III FSK 178/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia do czerwca 2019 r. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od wykładni uchwały NSA w sprawie II FPS 6/08 oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 116 § 1 o.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wykazanie bezskuteczności egzekucji nie wymaga egzekucji prowadzonej przez tego samego wierzyciela i w odniesieniu do tego samego zadłużenia. Kwestionował również zastosowanie art. 116 § 1 pkt 1 b o.p. w zakresie odpowiedzialności za niezgłoszenie wniosku o upadłość. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdził nieważności postępowania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, NSA stwierdził, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest chybiony, podobnie jak zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., który nie może stanowić samoistnej podstawy skargi. NSA wyjaśnił, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji nie ogranicza się do negatywnego wyniku zakończonego postępowania, ale obejmuje także uprawdopodobnienie braku majątku spółki, co uzasadnia nieprzystąpienie do kolejnej egzekucji. W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA uznał je za bezzasadne, wskazując, że przepis art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji stosuje się odpowiednio, a kwestia bezskuteczności egzekucji została prawidłowo oceniona. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezgłoszenia wniosku o upadłość, NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż nastąpiło to bez jego winy, a obowiązek posiadania informacji o stanie spraw spółki spoczywał na nim jako prezesie zarządu. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, w szczególności w kontekście bezskuteczności egzekucji i obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z PFRON i odpowiedzialnością członka zarządu, ale jego wnioski mogą być pomocne w innych sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stwierdzenie bezskuteczności egzekucji wobec spółki na potrzeby odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe może opierać się na postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu braku majątku, nawet jeśli egzekucja dotyczyła innych zobowiązań lub została umorzona przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zaległości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie bezskuteczności egzekucji nie ogranicza się do negatywnego wyniku zakończonego postępowania egzekucyjnego, ale obejmuje także uprawdopodobnienie braku majątku spółki, co uzasadnia nieprzystąpienie do kolejnej egzekucji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że bezskuteczność egzekucji może być wykazana na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, w tym postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu braku majątku. Nie jest konieczne powielanie czynności egzekucyjnych, jeśli stan majątkowy spółki nie pozwala na zaspokojenie wierzyciela.
Czy członek zarządu spółki może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, jeśli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy, np. z powodu przekonania o objęciu zaległości ugodą z ZUS lub braku wiedzy o zadłużeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności takie jak ugoda z ZUS czy brak wiedzy o zadłużeniu nie zwalniają członka zarządu od odpowiedzialności, jeśli nie wykazał on braku podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość w odpowiednim terminie.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że członek zarządu ma obowiązek bieżącego śledzenia spraw finansowych spółki i utrzymania jej wypłacalności. Przekonanie o objęciu zaległości ugodą z ZUS lub brak informacji o zadłużeniu nie są wystarczającymi przesłankami do zwolnienia z odpowiedzialności, jeśli spółka przestała regulować zobowiązania.
Przepisy (14)
Główne
o.p. art. 116 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
ustawa o rehabilitacji art. 49 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 29 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. - O postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. - O postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.s.h.
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od wykładni uchwały NSA II FPS 6/08. • Naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo braku wykazania bezskuteczności egzekucji. • Naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 116 § 1 o.p. poprzez błędną wykładnię pojęcia bezskuteczności egzekucji. • Naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 b o.p. poprzez odmowę uznania, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji nie ogranicza się wyłącznie do wykazania negatywnego wyniku zakończonego postępowania egzekucyjnego, ale polega także na wykazaniu, że stan majątkowy spółki nie pozwala na zaspokojenie jej wierzyciela. • Powielanie czynności egzekucyjnych tylko po to, by formalnie potwierdzić bezskuteczność egzekucji, byłoby oczywiście zbędne. • Na skarżącym, jako osobie pełniącej funkcję prezesa zarządu spółki [...] przepisy Kodeksu spółek handlowych nakładały obowiązek posiadania informacji o stanie spraw spółki i starannego działania w zakresie utrzymania jej bytu oraz wypłacalności, a także bieżącego śledzenia spraw finansowych spółki.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, w szczególności w kontekście bezskuteczności egzekucji i obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z PFRON i odpowiedzialnością członka zarządu, ale jego wnioski mogą być pomocne w innych sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest często interesujące dla przedsiębiorców i menedżerów. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące bezskuteczności egzekucji i obowiązku zgłoszenia upadłości.
“Czy możesz odpowiadać za długi spółki, nawet jeśli nie wiedziałeś o zaległościach?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.