III KK 363/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)
SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie N.W.
skazanej za czyn z art. 286 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 23 września 2026 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim
z dnia 2 stycznia 2026 r., sygn. akt II K 900/25,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu
w Ostrowcu Świętokrzyskim do ponownego rozpoznania.
Jarosław Matras Kazimierz Klugiewicz Waldemar Płóciennik
UZASADNIENIE
N.W. została oskarżona, o to, że: „w dniu 26 czerwca 2025 r. w miejscowości
O., w woj. […], dokonała w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzenia do
III KK 363/26
2
niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 500 zł M.C. poprzez wpłacenie
przez wymienioną zaliczki na poczet rezerwacji miejsc noclegowych w domu
letniskowym w miejscowości M.”, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.
Wyrokiem nakazowym z dnia 2 stycznia 2026 r., sygn. akt II K 900/25, Sąd
Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim oskarżoną N.W. uznał „za winną popełnienia
czynu zarzucanego jej aktem oskarżenia, stanowiącego wykroczenie z art. 286 § 1
k.k. i za to na podstawie w/w przepisu skazuje ją, zaś na podstawie art. 286 § 1 k.k.
w zw. z art. 37a § 1 k.k. i w zw. z art. 34 § 1, § 1a pkt 1, § 2 k.k. i art. 35 § 1 k.k.
wymierzył jej karę 5 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu
nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w
stosunku miesięcznym.” Nadto na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonej
N.W. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przypisanym jej
występkiem poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej M.C. kwoty 500 złotych.
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 20 stycznia 2026 r.
Kasację w tej sprawie na niekorzyść skazanej wniósł Prokurator Generalny,
który zaskarżając przywołany wyrok nakazowy w całości, zarzucił temu orzeczeniu:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego
procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na niesłusznym
przyjęciu, że wina oskarżonej i okoliczności zarzucanego jej przestępstwa nie budzą
wątpliwości, a tym samym istnieją przesłanki do rozpoznania sprawy w postępowaniu
nakazowym, mimo iż opis czynu zarzucanego N.W. nie zawierał kompletu znamion
odpowiadających przyjętej kwalifikacji z art. 286 § 1 k.k., co doprowadziło do wydania
na posiedzeniu skazującego wyroku nakazowego za czyn, w którego opisie, z
rażącym naruszeniem art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k., nie ujęto wszystkich znamion
przypisanego oskarżonej występku oszustwa z art. 286 § 1 k.k., ponieważ nie
wskazano, aby niekorzystne rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzonego
nastąpiło w wyniku wprowadzenia go w błąd przez sprawcę, albo w wyniku
wyzyskania błędu pokrzywdzonego lub niezdolności do należytego pojmowania
przedsiębranego działania, co było niezbędne do wydania wyroku skazującego za
popełnienie wskazanego występku.”
III KK 363/26
3
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w całości i
przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim do
ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, że wydanie wyroku
skazującego w trybie nakazowym nastąpiło z rażącym i mającym istotnym wpływ na
treść wyroku naruszeniem przepisów wskazanych w kasacji.
Zgodnie z treścią art. 500 § 1 i 3 k.p.k. możliwość wydania wyroku nakazowego
zachodzi wówczas, gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na
stwierdzenie, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.
Wskazana w art. 500 § 3 k.p.k. przesłanka braku wątpliwości obejmuje nie tylko
ustalenia w zakresie sprawstwa czynu, ale wszelkich okoliczności mających wpływ
na dokonanie jego właściwej oceny prawnej, w tym co do tak zasadniczej kwestii, jak
realizacja przez oskarżonego wszystkich znamion zarzuconego mu czynu,
wymienionych w konkretnym przepisie typizującym dane przestępstwo (por. np.
wyroki SN: z dnia 27 kwietnia 2021 r., V KK 374/20; z dnia 2 marca 2022 r., IV KK
22/22; z dnia 25 kwietnia 2022 r., II KK 158/22).
W przedmiotowej sprawie ta przesłanka w sposób oczywisty nie wystąpiła, skoro w
opisie czynu nie ujęto wszystkich znamion czynu zabronionego z art. 286 § 1 k.k.
Pominięto bowiem wskazanie, że niekorzystne rozporządzenie mieniem przez
pokrzywdzoną nastąpiło w wyniku wprowadzenia jej w błąd przez sprawcę, albo w
wyniku wyzyskania błędu pokrzywdzonej lub niezdolności do należytego pojmowania
przedsiębranego działania. W sytuacji, gdy przypisany czyn nie wyczerpuje znamion
przestępstwa, nie może dojść do skazania w żadnym trybie, a zatem także w trybie
wyroku nakazowego. Skierowanie sprawy w tym trybie na posiedzenie świadczy o
braku jakiejkolwiek analizy akt sprawy i co najważniejsze zarzutu postawionego w
akcie oskarżenia. Nie jest rzeczą przystającą sędziemu wydanie wyroku
skazującego, gdy czyn nie stanowi przestępstwa. Uchybienie to jest niewątpliwie
rażące i godzi nie tylko we wskazany przepis art. 500 § 1 i 3 k.p.k., ale także w zasadę
wyrażoną w art. 1 § 1 k.k.
III KK 363/26
4
Sprawa ta powinna zatem zostać rozpoznana na zasadach ogólnych, tak aby w toku
tego postępowania sąd pierwszej instancji rozważył, czy zebrane w sprawie dowody
pozwalają na ustalenie zrealizowania czynności wykonawczych przestępstwa
oszustwa z art. 286 § 1 k.k. i mógł ewentualnie dokonać odpowiedniej korekty w
opisie czynu.
Z tego powodu konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Jarosław Matras Kazimierz Klugiewicz Waldemar Płóciennik
[WB]
[a.ł]Pełny tekst orzeczenia
III KK 363/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.