Orzeczenie · 2025-10-29

III KK 166/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-10-29
SNKarneinneWysokanajwyższy
kasacjanienależyta obsada sąduasesor sądowyniezawisłość sędziowskabezstronnośćKodeks postępowania karnegoKonstytucja RPEuropejska Konwencja Praw Człowieka

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju skazujący skazanego za czyn z art. 160 § 3 k.k. (nieumyślne spowodowanie zagrożenia życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu). Kasacja zarzucała rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, w tym art. 41 k.p.k. w zw. z art. 40 k.p.k. i art. 45 Konstytucji oraz art. 6 EKPC, wskazując na orzekanie przez asesora sądowego, który następnie uzyskał status sędziego, co miało naruszać standardy niezawisłości i bezstronności sądu. Obrońca podnosił również zarzuty dotyczące nienależytego rozważenia zarzutów apelacji przez Sąd Okręgowy oraz wadliwej oceny dowodów przez Sąd I instancji. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że w przypadku kary grzywny, podstawy kasacyjne są ograniczone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k., a część zarzutów obrońcy wykraczała poza te ramy. Sąd Najwyższy nie stwierdził zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu), wskazując, że sędzia X.Y. uzyskała status sędziego w toku postępowania, a jej powołanie, mimo wadliwej procedury nominacyjnej, nie naruszało minimalnego standardu niezależności i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Sąd Najwyższy odwołał się do swojej wcześniejszej uchwały połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA-I-4110-1/20) oraz uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), zgodnie z którymi nie każdy sędzia powołany po 17 stycznia 2018 r. jest automatycznie uznawany za nienależycie obsadzony. Sąd Najwyższy nie znalazł również podstaw do stwierdzenia, że sąd z udziałem sędzi X.Y. nie spełniał minimalnych standardów niezależności i bezstronności, a także odnotował, że w podobnych sprawach z jej udziałem nie stwierdzono nienależytej obsady. Kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwych procedur nominacyjnych oraz ograniczeń podstaw kasacyjnych w sprawach o karę grzywny.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd orzekający z udziałem asesora sądowego, który następnie uzyskał status sędziego, może być uznany za nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sędzia uzyskał nominację zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jego niezawisłość i bezstronność nie zostały naruszone w konkretnych okolicznościach sprawy, nawet jeśli procedura nominacyjna budziła wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do swojej uchwały połączonych Izb (BSA-I-4110-1/20) i uchwały składu siedmiu sędziów (I KZP 2/22), zgodnie z którymi wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie nienależytej obsady sądu. Kluczowe jest badanie, czy w konkretnych okolicznościach naruszono standardy niezawisłości i bezstronności. W przypadku sędzi X.Y., mimo wątpliwości co do procedury, nie stwierdzono naruszenia tych standardów, a jej powołanie na stanowisko sędziego nastąpiło po spełnieniu wymogów formalnych i pozytywnych ocenach.

Czy zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa procesowego, inne niż bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k., mogą być rozpoznane w kasacji od wyroku skazującego na karę grzywny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku skazania na karę grzywny, podstawy kasacyjne są ograniczone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k., wskazując, że podniesienie zarzutu wystąpienia uchybienia z art. 439 k.p.k. nie przełamuje ograniczenia przewidzianego w art. 523 § 2 k.p.k. Oznacza to, że wymierzenie oskarżonemu kary typu wolnościowego (w tym grzywny) nie uprawnia obrońcy do podnoszenia w kasacji innych zarzutów, niemających charakteru bezwzględnych podstaw odwoławczych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A.K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (17)

Główne

k.k. art. 160 § § 3

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 169

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 87 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Kara grzywny ogranicza podstawy kasacyjne do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. • Nie stwierdzono nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Sędzia X.Y. spełniała minimalne standardy niezależności i bezstronności. • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, inne niż bezwzględne przyczyny odwoławcze, są niedopuszczalne w kasacji od wyroku skazującego na grzywnę.

Odrzucone argumenty

Nienależyta obsada sądu z powodu orzekania przez asesora sądowego. • Rażąca obraza przepisów prawa procesowego, w tym art. 41 k.p.k. w zw. z art. 40 k.p.k., art. 45 Konstytucji i art. 6 EKPC. • Nienależyte rozważenie zarzutów apelacji przez Sąd Okręgowy. • Wadliwa ocena dowodów przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście bezzasadna • podstawy kasacyjne były zawężone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. • nie przełamuje ograniczenia przewidzianego w art. 523 § 2 k.p.k. • nie stwierdził, aby w sprawie zaistniała sygnalizowana w pierwszej części zarzutu kasacji bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • nie można stwierdzić, że sąd z udziałem SSR X.Y. nie spełniał minimalnego standardu niezależności i bezstronności.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwych procedur nominacyjnych oraz ograniczeń podstaw kasacyjnych w sprawach o karę grzywny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii nienależytej obsady sądu i wadliwych procedur nominacyjnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Czy sędzia powołany w wadliwej procedurze może orzekać? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst