Orzeczenie · 2026-01-28

III FSK 851/25Oddalenie skargi kasacyjnej egzekucja świadczeń pieniężnych

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-28
NSAPodatkoweWysokansa
postępowanie egzekucyjneegzekucja administracyjnawierzytelnościzajęcieprzyszłe wierzytelnościprawo podatkoweskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez M. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 71a § 9 i art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Kwestionowała możliwość zajęcia wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, argumentując, że art. 89 § 2 zd. 2 u.p.e.a. pozwala na zajęcie wierzytelności przyszłych tylko z umów już istniejących w momencie doręczenia zawiadomienia o zajęciu. Spółka zarzucała również naruszenia przepisów postępowania, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organy i wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty procesowe są niezasadne, a uzasadnienie WSA spełnia wymogi kontroli instancyjnej. Odnosząc się do prawa materialnego, NSA potwierdził, że zgodnie z art. 89 § 2 zd. 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, ale powstaną po jego dokonaniu z tytułu tych dostaw, robót i usług. Sąd podkreślił, że przepis ten nie wymaga istnienia choćby jednej wierzytelności na dzień zajęcia ani istnienia stosunku prawnego w dniu zajęcia, a jedynie, aby przyszłe wierzytelności były należne z tytułu dostaw, robót i usług. W ocenie NSA, spółka bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętych wierzytelności, co uzasadniało wydanie postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie skuteczności zajęcia przyszłych wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet jeśli umowy zostały zawarte po dacie zajęcia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług jest skuteczne wobec wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, ale powstały po jego dokonaniu z tytułu tych dostaw, robót i usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, ale powstaną po jego dokonaniu z tytułu tych dostaw, robót i usług.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 89 § 2 zd. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzależnia możliwości zajęcia przyszłych wierzytelności od istnienia choćby jednej wierzytelności na dzień zajęcia lub istnienia stosunku prawnego w dniu zajęcia. Istotne jest jedynie, aby przyszłe wierzytelności były należne z tytułu dostaw, robót i usług.

Czy organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania (art. 6, 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych?

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji zachowały standardy prowadzenia postępowania dowodowego, a ustalenia faktyczne zostały słusznie zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Skarżąca kasacyjnie nie wskazała konkretnych dowodów uzasadniających inny stan faktyczny. Skuteczne zarzucenie naruszenia art. 80 k.p.a. wymaga wykazania uchybienia zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, a nie jedynie przekonania o innej doniosłości dowodów.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (sporządzenie go w sposób uproszczony, ogólnikowy, nieścisły)?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie zawiera uchybień uniemożliwiających kontrolę instancyjną, jest zgodne z sentencją i w wystarczający sposób odnosi się do podstawy faktycznej i prawnej.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku WSA poddaje się kontroli NSA, wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia i nie jest lakoniczne ani nielogiczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. sp. z o.o.

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 71a § § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określenie wysokości nieprzekazanej kwoty, gdy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od jej przekazania.

u.p.e.a. art. 89 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności przyszłe, które nie istniały w chwili zajęcia, ale powstaną po jego dokonaniu z tytułu tych dostaw, robót i usług.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. przez błędne przyjęcie podstaw do jego zastosowania, gdy organy nie udowodniły istnienia wierzytelności lub stosunku prawnego w chwili zajęcia. • Naruszenie art. 89 § 2 zd. 2 u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu skuteczności zajęcia względem wierzytelności przyszłych z umów zawartych po dacie zajęcia. • Niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i błędne zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organy art. 6, 7, 77, 80 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. (brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy). • Naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie samodzielnej kontroli zaskarżonego postanowienia i powtórzenie argumentacji strony przeciwnej. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uproszczony, ogólnikowy i nieścisły.

Godne uwagi sformułowania

Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. • Pojęcie 'bezpodstawnie uchyla się' oznacza tyle, co 'bez podstawy prawnej'. • Wynikające z treści przytoczonych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego standardy prowadzenia postępowania dowodowego zostały w sprawie zachowane przez organy administracji, a poczynione ustalenia faktyczne słusznie zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji.

Skład orzekający

Wojciech Stachurski

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności zajęcia przyszłych wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet jeśli umowy zostały zawarte po dacie zajęcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej – możliwości zajęcia przyszłych wierzytelności, co ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i organów egzekucyjnych.

“Czy komornik może zająć pieniądze, których jeszcze nie zarobiłeś? NSA wyjaśnia zasady egzekucji przyszłych wierzytelności.”

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst