Orzeczenie · 2026-02-17

III FSK 771/25Oddalenie skargi kasacyjnej w sprawie egzekucji swiadczen pienieznych 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-17
NSAPodatkoweWysokansa
postępowanie egzekucyjneegzekucja administracyjnamajątek wspólnyzarzutyzażalenielegitymacja procesowazobowiązanymałżonek zobowiązanegoNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez M.M. na postanowienie Prezydenta o oddaleniu zarzutów jej małżonka w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej podatku od nieruchomości. WSA we Wrocławiu podzielił stanowisko SKO, wskazując, że prawo do wniesienia zarzutów i zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów przysługuje wyłącznie zobowiązanemu, a nie jego małżonkowi, nawet jeśli egzekucja dotyczy majątku wspólnego. NSA w składzie orzekającym przychylił się do nowszego orzecznictwa, zgodnie z którym małżonek zobowiązanego, niebędący zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., nie ma legitymacji do wnoszenia zarzutów. Podkreślono, że ustawa wprowadziła odrębny środek ochrony dla małżonka – sprzeciw (art. 27f u.p.e.a.) – dotyczący egzekucji z majątku wspólnego, który nie może być utożsamiany z zarzutami przysługującymi zobowiązanemu. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona jako niezasadna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu legitymacji procesowej małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście możliwości wnoszenia zarzutów i zażaleń.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z majątku wspólnego i interpretacji przepisów u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym po zmianach wprowadzonych od 30 lipca 2020 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy małżonek zobowiązanego, w przypadku skierowania egzekucji administracyjnej do majątku wspólnego, posiada legitymację do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, małżonek zobowiązanego nie posiada legitymacji do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż definicja 'zobowiązanego' w u.p.e.a. nie obejmuje małżonka, a ustawa przewiduje dla niego odrębny środek ochrony w postaci sprzeciwu.

Uzasadnienie

NSA oparł się na definicji 'zobowiązanego' z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., która nie obejmuje małżonka. Podkreślono, że zarzuty są środkiem prawnym zarezerwowanym wyłącznie dla zobowiązanego. Ustawa wprowadziła od 30 lipca 2020 r. szczególne regulacje dotyczące małżonka zobowiązanego, w tym prawo do sprzeciwu (art. 27f u.p.e.a.), który służy obronie przed egzekucją z majątku wspólnego, ale nie jest tożsame z zarzutami.

Czy małżonek zobowiązanego, który nie jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy, ma prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego rozpatrującego zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, małżonek zobowiązanego nie ma legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego, ponieważ nie jest stroną postępowania w tym zakresie.

Uzasadnienie

Skoro małżonek zobowiązanego nie ma legitymacji do wniesienia zarzutów, to tym bardziej nie przysługuje mu prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie rozpatrujące te zarzuty. Legitymacja do wniesienia zażalenia jest pochodną legitymacji do wniesienia zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M.M. od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 1a § pkt 20

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja 'zobowiązanego' nie obejmuje małżonka zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje wyłącznie zobowiązanemu.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27f § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Małżonkowi zobowiązanego przysługuje prawo sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym.

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy zawiera pouczenie o prawie małżonka zobowiązanego do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym.

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowany przez organ do stwierdzenia braku legitymacji strony.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez WSA.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez WSA.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut niezastosowania przez WSA środków w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 254 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej powinien być złożony do WSA.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. przez niezastosowanie i bezzasadne oddalenie skargi, mimo naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. przez niezastosowanie i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez błędną interpretację braku legitymacji Skarżącej do wniesienia środka zaskarżenia. • Naruszenie art. 135 p.p.s.a. przez niezastosowanie i niepodjęcie przez sąd środków w celu usunięcia naruszenia prawa - art. 33 § 1 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

Skoro prawo wniesienia zarzutów służy zobowiązanemu, to również zobowiązany ma prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów. • Małżonek zobowiązanego nie jest więc uprawniony do wnoszenia zarzutów. Takie uprawnienia w dalszym ciągu zarezerwowane są wyłącznie dla zobowiązanego. • Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Skład orzekający

Paweł Borszowski

przewodniczący

Wojciech Stachurski

sprawozdawca

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu legitymacji procesowej małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście możliwości wnoszenia zarzutów i zażaleń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z majątku wspólnego i interpretacji przepisów u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym po zmianach wprowadzonych od 30 lipca 2020 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla małżonków zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym, wyjaśniając granice ich praw procesowych.

“Czy małżonek dłużnika może kwestionować egzekucję z majątku wspólnego? NSA wyjaśnia granice praw.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst