III CZP 58/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące zwrotu kosztów procesu w przypadku współuczestnictwa formalnego (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.), gdy wszyscy współuczestnicy są reprezentowani przez jednego pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Sprawa wywołała wątpliwości z uwagi na brak jednoznacznych regulacji ustawowych i rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, nawiązując do wcześniejszej uchwały III CZP 29/15, stwierdził, że współuczestnikom tym należy się zwrot kosztów obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika ustalone odrębnie dla każdego z nich. Podkreślono jednak, że sąd powinien mieć możliwość obniżenia tego wynagrodzenia, jeśli przemawia za tym nakład pracy pełnomocnika, podjęte czynności oraz charakter sprawy, zgodnie z art. 109 § 2 k.p.c. Uzasadnienie opiera się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.) oraz na tym, że współuczestnictwo formalne jest zbiorem odrębnych spraw, co uzasadnia przyznanie odrębnych kosztów. Jednocześnie wskazano na potrzebę uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy, które mogą uzasadniać obniżenie kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zwrotu kosztów procesu w sprawach z formalnym współuczestnictwem stron, zwłaszcza gdy są one reprezentowane przez jednego pełnomocnika.
Dotyczy wyłącznie kosztów zastępstwa procesowego w przypadku współuczestnictwa formalnego i możliwości ich obniżenia przez sąd.
Zagadnienia prawne (1)
Czy współuczestnikom formalnym, reprezentowanym przez tego samego pełnomocnika procesowego (adwokata lub radcę prawnego), sąd przyznaje zwrot kosztów procesu w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika na rzecz każdego ze współuczestników, czy też dzieli stawkę tego wynagrodzenia na części odpowiadające liczbie współuczestników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Współuczestnikom formalnym należy się zwrot kosztów procesu obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika ustalone odrębnie w stosunku do każdego współuczestnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że współuczestnictwo formalne stanowi zbiór odrębnych spraw, co uzasadnia przyznanie odrębnych kosztów zastępstwa procesowego dla każdego współuczestnika. Jednocześnie podkreślono, że sąd powinien mieć możliwość obniżenia tych kosztów, jeśli nakład pracy pełnomocnika na to wskazuje, zgodnie z art. 109 § 2 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 72 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje współuczestnictwo formalne.
k.p.c. art. 109 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki, które sąd powinien brać pod uwagę przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych przez stronę reprezentowaną przez zawodowego pełnomocnika, w tym nakład pracy, podjęte czynności i charakter sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady ponoszenia kosztów procesu (zasada odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasada kosztów niezbędnych i celowych).
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady wzajemnego zniesienia lub podziału kosztów procesu.
k.p.c. art. 105
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zwrot kosztów przez współuczestników po stronie przegrywającej proces.
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
u.k.s.c.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Współuczestnictwo formalne jest zbiorem odrębnych spraw, co uzasadnia przyznanie odrębnych kosztów zastępstwa procesowego dla każdego współuczestnika. • Zasada odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.) i zasada kosztów niezbędnych i celowych powinny być realizowane poprzez odrębne rozliczenie kosztów dla każdego współuczestnika. • Możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika przez sąd (art. 109 § 2 k.p.c.) zapewnia sprawiedliwy zwrot kosztów, uwzględniając nakład pracy i charakter sprawy.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie pełnomocnika powinno być dzielone na pół między współuczestników formalnych. • Współuczestnictwo formalne oznacza, że należy się zwrot kosztów w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika dla wszystkich współuczestników łącznie.
Godne uwagi sformułowania
Współuczestnictwo formalne jest zbiorem kilku spraw, połączonych z reguły dążeniem do wspólnego prowadzenia procesu i doprowadzenia do wydania wspólnego rozstrzygnięcia. • Sąd powinien jednak obniżyć to wynagrodzenie, jeżeli przemawia za tym nakład pracy pełnomocnika, podjęte przez niego czynności oraz charakter sprawy (art. 109 § 2 k.p.c.).
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zwrotu kosztów procesu w sprawach z formalnym współuczestnictwem stron, zwłaszcza gdy są one reprezentowane przez jednego pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kosztów zastępstwa procesowego w przypadku współuczestnictwa formalnego i możliwości ich obniżenia przez sąd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praktycznego postępowania cywilnego – kosztów procesu, co jest kluczowe dla prawników. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia niejasności prawne.
“Jak dzielić koszty zastępstwa procesowego, gdy jeden pełnomocnik reprezentuje wielu klientów? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.