Orzeczenie · 2026-02-23

III FSK 42/25Oddalenie skargi kasacyjnej zabezpieczenie podatkowe 67

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-23
NSAPodatkoweŚredniansa
postępowanie egzekucyjnezabezpieczeniezwolnienie spod zajęciarachunek bankowyinteres zobowiązanegointeres wierzycielauznanie administracyjneprawo podatkoweNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B.P.O. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością [...] sp.k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję odmawiającą zwolnienia spod zabezpieczenia środków pieniężnych spółki znajdujących się na rachunku depozytowym organu podatkowego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), a także naruszenie zasady proporcjonalności. Kwestionowano uznanie, że wypłata środków nie jest konieczna dla działalności gospodarczej i jest sprzeczna z interesem społecznym oraz podatnika. Spółka powoływała się na wcześniejsze orzeczenia NSA i WSA wskazujące na możliwość zwolnienia spod zabezpieczenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Sąd podkreślił, że art. 166a § 2 u.p.e.a. jest odpowiednikiem art. 13 § 1 u.p.e.a., a postępowanie w tym zakresie opiera się na uznaniu administracyjnym. Sąd wskazał, że wniosek o zwolnienie nie jest środkiem zaskarżenia i nie służy kwestionowaniu podstaw zabezpieczenia. Podkreślono, że ochrona ważnego interesu zobowiązanego nie może udaremnić skutecznej egzekucji. NSA stwierdził również, że przywołany przez spółkę wyrok NSA z dnia 22 listopada 2023 r. (sygn. akt I FSK 247/23) nie miał wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż podstawa prawna zarządzenia zabezpieczenia nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły przesłankę "ważnego interesu zobowiązanego", biorąc pod uwagę brak innego majątku spółki i konieczność zabezpieczenia należności Skarbu Państwa. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia spod zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, znaczenie uznania administracyjnego, ograniczenia wniosku o zwolnienie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku innego majątku spółki i wniosku o zwolnienie środków na rachunku depozytowym organu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ egzekucyjny może odmówić zwolnienia spod zabezpieczenia środków pieniężnych na rachunku depozytowym organu podatkowego, jeśli spółka argumentuje, że są one niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny może odmówić zwolnienia, jeśli nie zaistniał ważny interes zobowiązanego przeważający nad interesem wierzyciela, a zwolnienie mogłoby udaremnić cel egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 166a § 2 u.p.e.a. opiera się na uznaniu administracyjnym, a wniosek o zwolnienie nie jest środkiem zaskarżenia. Ochrona interesu zobowiązanego nie może prowadzić do niemożliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji. Brak innego majątku spółki i konieczność zabezpieczenia należności Skarbu Państwa przemawiały za odmową zwolnienia.

Czy wyrok NSA uchylający decyzję zabezpieczającą w innej sprawie ma wpływ na ocenę zasadności odmowy zwolnienia spod zabezpieczenia w obecnej sprawie, gdy podstawa prawna zarządzenia zabezpieczenia nie została wyeliminowana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok uchylający decyzję zabezpieczającą w innej sprawie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, jeśli podstawa prawna zarządzenia zabezpieczenia w danej sprawie nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż przywołany wyrok NSA nie wyeliminował z obrotu prawnego decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowiącej podstawę prawną zarządzenia zabezpieczenia, a zatem nie miał wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną B.P.O. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] sp.k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1453/24.

Przepisy (40)

Główne

u.p.e.a. art. 13 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten opiera się na uznaniu administracyjnym, pozwalającym organowi na zwolnienie składników majątkowych zobowiązanego spod egzekucji z ważnych powodów. Przesłanka "ważnego interesu prawnego" jest zwrotem ocennym, wymagającym odniesienia do zobiektywizowanych kryteriów i wartości aksjologicznych systemu postępowania egzekucyjnego. Ochrona tego interesu nie może udaremnić skutecznej egzekucji.

u.p.e.a. art. 166a § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten stanowi odpowiednik art. 13 § 1 u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym, przewidując możliwość zwolnienia spod zabezpieczenia składników majątkowych zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 13 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 166 § a § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten stanowi podstawę do odesłania do odpowiedniego stosowania regulacji z działu I ustawy, w tym art. 17 § 1 i art. 13 u.p.e.a.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.e.a. art. 166 § b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 17 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145a § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Karta Praw Podstawowych UE art. 49 § ust. 3

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

EKPC art. 6

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Karta Praw Podstawowych art. 49 § ust. 3

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 13 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. zamiast art. 166a § 2 u.p.e.a. • Błędna wykładnia art. 166a § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że wypłata z zajętego rachunku nie jest konieczna dla działalności gospodarczej i jest sprzeczna z interesem społecznym oraz podatnika. • Przekroczenie granic uznania administracyjnego i wydanie rozstrzygnięć nieuwzględniających interesu społecznego i słusznego interesu spółki. • Wykreowanie pozanormatywnej przesłanki zwolnienia spod zabezpieczenia. • Błędne przyjęcie, że wskazania i ocena prawna wyrażona w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2023 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 247/23, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Ochrona ważnego interesu zobowiązanego nie może doprowadzić do sytuacji, w której niemożliwe będzie przeprowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej. • Wniosek o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. jest środkiem prawnym mającym służyć ochronie interesów zobowiązanego. Nie jest to jednak środek zaskarżenia za pomocą którego zobowiązany może podważyć czynności egzekucyjne lub zabezpieczające. • To Skarżąca decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej powinna uwzględniać ryzyko wystąpienia trudności finansowych z tą działalnością związanych.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

przewodniczący sprawozdawca

Anna Dalkowska

członek

Anna Sokołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia spod zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, znaczenie uznania administracyjnego, ograniczenia wniosku o zwolnienie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku innego majątku spółki i wniosku o zwolnienie środków na rachunku depozytowym organu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej. Choć nie zawiera nietypowych faktów, interpretacja przepisów jest istotna dla przedsiębiorców.

Czy środki na rachunku depozytowym organu podatkowego mogą być zablokowane, gdy firma potrzebuje ich na bieżącą działalność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst