III KK 314/25Uchylenie wyroku sądu okręgowego przekazanie do ponownego rozpoznania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę oraz Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt II Ka 133/24, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 374/19. Sprawa pierwotnie dotyczyła oskarżonego J.H., skazanego za przestępstwo z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. (sprowadzenie pożaru) i inne. Sąd Rejonowy wymierzył karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz orzekł środki kompensacyjne. Apelacje od tego wyroku złożyli obrońca, prokurator i pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w części dotyczącej nawiązki na rzecz jednego z pokrzywdzonych oraz w zakresie obowiązku naprawienia szkody na rzecz P. S.A., a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy. Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wnieśli obrońca skazanego oraz Prokurator Generalny. Obrońca zarzucił nienależytą obsadę Sądu Okręgowego z uwagi na udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z 2017 r., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Prokurator Generalny zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w zakresie kontroli odwoławczej i rozważenia zarzutów dotyczących obowiązku naprawienia szkody. Sąd Najwyższy uznał kasację obrońcy za zasadną, stwierdzając, że udział sędziego powołanego w trybie budzącym wątpliwości co do niezależności i bezstronności sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Powołując się na uchwałę trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz orzecznictwo ETPCz, Sąd Najwyższy stwierdził, że sędzia X. Y. był powoływany w warunkach budzących wątpliwości. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Rozpoznanie kasacji Prokuratora Generalnego stało się przedwczesne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu z uwagi na sposób powołania sędziego.
Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z powołaniami sędziowskimi w Polsce po zmianach w ustawie o KRS.
Zagadnienia prawne (1)
Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział w składzie sądu sędziego powołanego w trybie budzącym wątpliwości co do niezależności i bezstronności sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, zgodnie z którymi sędziowie powołani w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. mogą nie spełniać standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. W analizowanej sprawie sędzia X. Y. był powoływany w warunkach budzących wątpliwości, co potwierdziły wcześniejsze orzeczenia Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.H. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| P. S.A. Oddział w K. | spółka | pokrzywdzony |
| M.M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| D.C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| D.P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Z.S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| S.P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| D.L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| V.M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| J.M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| E.R. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. Sp. jawna J.K. i wspólnicy | spółka | pokrzywdzony |
| L.B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| W.O. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| T. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| A.M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| P.W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| S.Ł. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| G.Ż. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| J.Ż. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| R.S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M.K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| E.C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| H.K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M.S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| A.N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| R.V. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Robert Tarsalewski | inne | Prokurator Prokuratury Krajowej |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 163 § 1 pkt 1
Kodeks karny
u.o.z.i.o.z. art. 108 § ust. 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
u.s.n. art. 87 § ust. 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 415 § § 1 zd. 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.p. art. 4 § ust. 1a w zw. z ust. 1
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej
rozp. MSWiA art. 4 § ust. 1 pkt 2 i § 34 ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada Sądu Okręgowego w Przemyślu z uwagi na udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
nie ulega wątpliwości, że za taką oceną zarzutu tej kasacji przemawia przede wszystkim potrzeba zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, ustanowionego ustawą • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu z uwagi na sposób powołania sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z powołaniami sędziowskimi w Polsce po zmianach w ustawie o KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i sposobem powoływania sędziów, co ma szerokie znaczenie dla społeczeństwa i prawników.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu wadliwego składu sędziowskiego – kluczowa decyzja dla niezależności sądownictwa.”
Dane finansowe
nawiązka: 200 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.