Orzeczenie · 2026-08-11

III FSK 682/25Uchylenie zabezpieczenia podatkowego brak wymagalności

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-08-11
NSAPodatkoweWysokansa
postępowanie zabezpieczająceegzekucja administracyjnazarzutywymagalnośćprawo podatkoweNSAWSApostanowienieuchylenie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Sprawa wywodziła się z zarzutów skarżącego dotyczących postępowania zabezpieczającego wszczętego na podstawie nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. WSA w Gdańsku uznał, że DIAS prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ decyzja wymiarowa została wyeliminowana z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że w postępowaniu zabezpieczającym, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, dopuszczalne jest wnoszenie zarzutów określonych w art. 33 u.p.e.a., w tym zarzutu braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.). NSA stwierdził, że DIAS błędnie umorzył postępowanie zamiast merytorycznie rozpatrzyć zarzut braku wymagalności, który został uznany za uzasadniony. Sąd nakazał DIAS ponowne rozpatrzenie sprawy, uwzględniając przy tym postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2021 r. (sygn. akt I FZ 249/21) o wstrzymaniu wykonania decyzji. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie DIAS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności i zakresu stosowania zarzutów z art. 33 u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym, a także obowiązek merytorycznego rozpatrzenia tych zarzutów przez organy administracji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w administracji i stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w tym kontekście.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu zabezpieczającym w administracji można stosować zarzuty z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności zarzut braku wymagalności obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzuty z art. 33 u.p.e.a. stosuje się odpowiednio w postępowaniu zabezpieczającym, a zarzut braku wymagalności obowiązku jest dopuszczalny.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu I u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym ma na celu wypełnienie luki prawnej i zapewnienie ochrony prawnej zobowiązanego. Zarzuty z art. 33 u.p.e.a. stanowią element tej ochrony, a ich stosowanie nie jest wyłączone przez specyfikę postępowania zabezpieczającego.

Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie zarzutów dotyczących postępowania zabezpieczającego, zamiast merytorycznie rozpatrzyć zarzut braku wymagalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej błędnie umorzył postępowanie zamiast merytorycznie rozpatrzyć zarzut braku wymagalności, uwzględniając przy tym wcześniejsze postanowienie NSA o wstrzymaniu wykonania decyzji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organ odwoławczy powinien był odnieść się merytorycznie do zarzutu braku wymagalności, a nie umarzać postępowanie. Konieczne jest ponowne zbadanie sprawy przez DIAS, z uwzględnieniem postanowienia NSA o wstrzymaniu wykonania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA w Gdańsku oraz postanowienie DIAS zostały uchylone. Sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez DIAS.

Przepisy (7)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § par. 2 pkt 1-6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 154 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Posłużenie się zabezpieczeniem egzekucyjnym uzasadnia obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję.

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nakaz "odpowiedniego" stosowania przepisów działu I u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym oznacza, że przepisy te mają zastosowanie z niezbędnymi modyfikacjami, podyktowanymi specyfiką postępowania zabezpieczającego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut braku wymagalności obowiązku w postępowaniu zabezpieczającym jest dopuszczalny i powinien być merytorycznie rozpatrzony. • Organ odwoławczy nie powinien umarzać postępowania w sprawie zarzutów, jeśli nie rozpatrzył ich merytorycznie. • Należy uwzględnić postanowienie NSA o wstrzymaniu wykonania decyzji przy rozpatrywaniu zarzutów dotyczących postępowania zabezpieczającego.

Godne uwagi sformułowania

Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu I u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym służyć ma wypełnieniu luki w zakresie zasad prowadzenia tego postępowania, w tym zasad ochrony prawnej zobowiązanego. • Zabezpieczenie to nie jest więc formą wykonania zobowiązania podatkowego, zwiększa jedynie gwarancję, że zobowiązanie podatkowe zostanie w przyszłości wykonane.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności i zakresu stosowania zarzutów z art. 33 u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym, a także obowiązek merytorycznego rozpatrzenia tych zarzutów przez organy administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w administracji i stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych i egzekucyjnych, nawet w kontekście zabezpieczeń. Pokazuje też, że sądy administracyjne dbają o ochronę praw strony w postępowaniu.

Zabezpieczenie podatkowe uchylone: Sąd Najwyższy przypomina o prawach strony w postępowaniu egzekucyjnym.

Dane finansowe

WPS: 780 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst