III KK 363/26Uchylenie wyroku nakazowego brak znamion oszustwa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść N.W. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 2 stycznia 2026 r., sygn. akt II K 900/25. Sąd Rejonowy uznał oskarżoną za winną popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo) i wymierzył jej karę 5 miesięcy ograniczenia wolności oraz obowiązek naprawienia szkody w kwocie 500 zł. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na niesłusznym przyjęciu, że wina i okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, co pozwoliło na wydanie wyroku nakazowego. Głównym zarzutem było pominięcie w opisie czynu znamienia wprowadzenia pokrzywdzonego w błąd lub wykorzystania jego błędu, co jest niezbędne do kwalifikacji czynu jako oszustwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Podkreślono, że możliwość wydania wyroku nakazowego wymaga, aby materiał dowodowy nie budził wątpliwości co do wszystkich znamion czynu. W tej sprawie brakowało kluczowego znamienia oszustwa, co uniemożliwiało skazanie w trybie nakazowym. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując, że sprawa powinna być rozpoznana na zasadach ogólnych, aby sąd pierwszej instancji mógł zbadać realizację wszystkich znamion przestępstwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaNaruszenie przepisów o postępowaniu nakazowym, wymogi formalne wyroku nakazowego, znamiona przestępstwa oszustwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji wydania wyroku nakazowego w sprawie o oszustwo, gdzie opis czynu był wadliwy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można wydać wyrok skazujący w postępowaniu nakazowym, gdy opis czynu nie zawiera wszystkich znamion przestępstwa, w szczególności znamienia wprowadzenia w błąd lub wykorzystania błędu pokrzywdzonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku skazującego w postępowaniu nakazowym jest niedopuszczalne, jeśli opis czynu nie zawiera wszystkich znamion danego przestępstwa.
Uzasadnienie
Postępowanie nakazowe wymaga, aby materiał dowodowy nie budził wątpliwości co do winy i okoliczności czynu, w tym co do realizacji wszystkich znamion przestępstwa. Brak kluczowego znamienia oszustwa (wprowadzenie w błąd lub wykorzystanie błędu) uniemożliwia zastosowanie tego trybu.
Czy wyrok nakazowy wydany bez pełnego opisu znamion przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to rażące naruszenie przepisów, mające istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Naruszenie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. poprzez wydanie wyroku nakazowego mimo braku pewności co do wszystkich znamion czynu jest rażącym uchybieniem, które godzi również w zasadę nullum crimen sine lege (art. 1 § 1 k.k.).
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N.W. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| M.C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 500 § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wydania wyroku nakazowego zachodzi tylko wtedy, gdy materiał dowodowy nie budzi wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oskarżonego, w tym co do realizacji wszystkich znamion zarzucanego czynu.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa wymaga wprowadzenia w błąd lub wykorzystania błędu pokrzywdzonego, co skutkuje niekorzystnym rozporządzeniem mieniem.
Pomocnicze
k.p.k. art. 504 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Opis czynu w wyroku nakazowym musi zawierać wszystkie znamiona przypisanego występku.
k.k. art. 37a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 34 § 1, § 1a pkt 1, § 2
Kodeks karny
k.k. art. 35 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody.
k.k. art. 1 § 1
Kodeks karny
Zasada nullum crimen sine lege.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opis czynu w wyroku nakazowym nie zawierał wszystkich znamion przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., w szczególności braku wskazania na wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd lub wyzyskanie jego błędu. • Wydanie wyroku nakazowego w sytuacji, gdy wina i okoliczności czynu budzą wątpliwości co do jego kwalifikacji prawnej, stanowi rażące naruszenie przepisów k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego • niekorzystne rozporządzenie mieniem w kwocie 500 zł M.C. poprzez wpłacenie przez wymienioną zaliczki na poczet rezerwacji miejsc noclegowych • nie ujęto wszystkich znamion przypisanego oskarżonej występku oszustwa z art. 286 § 1 k.k., ponieważ nie wskazano, aby niekorzystne rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzonego nastąpiło w wyniku wprowadzenia go w błąd przez sprawcę, albo w wyniku wyzyskania błędu pokrzywdzonego lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania • nie jest rzeczą przystającą sędziemu wydanie wyroku skazującego, gdy czyn nie stanowi przestępstwa
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący
Jarosław Matras
sprawozdawca
Waldemar Płóciennik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów o postępowaniu nakazowym, wymogi formalne wyroku nakazowego, znamiona przestępstwa oszustwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania wyroku nakazowego w sprawie o oszustwo, gdzie opis czynu był wadliwy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet w sprawach o pozornie niewielkiej wartości. Podkreśla znaczenie precyzji w opisie czynu i stosowaniu trybów szczególnych.
“Błąd w opisie czynu kosztował wyrok nakazowy – Sąd Najwyższy przypomina o podstawach postępowania karnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.