytą obsadę sądu (pkt 2).

k.k. art. 155

Kodeks karny

Dotyczy nieumyślnego spowodowania śmierci.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Określa zakres rozpoznawania kasacji przez Sąd Najwyższy, w tym możliwość rozpoznania w szerszym zakresie w wypadkach określonych w art. 439 k.p.k.

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa skutki uwzględnienia kasacji, w tym przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy ograniczenia rozpoznania kasacji.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Odpowiednik art. 436 k.p.k. dla postępowań w sprawach karnych.

k.k. art. 93c § pkt 5

Kodeks karny

Dotyczy orzekania środków zabezpieczających.

k.k. art. 93b § 1

Kodeks karny

Dotyczy orzekania środków zabezpieczających.

Konstytucja RP art. 187

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy składu Krajowej Rady Sądownictwa.

Konstytucja RP art. 186 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy roli Krajowej Rady Sądownictwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada sądu odwoławczego z powodu wadliwego procesu nominacji sędziów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące oceny dowodów i związku przyczynowego (nie były rozpatrywane ze względu na uchylenie wyroku z innych przyczyn).

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu • tzw. „test niezawisłości” • wadliwie powołaną i obsadzoną obecną Krajową Radę Sądownictwa • zależność sędziego od reprezentującego ówczesną władzę wykonawczą Ministra Sprawiedliwości jest bezsprzeczna • nie spełniał standardu należytej obsady sądu

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Michał Laskowski

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie orzeczeń z powodu nienależytej obsady sądu wynikającej z wadliwego procesu nominacji sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustrojowej i prawnej związanej z nominacjami sędziowskimi w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wadliwości procesu nominacji sędziów, co ma szerokie znaczenie dla społeczeństwa i prawników.

“Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu wadliwych nominacji sędziów. Czy polskie sądy są niezależne?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst