Orzeczenie · 2025-06-24

III FSK 1330/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-24
NSApodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnazarzut w sprawie egzekucjiwymagalność obowiązkupostępowanie egzekucyjnezabezpieczenieprawo podatkoweNSAskarga kasacyjnaspółka w restrukturyzacji

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Głównym przedmiotem sporu było zagadnienie wymagalności egzekwowanego zobowiązania, ujęte w art. 33 § 2 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Strona skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 133, 141 § 4, 134 § 1, 135 p.p.s.a. w związku z k.p.a. i u.p.e.a., argumentując m.in. brak skutecznego środka zaskarżenia z powodu niezapewnienia dostępu do dokumentu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Kwestionowano również wymagalność zobowiązania, wskazując na dyskrecjonalne działania wierzyciela jako przyczynę powstania zaległości. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał brak podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że przedmiotem rozpoznania w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów jest wyłącznie treść podniesionych zarzutów, które muszą mieścić się w katalogu przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Sąd wyjaśnił, że przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć sytuację, gdy wskazano w tytule wykonawczym obowiązek, który nie ciąży na zobowiązanym, co nie miało miejsca w tej sprawie, gdyż zaległość wynikała ze złożonej przez spółkę deklaracji. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności, NSA wskazał, że podstawą są zdarzenia wymienione w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b u.p.e.a. (odroczenie terminu, rozłożenie na raty) lub inne, im podobne (np. wstrzymanie wykonania decyzji, otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego). Sąd stwierdził, że złożenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia ani okoliczności związane z uchylaniem się od wykonania obowiązku nie stanowią hipotez regulacji prawnych statuujących podstawy prawa wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Sąd odwołał się również do orzecznictwa dotyczącego zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, wskazując, że sprawy te miały odmienny przedmiot normatywny i nie miały istotnego znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności wyłączenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia jako podstawy zarzutu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej i nie obejmuje wszystkich aspektów postępowania egzekucyjnego czy zabezpieczenia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy złożenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia lub okoliczności związane z uchylaniem się zobowiązanego od wykonania obowiązku stanowią podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności faktyczne nie stanowią hipotez regulacji prawnych statuujących podstawy prawa wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Uzasadnienie

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji enumeratywnie wymienia podstawy zarzutu w sprawie egzekucji. Złożenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia nie jest jedną z tych podstaw. Podobnie, kwestie uchylania się od wykonania obowiązku, o których mowa w art. 6 § 1 u.p.e.a., nie są bezpośrednio powiązane z podstawami zarzutu z art. 33 § 2 u.p.e.a.

Czy zaległość podatkowa powstała w wyniku działań organu egzekucyjnego lub wierzyciela może być uznana za niewymagalną lub nieistniejącą w rozumieniu zarzutu z art. 33 § 2 u.p.e.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zaległość wynika ze złożonej przez spółkę deklaracji, a zarzuty nie dotyczą błędów w orzeczeniu lub przepisie prawa, ani nie wskazują na inne przyczyny braku wymagalności wymienione w ustawie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zarzut nieistnienia obowiązku dotyczy sytuacji, gdy wskazano w tytule wykonawczym obowiązek, który nie ciąży na zobowiązanym. W tej sprawie zaległość wynikała ze złożonej deklaracji. Zarzut braku wymagalności musi opierać się na przesłankach wskazanych w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., takich jak odroczenie terminu czy rozłożenie na raty, a nie na ogólnych twierdzeniach o działaniach organu.

Czy naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zapewnienia stronie dostępu do dokumentu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku WSA oddalającego skargę na postanowienie organu egzekucyjnego?

Odpowiedź sądu

Nie w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie wykazały istnienia takich naruszeń w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Uzasadnienie

Sąd analizował zarzuty dotyczące naruszenia art. 133, 141 § 4, 134 § 1, 135 p.p.s.a. w związku z k.p.a. i u.p.e.a., jednak uznał, że nie znalazły one potwierdzenia w materiale sprawy i nie stanowiły podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. w restrukturyzacji.

Przepisy (32)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa enumeratywnie podstawy wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Wniosek o zwolnienie spod zabezpieczenia ani okoliczności związane z uchylaniem się od wykonania obowiązku nie stanowią podstawy zarzutu.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa przypadki braku wymagalności obowiązku, takie jak odroczenie terminu, rozłożenie na raty lub inne, im podobne zdarzenia.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 33 § § 2

Podstawa do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Sąd podkreślił, że okoliczności faktyczne, jak złożenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia czy uchylanie się od wykonania obowiązku, nie stanowią hipotez tej regulacji.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 33 § § 2 pkt 6

Dotyczy braku wymagalności obowiązku, wskazując na odroczenie terminu, rozłożenie na raty lub inne przyczyny. Sąd uznał, że argumentacja skarżącego nie mieściła się w tych przesłankach.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje obowiązek wierzyciela do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Nie stanowi podstawy zarzutu w sprawie egzekucji.

p.p.s.a. art. 133

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 141

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.KAS art. 94zb § 4

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

u.p.e.a. art. 96o § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 96n § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Karta Praw Podstawowych art. 41

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych art. 51 § 1

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych art. 17 § 1

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 33 § § 4

Określa wymogi dotyczące treści zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 166a

Reguluje kwestie związane z rozporządzaniem składnikiem majątkowym zajętym w celu zabezpieczenia.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 165 § § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia nie stanowi podstawy do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. • Okoliczności związane z uchylaniem się lub nieuchylaniem się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie stanowią podstawy do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. • Zaległość podatkowa wynikająca ze złożonej deklaracji nie jest tożsama z nieistnieniem obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. • Brak wymagalności obowiązku musi wynikać z przyczyn wskazanych w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. lub im podobnych, a nie z ogólnych twierdzeń o działaniach organu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia przepisów proceduralnych (art. 133, 141 § 4, 134 § 1, 135 p.p.s.a. w zw. z k.p.a. i u.p.e.a.) w zakresie braku dostępu do dokumentu i skutecznego środka zaskarżenia. • Argumentacja dotycząca wymagalności zobowiązania, wskazująca na dyskrecjonalne działania wierzyciela jako przyczynę powstania zaległości. • Przywoływanie orzeczeń WSA we Wrocławiu dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych jako podstawy do kwestionowania postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Takie okoliczności faktyczne, jak złożenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia czy też uchylanie się bądź nieuchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku, nie stanowią hipotez regulacji prawnych statuujących podstawy prawa wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33§ 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności wyłączenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia jako podstawy zarzutu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej i nie obejmuje wszystkich aspektów postępowania egzekucyjnego czy zabezpieczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim są zarzuty, i wyjaśnia, które okoliczności nie mogą stanowić podstawy do ich wniesienia. Jest to istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Kiedy wniosek o zwolnienie spod zabezpieczenia nie wystarczy: NSA o granicach zarzutów w egzekucji administracyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst