Orzeczenie · 2026-02-18

III FSK 866/25Oddalenie skargi kasacyjnej egzekucja świadczeń pieniężnych 13

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-18
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnamajątek wspólnyzarzutystrona postępowanialegitymacja procesowaprawo procesoweNSASKOWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. M., małżonka zobowiązanego, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych. Kluczowym zagadnieniem spornym było ustalenie, czy małżonek zobowiązanego, odpowiadający majątkiem wspólnym, posiada legitymację do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca kasacyjnie argumentowała, że powinna być traktowana jako strona postępowania, powołując się na ogólną definicję strony z Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym definicję zobowiązanego (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) oraz przepisy dotyczące sprzeciwu małżonka zobowiązanego (art. 27e-27h u.p.e.a.), uznał te argumenty za niezasadne. Sąd podkreślił, że ustawa ta wprowadziła odrębny środek ochrony dla małżonka zobowiązanego w postaci sprzeciwu dotyczącego egzekucji z majątku wspólnego, który nie jest tożsamy z zarzutami przysługującymi wyłącznie zobowiązanemu. W związku z tym, skarżącej nie przysługiwało prawo do wniesienia zarzutów ani zażalenia na postanowienie w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów jej małżonka. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił brak legitymacji skarżącej do wniesienia zażalenia. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz rozróżnienie tych uprawnień od sprzeciwu małżonka zobowiązanego dotyczącego majątku wspólnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małżonka zobowiązanego w kontekście egzekucji z majątku wspólnego. Interpretacja przepisów u.p.e.a. dotyczących legitymacji procesowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy małżonek zobowiązanego, odpowiadający majątkiem wspólnym, posiada legitymację do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, małżonek zobowiązanego nie posiada legitymacji do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje dla niego odrębny środek ochrony w postaci sprzeciwu dotyczącego egzekucji z majątku wspólnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że definicja zobowiązanego w u.p.e.a. jest ścisła i ogranicza prawo do zarzutów tylko do podmiotu wskazanego jako zobowiązany w tytule wykonawczym. Wprowadzenie art. 27e-27h u.p.e.a. dotyczących sprzeciwu małżonka zobowiązanego potwierdza, że jest to odrębny środek prawny, a nie rozszerzenie uprawnień zobowiązanego.

Czy ogólna definicja strony z Kodeksu postępowania administracyjnego może być stosowana w sposób rozszerzający do określenia strony w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sytuacji gdy ustawa szczególna (u.p.e.a.) precyzyjnie określa krąg podmiotów legitymowanych do wniesienia zarzutów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ogólna definicja strony z art. 28 k.p.a. ma zastosowanie w sposób ograniczony, gdy ustawa szczególna (u.p.e.a.) jednoznacznie określa podmiot legitymowany do wniesienia środków prawnych, takich jak zarzuty.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że definicja legalna zawarta w ustawie szczególnej determinuje znaczenie pojęcia w ramach tej ustawy. W przypadku u.p.e.a., prawo do zarzutów jest ściśle powiązane z definicją zobowiązanego, co ogranicza stosowanie ogólnych przepisów k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 1a § pkt 20

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja 'zobowiązanego' jest ścisła i obejmuje tylko osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które nie wykonały obowiązku. Małżonek zobowiązanego nie jest nim w rozumieniu tego przepisu, chyba że sam jest zobowiązanym.

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten określa podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które przysługują zobowiązanemu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27e

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje prowadzenie egzekucji z majątku osobistego zobowiązanego i majątku wspólnego.

u.p.e.a. art. 27f

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa sprzeciw przysługujący małżonkowi zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 27g

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa prawa przysługujące małżonkowi zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 27h

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa skutki prawne oddalenia lub uznania sprzeciwu małżonka zobowiązanego.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna definicja strony, która ma ograniczone zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, gdy ustawa szczególna precyzuje legitymację.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 254 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość sądu do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżąca kasacyjnie jest stroną postępowania egzekucyjnego, ponieważ odpowiada majątkiem wspólnym. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i przepisami u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że skarżone postanowienie było obarczone naruszeniem prawa materialnego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych na niekorzyść skarżącej. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z przepisami u.p.e.a., poprzez zaaprobowanie błędnego poglądu prawnego o braku statusu strony. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. poprzez błędne oddalenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

legitymacja do złożenia zarzutu przysługuje zawsze małżonkowi zobowiązanego w przypadku skierowania egzekucji do majątku wspólnego • skoro małżonek zobowiązanego odpowiadający majątkiem wspólnym nie jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1a § 1 pkt 20 u.p.e.a., to nie przysługują mu uprawnienia zarezerwowane wyłącznie dla zobowiązanego • zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia, który przysługuje zobowiązanemu • nie jest w związku z tym dopuszczalne nadawanie tym samym wyrazom, czy wyrażeniom w obrębie danego aktu prawnego znaczeń odmiennych, niż wynikające z definicji legalnej w nim zamieszczonej • ustawa wprowadziła na potrzeby postępowania egzekucyjnego definicję zobowiązanego • sprzeciw małżonka zobowiązanego jest swoistym środkiem zaskarżenia, służącym małżonkowi zobowiązanego do obrony przed egzekucją z majątku wspólnego • małżonek zobowiązanego uczestniczy na prawach zobowiązanego jedynie w egzekucji z majątku wspólnego, nie zaś w całym postępowaniu egzekucyjnym

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz rozróżnienie tych uprawnień od sprzeciwu małżonka zobowiązanego dotyczącego majątku wspólnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małżonka zobowiązanego w kontekście egzekucji z majątku wspólnego. Interpretacja przepisów u.p.e.a. dotyczących legitymacji procesowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla małżonków zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym, wyjaśniając kluczowe różnice między zarzutami a sprzeciwem.

“Czy małżonek odpowiada za długi wspólnika? Kluczowe rozróżnienie w egzekucji administracyjnej.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst