Orzeczenie · 2023-10-11

III FSK 590/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-10-11
NSApodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnaprzedawnieniezobowiązanie podatkoweskarga kasacyjnapostępowanie egzekucyjneNSAprawo podatkowedoręczeniaupomnienie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "Z." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo istotnych naruszeń przepisów postępowania podatkowego, a konkretnie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. przez niezasadne uznanie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wadliwe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia. Zarzucono również naruszenie art. 7 i 80 k.p.a. przez zaniechanie analizy art. 70c O.p. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Dodatkowo, skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. przez niezasadne uznanie prawidłowego zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. przez uznanie braku obowiązku doręczenia upomnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na związane z jej zakresem związanie podstawami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że kwestia przedawnienia była już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym i sądowym, a WSA prawidłowo uznał, że nie jest dopuszczalne odrębne rozpoznawanie tej kwestii w postępowaniu kasacyjnym. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznano za niezasadny, gdyż uzasadnienie WSA spełniało wymogi formalne. Odnosząc się do braku upomnienia, NSA stwierdził, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., egzekucja mogła być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy dotyczyła należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu, co miało miejsce w tej sprawie. Pozostałe kwestie uznano za wtórne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, prawidłowości doręczania pism procesowych w postępowaniu egzekucyjnym oraz zasad wszczynania egzekucji bez uprzedniego upomnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego bezpośrednio stronie, a nie pełnomocnikowi, skutkuje wadliwością tego doręczenia i w konsekwencji przedawnieniem zobowiązania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tej konkretnej sytuacji, ze względu na specyfikę postępowania i charakter dochodzonej należności, wadliwość doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia nie skutkowała przedawnieniem zobowiązania, a kwestia ta była już przedmiotem rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwestia przedawnienia i prawidłowości zawieszenia biegu terminu przedawnienia była już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym i sądowym, a WSA prawidłowo uznał, że nie jest dopuszczalne odrębne rozpoznawanie tej kwestii w postępowaniu kasacyjnym. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do podważenia merytorycznej treści uzasadnienia wyroku.

Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu, istnieje obowiązek doręczenia pisemnego upomnienia przed wszczęciem egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadkach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów, egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., zgodnie z którym egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Sąd uznał, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a odsetki jako należność uboczna dochodzona łącznie z należnością główną, dzielą jej los.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 15 § par 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Minister właściwy do spraw finansów publicznych został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 33 § par 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy prawidłowego zawieszenia biegu terminu przedawnienia poprzez zawiadomienie podatnika.

u.p.e.a. art. 33 § par 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy obowiązku doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 15 § par 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § par 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 183 § par 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § par 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

O.p. art. 70c

Ustawa Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. art. 2 § pkt 2

Określa należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie pomimo tego, że organy I i II instancji naruszyły w istotny sposób przepisy postępowania podatkowego, a mianowicie: art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., oraz w związku z art. 59 § 1 pkt 1 i art. 59 § 1 pkt. 3 u.p.e.a. poprzez niezasadne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. W istocie nieprawidłowo zawiadomiono skarżącą o zawieszeniu biegu przedawnienia, z uwagi na pominięcie przy doręczeniu zawiadomienia ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Doręczenie pisma stronie w sytuacji, gdy został ustanowiony pełnomocnik, nie wywołuje żadnego skutku procesowego. Zatem należy stwierdzić, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i egzekwowana należność przestała istnieć z mocy prawa, a mimo to postępowanie było dalej prowadzone, co jako takie nie powinno się ostać. Tym samym prowadzona egzekucja jest niedopuszczalna, a wystawiony tytuł wykonawczy został błędnie sporządzony; art. 7 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie dokonania dokładnej i rzetelnej analizy przepisów mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, tj. art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. […]

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w analizowanej sprawie nie występuje. • Wnoszący skargę kasacyjną wyznacza zatem zakres kontroli instancyjnej wskazując, które przepisy i z jakiego powodu zostały naruszone. • Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji strony wnoszącej skargę kasacyjną. • Zwalczanie zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ustaleń faktycznych oraz oceny prawnej nie mogło być skuteczne. • W przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu, kwota odsetek, jako należność uboczna - pochodna należności głównej, w przypadku gdy jest dochodzona łącznie z należnością główną, dzieli w postępowaniu egzekucyjnym losy należności głównej, co oznacza, że w tym przypadku nie było konieczności kierowania odrębnego upomnienia.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

przewodniczący

Mirella Łent

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, prawidłowości doręczania pism procesowych w postępowaniu egzekucyjnym oraz zasad wszczynania egzekucji bez uprzedniego upomnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, takich jak przedawnienie i doręczenia, które są istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.

Egzekucja podatkowa: Czy przedawnienie i brak upomnienia zawsze chronią dłużnika?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst