Orzeczenie · 2023-05-25

III CZP 151/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-05-25
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
tytuł wykonawczynastępstwo prawnewierzycieldłużnikpostępowanie egzekucyjneSąd Najwyższyuchwałak.p.c.

Przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego była wykładnia art. 793 k.p.c. w kontekście zmian wprowadzonych ustawą nowelizującą z 4 lipca 2019 r. Chodziło o to, czy następca prawny wierzyciela, który nie uzyskał na swoją rzecz tytułu wykonawczego, może domagać się wydania dalszego tytułu wykonawczego. Sąd Rejonowy przedstawił zagadnienie prawne, wskazując, że nowe przepisy (art. 804(1) i 804(2) k.p.c.) mogły sugerować możliwość takiego działania, jednak sam art. 793 k.p.c. nie został zmieniony. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące tytułów wykonawczych i następstwa prawnego (art. 788 k.p.c.), stwierdził, że zasada wydawania dalszego tytułu wykonawczego na podstawie art. 793 k.p.c. jest ograniczona do sytuacji, gdy wierzyciel sam dysponuje tytułem podstawowym. Nowelizacja nie wpłynęła na tę kwestię w odniesieniu do art. 793 k.p.c. Uchwała podkreśla, że dalszy tytuł wykonawczy może być wydany tylko wierzycielowi, który uzyskał tytuł wykonawczy na swoją rzecz.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 793 k.p.c. w kontekście następstwa prawnego i nowelizacji postępowania egzekucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania dalszego tytułu wykonawczego przez następcy prawnego, który nie uzyskał tytułu podstawowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy po zmianach Kodeksu postępowania cywilnego dokonanych ustawą z 4 lipca 2019 r. dopuszczalne jest wydanie w postępowaniu z art. 793 k.p.c. dalszego tytułu wykonawczego następcy prawnemu wierzyciela wskazanego w tytule wykonawczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dalszy tytuł wykonawczy (art. 793 k.p.c.) może być wydany tylko wierzycielowi, który sam uzyskał tytuł wykonawczy na swoją rzecz.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 793 k.p.c. nie został zmieniony przez nowelizację z 2019 r. i nadal wymaga, aby osoba ubiegająca się o dalszy tytuł wykonawczy sama dysponowała tytułem podstawowym. Przepisy dotyczące następstwa prawnego (art. 788 k.p.c.) oraz nowe regulacje dotyczące postępowania egzekucyjnego (art. 804(1), 804(2) k.p.c.) nie modyfikują tej zasady w kontekście art. 793 k.p.c.

W razie odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytanie, czy przejście uprawnienia na rzecz nowego wierzyciela może zostać wykazane wyłącznie dokumentami, o których mowa w art. 788 § 1 k.p.c. (dokument urzędowy lub dokument prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym)?

Odpowiedź sądu

Nie dotyczy, ponieważ odpowiedź na pierwsze pytanie jest negatywna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozstrzygał tej kwestii wprost, ponieważ uznał, że dalszy tytuł wykonawczy nie może być wydany następcy prawnemu, który nie uzyskał tytułu podstawowego, niezależnie od sposobu wykazania przejścia uprawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego)

Strony

NazwaTypRola
Fundacja w G.instytucjawnioskodawca
J.G.osoba_fizycznadłużnik
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. [...] w G.instytucjawierzycielka pierwotna

Przepisy (19)

Główne

k.p.c. art. 793

Kodeks postępowania cywilnego

Dalszy tytuł wykonawczy może być wydany tylko wierzycielowi, który sam uzyskał tytuł wykonawczy na swoją rzecz.

Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 ze zm.

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, która wprowadziła zmiany w przepisach o postępowaniu klauzulowym i egzekucyjnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zasady nadawania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego, wymagając wykazania przejścia uprawnienia dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

k.p.c. art. 788 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nakłada na sąd obowiązek odmowy nadania klauzuli wykonalności, jeżeli wszczęcie lub dalsze prowadzenie egzekucji jest możliwe na zasadach przewidzianych w art. 804(1) i art. 804(2) k.p.c.

k.p.c. art. 804

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zależności postępowania wykonawczego od wyniku postępowania rozpoznawczego.

k.p.c. art. 804 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje wstąpienie następcy prawnego do postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu.

k.p.c. art. 804 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdy uprawnienie przeszło na inną osobę przed wszczęciem postępowania.

k.p.c. art. 776

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że tytułem wykonawczym jest wyłącznie dokument oryginalny.

k.p.c. art. 777

Kodeks postępowania cywilnego

Określa formę dokumentu będącego tytułem wykonawczym.

k.p.c. art. 781

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy okoliczności wydania tytułu wykonawczego.

k.p.c. art. 785

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy okoliczności wydania tytułu wykonawczego.

k.p.c. art. 819 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmian podmiotowych po wszczęciu postępowania egzekucyjnego w szczególnych przypadkach.

k.p.c. art. 819 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmian podmiotowych po wszczęciu postępowania egzekucyjnego w szczególnych przypadkach.

k.c. art. 1027

Kodeks cywilny

Dotyczy postanowienia stwierdzającego nabycie spadku.

k.p.c. art. 794

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ponownego wydania tytułu wykonawczego w miejsce utraconego.

k.p.c. art. 795 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w przedmiocie wydania tytułu wykonawczego.

k.p.c. art. 795 § 17

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w przedmiocie wydania tytułu wykonawczego.

k.p.c. art. 760 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zgody wierzyciela na wstąpienie nabywcy w miejsce zbywcy w postępowaniu egzekucyjnym.

Dz.U. z 2015 r. poz. 1311

Ustawa z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Ustawa nowelizująca, która dodała art. 804(1) k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dalszy tytuł wykonawczy na podstawie art. 793 k.p.c. może być wydany tylko wierzycielowi, który sam uzyskał tytuł wykonawczy na swoją rzecz. • Nowelizacja k.p.c. z 2019 r. nie zmieniła zasad stosowania art. 793 k.p.c. w zakresie wymogu posiadania tytułu podstawowego przez wnioskodawcę. • Przepisy dotyczące następstwa prawnego (art. 788 k.p.c.) oraz nowe regulacje dotyczące postępowania egzekucyjnego (art. 804(1), 804(2) k.p.c.) nie pozwalają na wydanie dalszego tytułu wykonawczego następcy prawnemu, który nie uzyskał tytułu podstawowego.

Odrzucone argumenty

Następca prawny wierzyciela, który nie uzyskał tytułu podstawowego, może domagać się wydania dalszego tytułu wykonawczego na podstawie art. 793 k.p.c., zwłaszcza po nowelizacji k.p.c. z 2019 r.

Godne uwagi sformułowania

Dalszy tytuł wykonawczy (art. 793 k.p.c.) może być wydany tylko wierzycielowi, który uzyskał tytuł wykonawczy na swoją rzecz. • Tytułem wykonawczym jest przy tym wyłącznie dokument oryginalny i tylko taki dokument może spełniać funkcje tytułu wykonawczego wtedy, gdy ustawodawca przewiduje, że działania zmierzające do zabezpieczenia lub zaspokojenia długu będą dopuszczalne wyłącznie w oparciu o tytuł wykonawczy. • Verba legis przepis ma zatem zastosowanie wtedy, gdy w okolicznościach sprawy można stwierdzić, że na podstawie podstawowego („pierwszego”) tytułu wykonawczego istnieje konieczność prowadzenia egzekucji na rzecz kilku osób lub przeciwko kilku osobom...

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Marta Romańska

sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 793 k.p.c. w kontekście następstwa prawnego i nowelizacji postępowania egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania dalszego tytułu wykonawczego przez następcy prawnego, który nie uzyskał tytułu podstawowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą tytułów wykonawczych, która może mieć praktyczne znaczenie dla wielu prawników zajmujących się egzekucją.

Kto może dostać drugi tytuł wykonawczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową zasadę.

Sektor

cywilne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst