III CZ 364/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Tczewie na wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy, działając na skutek apelacji powoda, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Powodem takiej decyzji było zaniechanie przez Sąd Rejonowy oceny zasadności powództwa przez pryzmat abuzywności postanowień umowy zabezpieczonej wekslem in blanco, mimo istnienia poważnych wątpliwości w tym zakresie. Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd powinien z urzędu przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu zbadania nieuczciwych postanowień umownych, wzywając powoda do przedłożenia stosownych dokumentów. Sąd Najwyższy, analizując zażalenie, stwierdził, że jego zakres ogranicza się do zbadania, czy sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął istnienie przesłanek do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji (nierozpoznanie istoty sprawy). Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo rozumiał pojęcie nierozpoznania istoty sprawy i właściwie zidentyfikował jego przesłanki w okolicznościach tej sprawy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty kontroli sądowej w sprawach konsumenckich, w szczególności zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym nierozpoznania istoty sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wekslem in blanco i ochroną konsumentów, a także procedury zażaleniowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, uchylając jego wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zbadał, czy sąd okręgowy prawidłowo rozumiał pojęcie nierozpoznania istoty sprawy i czy jego merytoryczne stanowisko uzasadniało taką ocenę postępowania sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy prawidłowo zakwestionował przedwczesne obarczenie powoda skutkami niewykazania żądania pozwu, skoro nie został on zobligowany do złożenia dokumentów niezbędnych do oceny abuzywności postanowień umownych.
Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli Sądu Najwyższego w takim przypadku jest ograniczony do zbadania, czy sąd odwoławczy prawidłowo rozumiał pojęcie nierozpoznania istoty sprawy i czy jego merytoryczne stanowisko uzasadniało taką ocenę postępowania sądu pierwszej instancji. Kontrola ta ma charakter formalny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie nie służy ocenie zasadności żądania pozwu ani merytorycznego stanowiska prawnego sądu drugiej instancji, lecz jedynie ocenie istnienia przesłanek do uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu meriti.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność powództwa opartego na wekslu in blanco, nie badając z urzędu abuzywności postanowień umowy zabezpieczonej tym wekslem?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie dokonał oceny zasadności powództwa przez pryzmat abuzywności postanowień umowy zabezpieczonej wekslem in blanco, mimo istnienia poważnych wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że w sytuacji wątpliwości co do nieuczciwego charakteru postanowień umowy zabezpieczonej wekslem in blanco, sąd powinien z urzędu przeprowadzić postępowanie dowodowe w tym zakresie, wzywając powoda do przedłożenia umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | powód |
| S. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Powiatowy Rzecznik Konsumentów w Tczewie | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd powinien z urzędu przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu zbadania nieuczciwych postanowień umownych, wzywając powoda do przedłożenia stosownych dokumentów.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 117 § 2
Kodeks cywilny
pr. weksl. art. 10
Prawo wekslowe
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 205 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że zachodzi jedna z przyczyn uzasadniających uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. • Zażalenie nie zmierza do oceny zasadności żądania pozwu ani apelacji, czy merytorycznego stanowiska prawnego sądu drugiej instancji. • Sąd Okręgowy prawidłowo zakwestionował przedwczesne obarczenie powoda skutkami niewykazania żądania pozwu, skoro nie został on zobligowany do złożenia dokumentów niezbędnych do oceny abuzywności postanowień umownych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty zażalenia wskazują na błędne pojmowanie istoty zażalenia z art. 394^1 § 1^1 k.p.c. • Zarzuty zmierzają do weryfikacji prawidłowości dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny zarzutów apelacyjnych oraz wyrażonych przez ten Sąd poglądów prawnych dotyczących materialnoprawnej podstawy powództwa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że zachodzi jedna z przyczyn uzasadniających uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, objętych art. 386 § 2 i 4 k.p.c. • Zażalenie nie zmierza do oceny zasadności żądania pozwu ani apelacji, czy merytorycznego stanowiska prawnego sądu drugiej instancji. • Kontrola dokonywana w ramach zażalenia na podstawie art. 394^1 § 1^1 k.p.c. ma charakter formalny, stąd powinna zmierzać jedynie do oceny istnienia przesłanek do uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu in merito.
Skład orzekający
Piotr Telusiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty kontroli sądowej w sprawach konsumenckich, w szczególności zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wekslem in blanco i ochroną konsumentów, a także procedury zażaleniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów w kontekście weksli in blanco i prawidłowego rozpoznania sprawy przez sądy niższych instancji. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy kontroluje procesowe aspekty orzekania.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd nie rozpoznał istoty sprawy w kontekście weksla in blanco?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.