Orzeczenie · 2026-09-29

III FSK 219/26Uchylenie wyroku WSA egzekucja świadczeń pieniężnych 4

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-29
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnapostępowanie egzekucyjnedoręczeniapełnomocnikskarga kasacyjnaNSAWSAprawo procesowezajęcie wierzytelności

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 29 września 2026 r. uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2025 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła skargi K.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 40 § 2 k.p.a. w związku z pominięciem pełnomocnika strony przy doręczeniach w postępowaniu egzekucyjnym. NSA uznał, że WSA nie przeprowadził należytej kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie pominięcia pełnomocnika, co jest istotnym naruszeniem przepisów, zwłaszcza w kontekście ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sąd kasacyjny podkreślił, że prawo do działania przez pełnomocnika ma charakter gwarancyjny i jest szczególnie istotne w egzekucji administracyjnej. Ponadto, NSA stwierdził, że WSA błędnie ograniczył zakres kontroli skargi na czynność egzekucyjną, nie badając kwestii przedmiotu zajęcia w kontekście jego wcześniejszego zajęcia w innym postępowaniu. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, roli pełnomocnika oraz zakresu kontroli skargi na czynność egzekucyjną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji oraz zasadności skargi na czynność egzekucyjną w kontekście zajęcia wierzytelności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pominięcie pełnomocnika strony w postępowaniu egzekucyjnym, w tym przy doręczeniach, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pominięcie pełnomocnika strony, zwłaszcza w postępowaniu egzekucyjnym, należy traktować jako błąd kwalifikowany, mogący skutkować wznowieniem postępowania, gdyż narusza prawo do obrony procesowej.

Uzasadnienie

Prawo do działania przez pełnomocnika ma charakter gwarancyjny. Organ egzekucyjny, po zgłoszeniu pełnomocnika, jest zobowiązany doręczać mu pisma i zapewnić udział w postępowaniu. Pominięcie pełnomocnika niweczy tę ochronę, co jest szczególnie istotne w egzekucji administracyjnej.

Czy w ramach skargi na czynność egzekucyjną można badać zasadność przedmiotu zajęcia, w szczególności czy nie został on już wcześniej zajęty w innym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji nie powinien wyłączać z zakresu kontroli skargi na czynność egzekucyjną badania przedmiotu zajęcia w kontekście jego wcześniejszego zajęcia w innym postępowaniu, jeśli organ egzekucyjny nie zbadał tej kwestii prawidłowo.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji nie skontrolował ustaleń organów dotyczących zarzutu 'podwójnego' zajęcia tych samych wierzytelności, pochopnie przyjmując, że organ rozpatrujący skargę w trybie art. 54 u.p.e.a. nie może badać przedmiotu zajęcia w kontekście jego wcześniejszego zajęcia. Sąd kasacyjny wskazał, że trudno wskazać inny tryb zgłaszania i rozpatrywania tego typu zastrzeżeń.

Czy w zawiadomieniu o zajęciu 'innej wierzytelności pieniężnej' konieczne jest wskazanie konkretnej wierzytelności i jej wysokości?

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakładają takiego obowiązku, co jest zgodne z możliwością zajmowania wierzytelności przyszłych.

Uzasadnienie

Żaden przepis u.p.e.a. ani wzór zawiadomienia nie wymaga szczegółowego określenia konkretnej wierzytelności pieniężnej ani jej wysokości w zawiadomieniu o zajęciu. Taki wymóg byłby sprzeczny z możliwością zajmowania wierzytelności przyszłych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok uchylono w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 89 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Sąd kasacyjny uznał, że nie wymaga wskazania konkretnej kwoty ani wierzytelności w zawiadomieniu.

u.p.e.a. art. 67 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa elementy zawiadomienia o zajęciu. Sąd kasacyjny uznał, że nie wymaga wskazania konkretnej kwoty ani wierzytelności.

u.p.e.a. art. 54 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy skargi na czynność egzekucyjną. Sąd kasacyjny uznał, że można badać przedmiot zajęcia w kontekście jego wcześniejszego zajęcia.

u.p.e.a. art. 61

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sąd kasacyjny uznał, że jest to specyficzna forma wszczęcia, przy której należy uwzględnić wcześniejszą reprezentację strony.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18 § pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów k.p.a. w zakresie działania przez pełnomocnika.

k.p.a. art. 40 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakłada obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi po jego zgłoszeniu.

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna zasada działania strony przez pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania.

u.p.e.a. art. 26c § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy wydania dalszego tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 26 § § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa moment wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez WSA poprzez wadliwe uzasadnienie i nierzetelną kontrolę w zakresie pominięcia pełnomocnika. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA poprzez zaakceptowanie modelu doręczeń z pominięciem ujawnionego pełnomocnika. • Naruszenie prawa materialnego przez WSA poprzez błędną wykładnię art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie badania przedmiotu zajęcia w skardze na czynność egzekucyjną.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 89 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 67 § 2 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię wymogu wskazania konkretnej wierzytelności i jej wysokości w zawiadomieniu o zajęciu.

Godne uwagi sformułowania

pominięcie pełnomocnika zobowiązanego należy traktować na równi z pominięciem strony postępowania, co jest błędem kwalifikowanym • pełnomocnik [...] jest elementem prawa do obrony procesowej • powrót do egzekucji administracyjnej w trybie art. 61 u.p.e.a. jest specyficzną formą wszczęcia postępowania egzekucyjnego • w obydwu tych kwestiach sąd pierwszej instancji nie przeprowadził należytej kontroli zaskarżonego postanowienia

Skład orzekający

Marta Waksmundzka-Karasińska

członek

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Wojciech Stachurski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, roli pełnomocnika oraz zakresu kontroli skargi na czynność egzekucyjną."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji oraz zasadności skargi na czynność egzekucyjną w kontekście zajęcia wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, takich jak znaczenie pełnomocnika i prawidłowość doręczeń, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

“Pominięty pełnomocnik w egzekucji administracyjnej: NSA uchyla wyrok WSA.”

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst