Orzeczenie · 2025-03-19

III FSK 1084/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-19
NSApodatkoweWysokansa
zabezpieczenie zobowiązań podatkowychegzekucja administracyjnazwolnienie spod egzekucjiważny interes zobowiązanegouznanie administracyjneskarga kasacyjnapodatek VATśrodki pieniężnerachunek depozytowy

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki B. [...] sp.k. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Postanowienie to utrzymało w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zwolnienia spod zabezpieczenia środków finansowych spółki w kwocie 1.880.771 zł, przeznaczonych na pokrycie zaległości podatkowych w podatku VAT za maj i sierpień 2022 r. Spółka argumentowała, że nie wykazała przesłanki "ważnego interesu", o której mowa w art. 13 § 1 w zw. z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. WSA w Warszawie podzielił stanowisko organu, wskazując, że spółka nie przedstawiła alternatywnego majątku do egzekucji, a dochodzona należność jest znaczna. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że art. 13 § 1 u.p.e.a. opiera się na uznaniu administracyjnym, a przesłanka "ważnego interesu" jest ocenna. Sąd zaznaczył, że ochrona ważnego interesu zobowiązanego nie może prowadzić do niemożności przeprowadzenia skutecznej egzekucji. W tej sprawie spółka nie wykazała innego składnika majątkowego, z którego można by skutecznie prowadzić postępowanie zabezpieczające, a środki na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego stanowiły jedyny możliwy sposób zabezpieczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne, w tym zarzut naruszenia zasady proporcjonalności i art. 170 p.p.s.a. w kontekście wcześniejszego wyroku NSA dotyczącego innej decyzji zabezpieczającej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 13 § 1 u.p.e.a. w kontekście ważnego interesu zobowiązanego i możliwości skutecznej egzekucji, a także relacja między wnioskiem o zwolnienie a innymi środkami ochrony prawnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku innego majątku do egzekucji i wniosku o zwolnienie środków pieniężnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek o zwolnienie spod zabezpieczenia na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a., może odmówić zwolnienia, jeśli zobowiązany nie wykaże innego majątku, z którego można by skutecznie prowadzić egzekucję, nawet jeśli posiadane środki są potrzebne na inne zobowiązania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny może odmówić zwolnienia, jeśli brak innego majątku uniemożliwiłby skuteczne zabezpieczenie lub egzekucję, co jest sprzeczne z celem postępowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 13 § 1 u.p.e.a. opiera się na uznaniu administracyjnym, a przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego" musi być rozpatrywana obiektywnie. Ochrona tego interesu nie może prowadzić do niemożności przeprowadzenia skutecznej egzekucji. Brak wykazania innego majątku stanowi istotną okoliczność faktyczną przy ocenie ważnego interesu.

Czy wyrok NSA uchylający decyzję zabezpieczającą w innej sprawie (dotyczącej wcześniejszego okresu rozliczeniowego) ma wpływ na ocenę wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia środków pieniężnych w obecnej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wcześniejsza decyzja zabezpieczająca została uchylona, ale nie wyeliminowała z obrotu prawnego pierwotnej decyzji stanowiącej podstawę zarządzenia zabezpieczenia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uchylenie decyzji zabezpieczającej w innej sprawie nie wpływa na ocenę wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia, jeśli pierwotna decyzja stanowiąca podstawę zarządzenia zabezpieczenia nadal obowiązuje.

Czy odmowa zwolnienia spod zabezpieczenia środków pieniężnych, które spółka chciałaby przeznaczyć na inne zobowiązania podatkowe, narusza zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 49 ust. 3 KPP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zabezpieczenie służy wykonaniu zobowiązania podatkowego na rzecz Skarbu Państwa, a odmowa zwolnienia jest uzasadniona brakiem możliwości skutecznej egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dokonane zabezpieczenie służy wykonaniu zobowiązania podatkowego na rzecz Skarbu Państwa, a fakt, że spółka chciałaby uregulować inne zobowiązania, nie jest wystarczającym argumentem do zwolnienia środków spod zabezpieczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną B. [...] sp.k. od wyroku WSA w Warszawie. Zasądzono od spółki na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten opiera się na uznaniu administracyjnym organu egzekucyjnego, który "może" zwolnić określone składniki majątkowe zobowiązanego ze względu na jego ważny interes. Przesłanka "ważnego interesu" jest zwrotem ocennym, wymagającym odniesienia do faktów i wartości aksjologicznych systemu egzekucyjnego. Ochrona ważnego interesu nie może prowadzić do niemożności przeprowadzenia skutecznej egzekucji.

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I (w tym art. 13) i art. 168d.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny prawidłowo ocenił, że zwolnienie środków z zabezpieczenia byłoby sprzeczne z celem postępowania, gdyż spółka nie wykazała innego majątku do egzekucji. • Ochrona ważnego interesu zobowiązanego nie może prowadzić do niemożności przeprowadzenia skutecznej egzekucji administracyjnej. • Wyrok NSA w innej sprawie dotyczący uchylenia decyzji zabezpieczającej nie miał wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie, gdyż pierwotna decyzja zabezpieczająca nadal obowiązywała.

Odrzucone argumenty

Przekroczenie granic uznania administracyjnego przez organ. • Wykreowanie pozanormatywnej przesłanki zwolnienia spod zabezpieczenia. • Wadliwe rozpoznanie skutków postanowienia dla interesu Skarbu Państwa. • Naruszenie zasady proporcjonalności. • Błędne przyjęcie, że wyrok NSA z 22 listopada 2023 r., I FSK 247/23, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.

Godne uwagi sformułowania

ochrona ważnego interesu zobowiązanego nie może doprowadzić do sytuacji, w której niemożliwe będzie przeprowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej • wniosek, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. jest środkiem prawnym mającym służyć ochronie interesów zobowiązanego. Nie jest to jednak środek zaskarżenia za pomocą którego zobowiązany może podważać czynności egzekucyjne lub zabezpieczające.

Skład orzekający

Wojciech Stachurski

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Pruszyński

sędzia

Krzysztof Przasnyski

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 § 1 u.p.e.a. w kontekście ważnego interesu zobowiązanego i możliwości skutecznej egzekucji, a także relacja między wnioskiem o zwolnienie a innymi środkami ochrony prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku innego majątku do egzekucji i wniosku o zwolnienie środków pieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – możliwości zwolnienia środków spod zabezpieczenia. Pokazuje, jak sąd interpretuje "ważny interes zobowiązanego" w kontekście obowiązku państwa do skutecznego ściągania należności.

Czy można odzyskać pieniądze z zabezpieczenia podatkowego, gdy nie masz innego majątku?

Dane finansowe

WPS: 1 880 771 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst