III FSK 1493/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Naczelnik odmówił zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej w celu wypłaty wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że na postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia z zabezpieczenia nie przysługuje zażalenie, powołując się na art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz argumentując, że art. 166b u.p.e.a. nie rozszerza prawa do zażalenia. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP oraz przepisami u.p.e.a. Sąd podkreślił, że art. 166a § 2 u.p.e.a. jest odpowiednikiem art. 13 § 1 u.p.e.a., a na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji służy zażalenie (§2). Odmowa zwolnienia z zabezpieczenia rodzi istotne skutki prawne i powinno podlegać kontroli. NSA stwierdził, że prawo do zażalenia wynika z odpowiedniego stosowania art. 13 § 2 u.p.e.a. na podstawie art. 166b u.p.e.a., a brak takiego środka zaskarżenia narusza art. 78 i art. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu, zasądzając koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do zażalenia na postanowienia organów egzekucyjnych w postępowaniu zabezpieczającym, interpretacja przepisów o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych w kontekście konstytucyjnych praw strony.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w trybie art. 166a § 2 u.p.e.a.
Zagadnienia prawne (3)
Czy od postanowienia organu egzekucyjnego odmawiającego zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej przysługuje zażalenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje prawo do wniesienia zażalenia.
Uzasadnienie
Prawo do zażalenia wynika z odpowiedniego stosowania art. 13 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) na podstawie art. 166b u.p.e.a., co gwarantuje prawo do zaskarżenia aktów administracyjnych wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP).
Czy odmowa zwolnienia z zabezpieczenia zobowiązań podatkowych narusza konstytucyjne zasady prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może naruszać zasady prawa, w tym prawo do zaskarżenia i prawo do sądu.
Uzasadnienie
Uznanie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia z zabezpieczenia godzi w podstawowe reguły prawa, ponieważ takie rozstrzygnięcie istotnie kształtuje sytuację prawną podatnika i powinno podlegać kontroli.
Czy stosowanie zasady 'in dubio pro fisco' przy wykładni przepisów dotyczących prawa do zażalenia jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie tej zasady w sposób prowadzący do naruszenia prawa do zaskarżenia jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony w zakresie prawa do zaskarżenia narusza zasady konstytucyjne, w tym art. 2 Konstytucji RP.
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 166a § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 13 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego służy zobowiązanemu zażalenie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 17 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Na postanowienia służy zażalenie jedynie wtedy, gdy ustawa lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia z zabezpieczenia wynika z odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. • Odmowa prawa do zażalenia narusza konstytucyjne prawo do zaskarżenia aktów administracyjnych i prawo do sądu. • Postanowienie o odmowie zwolnienia z zabezpieczenia rodzi istotne skutki prawne i powinno podlegać kontroli sądowej.
Odrzucone argumenty
Na postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia z zabezpieczenia nie służy zażalenie, co wynika z art. 17 § 1 u.p.e.a. • Art. 166b u.p.e.a. nie rozszerza prawa do składania zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 166a § 2 u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
każde bowiem rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 166a § 2 u.p.e.a. rodzi istotne skutki prawne dla podatnika, gdyż w sposób istotny kształtuje jego sytuację prawną. • nie może również umknąć z pola widzenia to, że postępowanie zabezpieczające ma na celu zapewnić warunki dla prowadzenia w przyszłości egzekucji należności pieniężnej. • podmiot wobec którego prowadzone jest postępowanie zabezpieczające, a postępowanie to ma zabezpieczać wykonanie przyszłego obowiązku, byłby w gorszej procesowo sytuacji od podmiotu wobec którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, którego celem jest przymusowa realizacja tego obowiązku. • gdyby racjonalny prawodawca nie przewidział stosownych regulacji dotyczących zaskarżenia orzeczeń organu egzekucyjnego, to przyjąć należy, iż poprzez odesłanie zawarte w art. 166b ustawy miał on na myśli odpowiednie stosowanie m.in. art. 13 § 2 tej ustawy.
Skład orzekający
Anna Juszczyk-Wiśniewska
sprawozdawca
Dominik Gajewski
członek
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do zażalenia na postanowienia organów egzekucyjnych w postępowaniu zabezpieczającym, interpretacja przepisów o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych w kontekście konstytucyjnych praw strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w trybie art. 166a § 2 u.p.e.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – prawa strony do zaskarżenia decyzji organu, co ma bezpośrednie przełożenie na ochronę praw podatników i stanowi przykład egzekwowania konstytucyjnych gwarancji.
“Czy organ egzekucyjny może pozbawić Cię prawa do zażalenia? NSA odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.