III CZP 158/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Warszawie, dotyczące środka zaskarżenia na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku, orzekające co do istoty sprawy. Pierwotnie, do 18 października 2015 r., art. 635 § 6 k.p.c. stanowił, że na takie postanowienie przysługuje zażalenie. Wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwała SN z 2006 r., wskazywało na możliwość wniesienia apelacji od postanowień co do istoty sprawy, opierając się na art. 518 k.p.c. Jednakże, po zmianie brzmienia art. 635 § 6 k.p.c. ustawą z dnia 20 marca 2015 r., przepis ten jednoznacznie stanowi, że na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku przysługuje zażalenie. Sąd Najwyższy uznał, że ta zmiana wyraża wolę ustawodawcy wyłączenia apelacji w takich sprawach. Analizując przepisy, Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja zabezpieczenia spadku jest proceduralna, a celem zmian było odformalizowanie zaskarżania postanowień co do istoty sprawy poprzez wprowadzenie zażalenia. W uchwale wskazano, że postanowienie o zabezpieczeniu spadku, w tym o jego sposobie, jest postanowieniem co do istoty sprawy, ale w związku z brakiem możliwości wniesienia apelacji i skargi kasacyjnej, kwestia ta ma mniejsze znaczenie praktyczne. Ostatecznie Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku orzekające co do istoty sprawy przysługuje zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwego środka zaskarżenia na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku orzekające co do istoty sprawy.
Dotyczy wyłącznie postępowań o zabezpieczenie spadku i interpretacji art. 635 § 6 k.p.c. po zmianie z 2015 r.
Zagadnienia prawne (1)
Czy na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku orzekające co do istoty sprawy przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia czy apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku orzekające co do istoty sprawy przysługuje zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizując zmiany w art. 635 § 6 k.p.c. oraz art. 518 k.p.c. uznał, że po zmianie przepisów od 18 października 2015 r. ustawodawca jednoznacznie przewidział zażalenie jako środek zaskarżenia na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku orzekające co do istoty sprawy, wyłączając tym samym apelację.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 635 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Po zmianie z dnia 18 października 2015 r. przepis ten jednoznacznie stanowi, że na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku przysługuje zażalenie.
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania uchwały przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 518
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi, że od postanowień sądu pierwszej instancji orzekających co do istoty sprawy przysługuje apelacja, jednakże w sprawach o zabezpieczenie spadku art. 635 § 6 k.p.c. stanowi wyjątek.
k.p.c. art. 394
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹a
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394³
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 636 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 741
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu zabezpieczającym postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia podlegają zaskarżeniu zażaleniem.
k.p.c. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszcza pominięcie orzeczenia o środku zabezpieczenia i wówczas orzeka o nim komornik. Na postanowienie sądu rejonowego wydane w wyniku rozpoznania skargi na wybór środka zabezpieczenia przez komornika przysługuje zażalenie na podstawie art. 635 § 6 k.p.c.
k.p.c. art. 742
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednik art. 636 § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 519¹ § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 3 - wyłącza skargę kasacyjną w sprawach o zabezpieczenie spadku.
k.p.c. art. 519² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie stosuje się instytucji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
k.p.c. art. 524 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie stosuje się instytucji wznowienia postępowania.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r., która zmieniła brzmienie art. 635 § 6 k.p.c. od 18 października 2015 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana brzmienia art. 635 § 6 k.p.c. od 18 października 2015 r. jednoznacznie wskazuje na wolę ustawodawcy wyłączenia apelacji i dopuszczenia zażalenia. • Celem art. 635 § 6 k.p.c. jest odformalizowanie zaskarżania postanowień co do istoty sprawy w postępowaniu o zabezpieczenie spadku. • Postępowanie o zabezpieczenie spadku jest postępowaniem szczególnym, w którym postanowienia podlegają zaskarżeniu zażaleniem, podobnie jak w postępowaniu zabezpieczającym (art. 741 k.p.c.).
Odrzucone argumenty
Argumentacja oparta na art. 518 k.p.c. i wcześniejszym orzecznictwie (uchwała III CZP 52/06) wskazująca na apelację jako środek zaskarżenia, która nie uwzględnia nowszego brzmienia art. 635 § 6 k.p.c. • Teza, że określenia "w sprawie" i "w przedmiocie" są tożsame, co mogłoby sugerować, że zmiana przepisu nie wpłynęła na jego interpretację w kontekście postanowień co do istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku orzekające co do istoty sprawy przysługuje zażalenie. • Zabezpieczenie spadku jest instytucją wyłącznie proceduralną, niemającą oparcia w prawie materialnym. • Racjonalnym celem art. 635 § 6 k.p.c., przed i po zmianie, jest odformalizowanie zaskarżania postanowień co do istoty sprawy w postępowaniu o zabezpieczenie spadku przez wprowadzenie zażalenia w miejsce apelacji.
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący
Jacek Widło
członek
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego środka zaskarżenia na postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia spadku orzekające co do istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań o zabezpieczenie spadku i interpretacji art. 635 § 6 k.p.c. po zmianie z 2015 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w postępowaniu zabezpieczenia spadku, która może być niejasna dla praktyków. Wyjaśnia, kiedy przysługuje zażalenie, a kiedy apelacja.
“Zażalenie czy apelacja? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową wątpliwość w sprawach o zabezpieczenie spadku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.