Orzeczenie · 2022-08-23

III FSK 4584/21Oddalenie skargi kasacyjnej zabezpieczenie podatkowe 21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-08-23
NSAPodatkoweŚredniansa
postępowanie egzekucyjnezabezpieczeniezobowiązania podatkoweskarga kasacyjnaNSAu.p.e.a.kontrola skarbowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki M. sp.k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego, w tym art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie go mimo kwestionowania zasadności zobowiązania, art. 160 § 1 u.p.e.a. poprzez dokonanie zabezpieczenia zmierzającego do wykonania kwestionowanego obowiązku, a także naruszenie art. 29 § 1 w zw. z art. 166b i art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a. z powodu braku przesłanek do wydania zarządzeń zabezpieczenia i niewskazania okoliczności utrudnienia egzekucji. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez pominięcie interesu spółki oraz art. 7 § 2 w zw. z art. 166b i art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zastosowanie zbędnego i uciążliwego środka egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna w zasadzie nie zawierała uzasadnienia do sformułowanych zarzutów, a przywołana argumentacja była adekwatna dla postępowania wymiarowego, nie zaś egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 45 § 1 u.p.e.a., sąd stwierdził, że spółka nie przedstawiła dowodów na brak istnienia egzekwowanego zobowiązania. W kwestii art. 160 § 1 u.p.e.a., NSA podkreślił, że postępowanie zabezpieczające ma na celu zapewnienie realnych gwarancji wyegzekwowania obowiązku w przyszłości, a zasada efektywności egzekucji musi być naczelna. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. i braku przesłanek do wydania zarządzeń zabezpieczenia, sąd uznał, że organy egzekucyjne wykazały wystarczające przesłanki do wydania zarządzenia zabezpieczenia, w tym możliwość udaremnienia lub utrudnienia egzekucji, a zastosowane środki nie były nadmiernie uciążliwe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku przedstawienia dowodów przez zobowiązanego w celu odstąpienia od czynności egzekucyjnych (art. 45 u.p.e.a.) oraz zasad prowadzenia postępowania zabezpieczającego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i nie odnosi się bezpośrednio do kwestii merytorycznych zobowiązania podatkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ egzekucyjny ma obowiązek odstąpić od czynności egzekucyjnych na podstawie art. 45 § 1 u.p.e.a., jeśli zobowiązany kwestionuje zasadność zobowiązania podatkowego, ale nie przedstawił dowodów na jego wykonanie, umorzenie lub nieistnienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie ma obowiązku odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany nie przedstawił dowodów uzasadniających jedną z przesłanek wskazanych w art. 45 § 1 u.p.e.a., a jedynie argumentuje zasadność swojego stanowiska.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 45 § 1 u.p.e.a. wymaga okazania dowodów uzasadniających jedną z przesłanek odstąpienia od czynności egzekucyjnych, a sam argumentacja spółki lub powołanie się na uzasadnienie innego wyroku nie jest wystarczające.

Czy postępowanie zabezpieczające może prowadzić do wykonania obowiązku, a jeśli nie, to jakie są jego granice w kontekście zapewnienia skuteczności egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postępowanie zabezpieczające nie może prowadzić do wykonania obowiązku, ale musi zapewniać realne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do jego wyegzekwowania, przy zachowaniu zasady najmniejszej uciążliwości dla zobowiązanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie zabezpieczające jest pomocnicze wobec egzekucyjnego, a zasada efektywności egzekucji musi być naczelna, aby cel zabezpieczenia, jakim jest stworzenie gwarancji zaspokojenia wierzyciela, nie został zniweczony.

Czy organ egzekucyjny prawidłowo ocenił istnienie przesłanek do wydania zarządzenia zabezpieczenia, w szczególności możliwość utrudnienia lub udaremnienia egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny prawidłowo ocenił istnienie przesłanek do wydania zarządzenia zabezpieczenia, w tym okoliczności świadczących o możliwości utrudnienia lub udaremnienia egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obawy o udaremnienie lub utrudnienie egzekucji muszą mieć charakter obiektywny i konkretny, a organy egzekucyjne w sposób wystarczający wykazały te przesłanki w stanie faktycznym sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. sp.k. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 45 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Okazuje się, że do odstąpienia od czynności egzekucyjnych nie wystarczy samo oświadczenie zobowiązanego, lecz niezbędne jest okazanie dowodów uzasadniających jedną z przesłanek wskazanych w przepisie. Katalog przesłanek jest zamknięty.

u.p.e.a. art. 160 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie zabezpieczające nie może prowadzić do wykonania obowiązku, ale musi zapewniać realne gwarancje jego wyegzekwowania w przyszłości. Zasada efektywności egzekucji jest naczelna.

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny ma obowiązek z urzędu kontrolować dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym formalną prawidłowość zarządzenia zabezpieczenia.

u.p.e.a. art. 156 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa treść zarządzenia zabezpieczenia, której brak uniemożliwia przystąpienie do zabezpieczenia.

u.p.e.a. art. 7 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zastosowany środek egzekucyjny powinien być jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, ale nie może niweczyć celu zabezpieczenia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada uwzględniania interesu społecznego i indywidualnego oraz zasada proporcjonalności.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania do organów państwa.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19...

Podstawa do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne z uwagi na sytuację pandemiczną.

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo kwestionowania zasadności zobowiązania. • Naruszenie art. 160 § 1 u.p.e.a. poprzez dokonanie zabezpieczenia zmierzającego do wykonania kwestionowanego obowiązku. • Naruszenie art. 29 § 1 w zw. z art. 166b i art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a. z powodu braku przesłanek do wydania zarządzeń zabezpieczenia. • Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez pominięcie interesu spółki. • Naruszenie art. 7 § 2 w zw. z art. 166b i art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zastosowanie zbędnego i uciążliwego środka egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

skarga ta w zasadzie nie zawiera uzasadnienia do sformułowanych zarzutów, natomiast przywołuje argumentację adekwatną dla postępowania wymiarowego, która w postępowaniu egzekucyjnym nie może być uwzględniona • do odstąpienia od czynności egzekucyjnych nie wystarczy samo oświadczenie zobowiązanego o wystąpieniu okoliczności wskazanych w dyspozycji tego przepisu. Niezbędne jest okazanie dowodów uzasadniających jedną z przesłanek odstąpienia od czynności egzekucyjnych • Postępowanie zabezpieczające nie może prowadzić do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, zapewniać jednak winno realne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do jego wyegzekwowania. • Zasada efektywności egzekucji musi być naczelną zasadą stosowania środków egzekucyjnych • obawy o udaremnienie lub utrudnienie egzekucji muszą mieć charakter obiektywny i mogą wynikać zarówno z oceny postępowania zobowiązanego w przeszłości, jak i z oceny jego postępowania w sprawie obowiązku będącego przedmiotem postępowania zabezpieczającego.

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący-sprawozdawca

Dominik Gajewski

sędzia

Mirella Łent

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku przedstawienia dowodów przez zobowiązanego w celu odstąpienia od czynności egzekucyjnych (art. 45 u.p.e.a.) oraz zasad prowadzenia postępowania zabezpieczającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i nie odnosi się bezpośrednio do kwestii merytorycznych zobowiązania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania egzekucyjnego w administracji, w tym ciężar dowodu po stronie zobowiązanego i cel postępowania zabezpieczającego, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.

Zabezpieczenie podatkowe: Kiedy organ musi odstąpić od egzekucji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst