III CA 941/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Gminy G. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w K. o zapłatę za bezumowne korzystanie z działki, na której posadowiona jest stacja transformatorowa. Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanej na rzecz gminy kwotę 3 324 zł, uznając, że pozwana była posiadaczem w złej wierze. Sąd Rejonowy ustalił, że Gmina nabyła własność działki w drodze komunalizacji, a stacja transformatorowa, wybudowana w 1980 roku przez poprzednika prawnego pozwanej na gruncie Skarbu Państwa, stanowiła własność pozwanej spółki. Pozwana odmówiła zapłaty za bezumowne korzystanie, powołując się na nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie. Sąd Rejonowy uznał, że zasiedzenie nie nastąpiło z uwagi na brak dobrej wiary. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację pozwanej, zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne, ale nie zgodził się z oceną sądu pierwszej instancji co do dobrej wiary pozwanej. Stwierdził, że poprzednik prawny pozwanej, budując stację transformatorową na gruncie Skarbu Państwa w 1980 roku, działał w dobrej wierze, mając świadomość legalności swojego działania i zgody właściciela. Komunalizacja gruntu w 1990 roku i przejście własności na Gminę nie zmieniły tej oceny, gdyż nie było podstaw do przypuszczeń o naruszeniu praw właściciela. Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przedsiębiorstwo państwowe nabywające urządzenia przesyłowe na gruncie Skarbu Państwa może być uznane za posiadacza służebności w dobrej wierze. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana nabyła służebność przesyłu przez zasiedzenie najpóźniej z dniem 28 maja 2010 roku, co nastąpiło przed wytoczeniem powództwa. W konsekwencji, pozwana posiadała skuteczny tytuł do dysponowania nieruchomością, a powództwo o zapłatę za bezumowne korzystanie podlegało oddaleniu. Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanej koszty postępowania za obie instancje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że przedsiębiorca energetyczny może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze, nawet w sytuacji, gdy pierwotnie urządzenia były budowane na gruncie Skarbu Państwa, a następnie własność gruntu przeszła na gminę w drodze komunalizacji. Podkreślenie znaczenia dobrej wiary i domniemania prawnego w kontekście zasiedzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia państwowego i budową infrastruktury przesyłowej w okresie PRL.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorca korzystający z urządzeń przesyłowych posadowionych na gruncie Skarbu Państwa, który następnie stał się własnością gminy, nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorca nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że poprzednik prawny pozwanej, budując stację transformatorową na gruncie Skarbu Państwa w 1980 roku, działał w dobrej wierze, mając świadomość legalności swojego działania i zgody właściciela. Komunalizacja gruntu w 1990 roku i przejście własności na Gminę nie zmieniły tej oceny, gdyż nie było podstaw do przypuszczeń o naruszeniu praw właściciela. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego.
Czy gmina może żądać wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której znajdują się urządzenia przesyłowe, jeśli przedsiębiorca nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przedsiębiorca skutecznie nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie.
Uzasadnienie
Ponieważ Sąd Okręgowy uznał, że pozwana spółka skutecznie nabyła służebność przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze, powództwo gminy o zapłatę za bezumowne korzystanie zostało oddalone.
Czy termin przedawnienia roszczeń gminy o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest trzyletni?
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku gdy roszczenie jest związane z działalnością gospodarczą gminy.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał zarzut przedawnienia części roszczenia za zasadny, stosując trzyletni termin przedawnienia przewidziany w art. 118 k.c. in fine dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą gminy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina G. | organ_państwowy | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio.
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu.
Pomocnicze
k.c. art. 352 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy posiadania służebności.
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Dotyczy roszczeń właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Dotyczy stosowania przepisów o rękojmi przy sprzedaży do stosunków między właścicielem a posiadaczem rzeczy.
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy doliczenia czasu posiadania poprzednika.
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Dotyczył własności państwowej przed zmianami.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia nieruchomości.
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy urządzeń przesyłowych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów procesu.
k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy połączenia spółek.
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Nowelizacja z dnia 20.12.1990 r. i z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczania nieruchomości.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Dotyczy terminów przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nabyła służebność przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze. • Budowa urządzeń przesyłowych na gruncie Skarbu Państwa w 1980 roku przez poprzednika prawnego pozwanej odbyła się w dobrej wierze. • Komunalizacja gruntu i zmiana właściciela nie wpływają na ocenę dobrej wiary posiadacza służebności. • Gmina nie obaliła domniemania dobrej wiary pozwanej. • Okres posiadania służebności przez poprzedników prawnych pozwanej należy doliczyć do jej okresu posiadania.
Odrzucone argumenty
Pozwana była posiadaczem w złej wierze nieruchomości w zakresie prawa do korzystania z urządzenia przesyłowego. • Pozwana nie pozostawała w dobrej wierze do czasu doręczenia jej pisma z dnia 25 lutego 2014 r.
Godne uwagi sformułowania
Ocena charakteru posiadania należy dokonać w odniesieniu do 27 maja 1990r., kiedy poprzednik prawny uczestnika objął w posiadanie sporną nieruchomość w zakresie prowadzącym do zasiedzenia służebności, a powódka stała się właścicielem nieruchomości w drodze komunalizacji. • W tych okolicznościach należy uznać, że poprzednik prawny pozwanej obejmując w posiadanie nieruchomość Skarbu Państwa w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu nie miał podstaw do przypuszczeń, że korzystając w takim zakresie z nieruchomości narusza prawa właściciela gruntu, co daje podstawy do przyjęcia, że objęcie w posiadanie nieruchomości w zakresie służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu nastąpiło w dobrej wierze. • Domniemywać należy istnienie dobrej wiary. • Jest to domniemanie prawne wzruszalne, ale to powód musi wykazać, że pozwana - jej poprzednik prawny - pozostawała w złej wierze.
Skład orzekający
Magdalena Balion – Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że przedsiębiorca energetyczny może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze, nawet w sytuacji, gdy pierwotnie urządzenia były budowane na gruncie Skarbu Państwa, a następnie własność gruntu przeszła na gminę w drodze komunalizacji. Podkreślenie znaczenia dobrej wiary i domniemania prawnego w kontekście zasiedzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia państwowego i budową infrastruktury przesyłowej w okresie PRL.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego zasiedzenia służebności przesyłu, które ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorstw energetycznych i właścicieli nieruchomości. Interpretacja dobrej wiary w kontekście historycznych zmian własnościowych jest ciekawa.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu na gruncie gminy? Sąd Okręgowy odpowiada: tak, jeśli działało się w dobrej wierze!”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 917 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 750 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.